लिङ्गपुराणम्

जनार्दनपुत्रः, तपसा शङ्करं सम्प्राप्य, उवाच—"विष्णुः तव वामभागात् जातः, अहं तु दक्षिणभागात् जातः।" अहं च अच्युतः सह मिलित्वा समस्तं जगत् सृजाव; स विश्वस्य सारः सन्, मेघरूपं धारयित्वा, दिनं च रात्रिं च अस्मान् वहति। विष्णुः त्वां, देवदेव, लोकगुरुं, आनयत्; महाबल, अहं तव भक्तः शङ्करः, नारायणात् अपि अधिकः। कृपया सर्वं ददातु, यतः त्वं सर्वात्मा, प्रभो। ततः, एतत् लब्ध्वा, भगवत् तव प्रसादात्, सः क्षणेन सर्वात्मभावं प्राप्तवान्। तत्क्षणं स शीघ्रं आगत्य, एकसागरस्य शुद्धधाम्नि, भीषणतमां तमसि, परमपुरुषं ददर्श। दिव्यस्थले सुवर्णरत्नमण्डिते, मनसा निर्मिते, दुष्टैः अगम्ये, पुण्यैः एव गम्ये, सनकादिभिः अपि अदृष्टे। अजः तं पुरुषं पश्यति, यस्य हृदयं विश्वधाम, अनन्तशय्यायां शयनं, पद्मनेत्रं। शङ्खचक्रगदापद्मधारिणं, चतुर्भुजं, सर्वाभरणमण्डितं, शशिकान्तिसदृशं। श्रीवत्सचिह्नितं, प्रसन्नवदनं, जनार्दनं, यस्य पद्मपादौ लक्ष्म्याः कोमलस्पर्शेन रक्तौ। स परमात्मा, प्रभुः, कालरूपतमः, रजसा सर्वलोकानां सृष्टिक्रियाम् आरभते। सत्त्वेन सर्वभूतस्थापनकर्ता, परमेश्वरः, सर्वात्मा, महात्मा, परमात्मा, प्रभुः। क्षीरसागरे अमृतमय्यां योगनिद्रायां शयानं दृष्ट्वा, ब्रह्मा भगवत् जनार्दनं उवाच—"तेन प्रसादेन, पूर्ववत्, त्वां समवाप्स्यामि, यतः अहं त्वं।" भगवतः स्मितेन, ब्रह्मपितामहः जागृतः। दीर्घबाहुः तं दृष्ट्वा, स्मितं कृत्वा, अण्डजं प्रविश्य, तं महात्मा समावपत्। ततः ब्रह्मा भ्रुवोर्मध्ये अच्युतं सृजति; एवं सृष्टः हरिः तत्र स्थितः। एतस्मिन्नेव काले, रुद्रः, सर्वदेवतास्रोतः, पूर्वदत्तवरप्रभावात्, उग्रं रूपं धारयित्वा प्रकटितः। विष्णुः, विश्वात्मा, परमेश्वरः, ब्रह्माय हरये च अतुल्यं प्रसादं दातुं आगतः। तदा, उभौ देवौ मिलित्वा, भवं, सर्वदेवताजनकं, कालाग्निसदृशं प्रभुं, पश्यतः। तं शर्वं, उग्रजटिलं, दूरात् नमस्कृत्य, वरदं, भक्त्या स्तुवन्ति। भवः, भगवान्, ब्रह्माय जनार्दनाय च प्रसन्नः सन्, तत्रैव अदृश्यः अभवत्। महेश्वरः निर्गतः सति, जनार्दनः, तं नमस्कृत्य, पद्मजं ब्रह्माणं उवाच—"परमेश्वरः, जगदीश्वरः, शङ्करः, सर्वव्यापी; सः सर्वस्य प्रभुः, आवयोः शरणं, महेश्वरः। हे ब्रह्मन्, अहं महात्मनः शङ्करस्य वामभागात् जातः, त्वं तु भवदेवस्य दक्षिणभागात्। मुनयः माम् मुख्यतत्त्वं, आद्यप्रकृतिं, अव्यक्तं, अजं वदन्ति; त्वां तु पुरुषं। एवं ते महादेवं आवयोः कारणं, लोकाधिपतिं, अक्षरं प्रभुं वदन्ति। ततः, तस्य अमृतस्य प्रभोः आज्ञया, पद्मजः ब्रह्मा रुद्रं वरदं पूज्यं स्तुत्वा नमस्कृतवान्। जनार्दनः, वराहरूपं धारयित्वा, जलनिमग्नां भूमिं पूर्ववत् स्थापयामास। प्रभुः, नद्यः, सरितः, समुद्रांश्च पूर्ववत् सृजितवान्, भूमिं समां कृत्वा, विवरशिखररहितां च। पर्वतरूपं गृहीत्वा, सर्वपर्वतान् भूमौ स्थापयामास, चत्वारः लोकाः भूआदिभिः पूर्ववत् सृजितः। भगवतः, श्रेष्ठबुद्धिः, सृष्ट्यर्थं संकल्पं कृत्वा, अण्डजः, देवः, मनुष्यः च मुख्यजीवान् सृजितवान्। महाबलः, करुणावान्, उद्विग्नरहितः, प्रथमं सनन्दं सनकं च सृजितवान्, ताभ्यां प्रसादं दत्तवान्। सनातनं, पुण्यश्रेष्ठं, त्यागेन परमं प्राप्तं, मरीचिं, भृगुं, अङ्गिरसं, पुलस्त्यं, पुलहं, क्रतुम् च सृजितवान्। दक्षं, अत्रिं, वसिष्ठं योगबलात् सृजितवान्; धर्मं, अधर्मं, संकल्पं च उत्पादितवान्। एते द्वादश प्रजापतयः ब्रह्मणाऽव्यक्तजन्मना सृजिताः; आदौ सनातनः ऋभुं सनत्कुमारं च उत्पादितवान्। तौ दिव्यौ, ऊर्ध्वरेतसौ, ब्रह्मविदः, ब्रह्मासदृशौ, सर्वज्ञौ, सर्वगतौ। एवं, मुख्यान् प्रथमजीवान् सृजित्वा, पद्मजः सृष्टिकर्ता, युगधर्मान्, सार्वत्रिकं क्रमं स्थापयामास। इन्द्रपितुः शिलादः, इन्द्रस्य उक्तं श्रुत्वा, पुनः देवेशं प्रणम्य पप्रच्छ। "भगवन् शक्र, सर्वज्ञ, देवैः पूजित, शचीपतिः, जगदीश्वरः, सहस्राक्षः, महाप्रभुः। भगवतः पद्मजस्य, युगधर्मस्थापनं कथं अभवत्? सर्वं इदानीं वद, अहं नमः स्थितः।" महात्मनः शिलादस्य वचः श्रुत्वा, सः यथादृष्टं युगधर्मान् विस्तारतः व्याख्यातुम् आरभत।