लिङ्गपुराणम्

श्रोत्रुमिच्छाम्यहं सर्वं यथा त्वं महादेवं उमापतिं उपगतोऽसि, सर्वं वदितुमर्हसि भगवन्। मे पिता शिलादः, महर्षिः, पुत्रकामः, दीर्घकालं तिमिरितः, घोरं कठिनं च तपः अकरोत्। तपस्यन्तं तम् वज्रधरो भगवान् तुष्टः अभवत्, शिलादाय उवाच—‘तुष्टोऽस्मि, वरं वृणीष्व।’ ततः सुरेश्वरं सह अमरैः, सहस्त्रनेत्रं, ऋषिसिंहः, नमस्कृत्य, कृताञ्जलिः हरिं उवाच—‘देवद्विषां विनााशक, वरद, सहस्त्रनेत्र, अहं पुत्रं इच्छामि यो न गर्भसम्भवः, मृत्युवर्जितः, गुणवान् भवेत्।’ हरिः उवाच—‘द्विजश्रेष्ठ, गर्भसम्भवम् पुत्रं मृत्युवन्तं दास्यामि; अन्यथा न दास्यामि, मृत्युवर्जितः पुत्रः वस्तुतः नास्ति।’ नापि ब्रह्मा पितामहः, गर्भसम्भवमुक्तं मृत्युवर्जितं पुत्रं दास्यति—किमुत अन्ये महर्षयः? स्वयं ब्रह्मा अपि मृत्युवर्जितः नास्ति, नापि ईश्वरः; सः गर्भसम्भवः, महातेजस्वी, अण्डसम्भवः, पद्मोत्पन्नः। महेश्वरस्य तनयः, भवानीपुत्रः, तस्य आयुः द्विपरार्धसमः उच्यते। याः सहस्त्रकोटिदिनानि गतानि, कल्पपरिमाणानि, तावदायुः त्रिलोक्यां अवशिष्टम्। अतः ब्राह्मणश्रेष्ठ, गर्भसम्भवमुक्तं मृत्युवर्जितं पुत्रकामनां त्यज, स्वसमानं पुत्रं गृहाण। एतद्वाक्यं श्रुत्वा मे पिता शिलादः, धर्मात्मा, पुनः शचीपतिं उवाच— ‘भगवन्, गर्भसम्भवमुक्तं जन्म, पद्मसम्भवमुत्पत्ति, महेश्वरतनुतः जन्म, ब्रह्मणः जन्म, एतत् श्रुतम्। महाबल, पूर्वं महेन्द्रवंशे, पूर्वजन्मसु नारदात् एतत् श्रुतम्—कथं एतत् अत्र? दक्षायणी दक्षस्य पुत्री, पद्मसम्भवः देवः तस्याः पुत्रः; कथं सा सुवर्णगर्भस्य कन्या, कथं सः महाबलः तस्याः पुत्रः?’ सन्देहः ते उचितः, ब्राह्मण; कारणं वक्ष्यामि। पुरुषकल्पे एषा घटना परब्रह्मणः अभवत्। चिन्तयित्वा, परमेश्वरः जनार्दनः, विश्वेश्वरः, सर्वाणि भूतानि सृजति, ब्रह्माणं सहितं, मेघवाहनकल्पे। दिव्यसहस्त्रवर्षं, मेघरूपः नारायणः, महादेवं श्रद्धया, सम्मान्य च, धारयामास। हरिं आत्मनि स्थितं दृष्ट्वा, शङ्करः महादेवः, सृष्टिसामर्थ्यं ब्रह्मणः सहितं तस्मै दत्तवान्। ततः स कल्पः मेघवाहनः इति नाम्ना अभवत्; तं दृष्ट्वा, हिरण्यगर्भः तस्य तनुतः उत्पन्नः। जनार्दनस्य पुत्रः, तपसा शङ्करं प्राप्त्वा, उवाच—‘विष्णुः तव वामभागात् जातः, अहं तव दक्षिणभागात् जातः।’ मया सहितः अच्युतः समग्रं जगत् सृजति; सः विश्वसारः, मेघरूपः, आवां दिवसरात्रं धारयामास। विष्णुः त्वां, देवदेव, जगद्गुरु, आनयत्; महाबल, अहं तव भक्तः शङ्कर, नारायणात् अपि अधिकः। कृपां कुरु, सर्वं ददातु, त्वं सर्वात्मा, प्रभो। ततः, एतत् प्राप्त्वा, भगवतः तव सर्वात्मभावः तत्क्षणात् प्राप्तः। शीघ्रं सः अगच्छत्, एकसागरशुद्धधाम्नि, घोरतमं तमसि, परमपुरुषं ददर्श। दिव्यस्थले सुवर्णरत्नमण्डिते, मानससृष्टे, दुष्टैः दुर्लभे, पुण्यैः प्राप्ते, सनकादिभिः अपि अदृष्टे। अजः पुरुषं ददर्श, यस्य हृदयं जगदधिष्ठानम्, अनन्तशेषशयने, पद्मलोचनम्। शङ्खचक्रगदापद्मधारिणम्, चतुर्भुजम्, सर्वाभरणभूषितम्, शशिसदृशम्। श्रीवत्सलक्षणं, प्रसन्नवदनं, जनार्दनं, यस्य पद्मपादौ लक्ष्म्याः मृदुस्पर्शेन रक्तौ। परात्मा, प्रभुः, कालरूपतमः, रजसा सर्वलोकसृष्टिक्रीडां प्रवर्तयति। सत्त्वेन सर्वभूतस्थापनं, परमेश्वरम्, सर्वात्मानम्, महात्मानम्, परमात्मानम्, प्रभुम्। क्षीरसागरे, अमृतमये, योगनिद्रायाम् स्थितम्—तं दृष्ट्वा, ब्रह्मा भगवंतं जनार्दनं उवाच। ‘तेन तव कृपया, पूर्ववत्, त्वां ग्रहीष्यामि, यतः अहं त्वम्।’ भगवतः स्मितम्, पितामहं जागरयामास। बलभुजः तं निरीक्ष्य स्मितं कृतवान्, अण्डसम्भवम् प्रविष्टवान्, सः महात्मा तं आत्मसात् अकरोत्। ततः ब्रह्मा अच्युतं भ्रूमध्ये सृजितवान्; सृष्टः हरिः तत्र स्थितः। तस्मिन्नेव काले, रुद्रः, सर्वदेवतायोनिः, घोररूपं धारयित्वा, पूर्वं दत्तवरं प्रकटितवान्। तत्र विष्णुः, विश्वात्मा, परमेश्वरः, ब्रह्माय हरये अतुल्यं अनुग्राहं दातुं आगतः। ततः द्वौ देवौ, समागत्य, भवम्, सर्वदेवतायोनिं, कालाग्निसदृशम्, प्रभुम्, दृष्टवन्तौ। तं शर्वं, घोरजटिलम्, दूरात् प्रणम्य, वरदं स्तुतवन्तौ। भवः, भगवन्, ब्रह्मणः जनार्दनस्य च अनुग्राहं कृत्वा, तत्रैव अन्तर्धानं गतः।