लिङ्गपुराणम्

शृणु, महर्षे, ब्रह्मणः वैराग्यस्य, यः तमसः उत्पन्नः, संक्षेपेण कथाम्। भगवतः नारायणस्य, स्वमूर्तिं द्विधा विभज्य, स्वाङ्गात् सर्वाणि चराचराणि सृष्टानि। ततः ब्रह्मा ब्राह्मणान् ससृजे, पितामहः रुद्रं च ससृजे। कल्पान्ते रुद्रः हरिं, ब्राह्मणम्, ईश्वरं च ससृजे; पुनः कल्पान्ते हरिः ब्राह्मणं ससृजे। पुनः ब्रह्मा नारायणं ससृजे, भवः ब्राह्मणं च; ततः ब्रह्मा विचार्य, संसारं दुःखमिति ज्ञात्वा, सृष्टिं संहरन् आत्मनि स्थितवान्। प्राणगमनं संयम्य, शिलावत् अचलः अभवत्। भगवान् दशसहस्रवर्षाणि समाधौ स्थितः; हृदयस्थं अधोमुखं कमलं शोभनं तत्र प्राणापानेन पूरितम्, तदुत्थितम्। तस्योपरि प्राणधारणया मुखं निरुद्धम्। तस्य कमलस्य गर्भमध्ये, भगवतः ओंकारं, शिवं, देवम्, परमं, अर्धमात्रातीतं स्थापयामास। शतांशे कमलतन्तुके, हृदयस्थं भगवंतं संयम्य, मनःशुद्धः संयमी तं यमादिपुष्पैः पूजितवान्। हृदयकमलवासी भगवतः आज्ञया, महाबलः अंशेन उत्पन्नः। पितामहस्य भ्रूभ्यः निष्क्रान्तः, रक्तवर्णः, स्वयम्भूः, शिवहृदयात् नीलः उत्पन्नः। अग्निसंयोगेन भगवान् पुरुषः प्रकृत्या उत्पन्नः, नीलरक्तः, तस्मात् कालरूपः पुरुषः अभवत्। स देवः नीललोहितः इति अभिहितः; भगवान् कालः ब्रह्मणा सन्तुष्टेन निर्मितः। पितामहः हृष्टचित्तः तं देवम् अष्टनामा विश्वात्मानं स्तुत्वा, इदं जगाद— "नमः ते, भगवन् रुद्र, सूर्यसदृशदीप्ताय; नमः भवाय, देवाय, रसजलरूपाय। नमः शर्वाय, भूमिरूपाय, सदा गन्धाय; नमः ईशाय, वातरूपाय, स्पर्शाय पुनः पुनः। नमः प्रजापतये, अग्निम् उल्लंघयन्ते तेजसे, घोराय, आकाशरूपाय, शब्दमात्रस्वरूपाय। नमः महादेव, सोम, अमर; नमः घोर, यजमान, कर्मनिष्ठ। यः इमं पितृस्तोत्रं रुद्राय उक्तं पठति वा शृणोति वा, ब्राह्मणान् च श्रावयति, स अष्टमूर्तिसंयोगं एकादशवर्षे प्राप्नोति। एवं महादेवम् स्तुत्वा, पितामहः तं दृष्टवान्। ततः महादेवः अष्टमूर्तिं सर्वतः धारयामास; सूर्यः प्रकाशमानः, चन्द्रः कृष्णपथेन प्रकटः। पृथिवी, वायु, पुरुषः, जलम्, आकाशम्, सर्वव्यापी— तदा प्रभृत्य अष्टमूर्तिधरः इति अभिहितः। अष्टमूर्तेः प्रसादेन, विरिञ्चिः पुनः सृष्टिं अकरोत्; सर्वं सृज्य, ब्रह्मा पुनः युगान्ते सृष्टिं अकरोत्। सहस्रयुगपर्यन्तं सर्वाणि भूतानि सुप्तानि; स जीवसृष्ट्यर्थं घोरं तपः अकरोत्। तपस्यन् अपि किञ्चित् नाभवत्; दीर्घकालं दुःखात्, क्रोधः उत्पन्नः। तस्य क्रुद्धस्य नेत्रेभ्यः अश्रुबिन्दवः पतिताः; ताभ्यः भूताः, प्रेताः तदा उत्पन्नाः। तान् वृद्धान् भूतान्, प्रेतान्, रात्रिचरान् दृष्ट्वा, अजः, सर्वव्यापी ब्रह्मा आत्मनं दुष्टवान्। क्रोधवशात् प्रजापतिः प्राणान् त्यक्त्वा; तदा तस्य मुखात् रुद्रः प्राणमयः उत्पन्नः। स भगवन् अर्धनारीश्वरः, उदयार्कसदृशदीप्तिः, एकादशरूपं विभज्य स्थितः। अर्धांशेन शिवां, उमां ससृजे; सा लक्ष्मीं, उत्तमां दुर्गां, सरस्वतीं च ससृजे। वामां, रौद्रीं, महामायां, पद्मलोचनां वैष्णवीं, कलां, विकिरिणीं, कालिं, कमलवासिनीं च ससृजे। बलविकिरिणीं, बलप्रमथिनीं, सर्वभूतवशीं, मनोन्मनीं च ससृजे। तया सह, सहस्रशः अन्याः स्त्रियः अपि सृजिताः; रुद्रैः सह, महादेवः त्रैलोक्यनाथः अभवत्। परात्मा भगवन् तया पुरतः स्थितः, ब्रह्मणः, परमात्मनः, मृतस्य। दयानिधिः महेश्वरः, ब्रह्मपुत्रः, पुनः ब्रह्मणः प्राणान् प्रत्यपादयत्, स्वात्मस्थप्राणान् दत्त्वा। रुद्रः पुनः किञ्चित् बलं प्राप्य, देवाधिदेवः ब्रह्माणं इदं परमं वचनम् उवाच— "मा भैः, भाग्यवत् विरिञ्च, लोकगुरो। तव प्राणाः अत्र संस्थिताः; अतः उत्तिष्ठ, प्रभो।" एवं वचनं श्रुत्वा, पितामहः स्वप्नात् जागृतः इव, प्रसन्नात्मा, प्रस्फुरितपद्मनेत्रः अभवत्। जीवनं प्राप्त्वा, महेश्वरं दृष्ट्वा, दीर्घं निरीक्ष्य, मृदुं गम्भीरं च वाक्यं उवाच। स ब्रह्मा, उत्तिष्ठन्, अञ्जलिं कृत्वा, प्रणम्य, उवाच— "भगवन्, वद, भाग्यवत्, तव वचनैः मे मनः हर्षितम्।