लिङ्गपुराणम्

कृपया, भगवन् परमेश्वर, दुष्टानां मध्ये भक्तिर्दुर्लभा, द्विजोत्तम। ममादृशां क्षत्रियाणां मध्येऽपि भक्तिर्दुर्लभैव। एवं तस्य वाक्यं श्रुत्वा तं च स्वीकृत्य, तपस्विनां श्रेष्ठः दधीचिः, मुनीन्द्रः, राजानं च देवान् च शप्तवान्। रुद्रकोपाग्निना, देवाः सहैन्द्रैर्महर्षिभिः च, विष्णुना सह, तेन देवेन विनाशिताः स्युः इति शप्तम्। तदा, दक्षस्य पुण्ये यज्ञे, प्रजापतिः महात्मा, क्षुपं शप्त्वा, द्विजश्रेष्ठः पुनः तमवलोक्य वचनमुवाच— “राजेन्द्र, राज्ञा च विविधैः गणैः च देवाः पूजनीयाः, किन्तु ब्राह्मणाः एव शक्तिमन्तः समर्थाश्च।” इत्युक्त्वा, स महायशाः मुनिः स्वाश्रमं प्रविवेश; राजा दधीचिं प्रणम्य स्वगृहं प्रतिपेदे। तदेव स्थलम् पुण्यतीर्थं जातम्, स्थानेश्वर इति प्रसिद्धम्; यः स्थानेश्वरं गच्छति, स शिवसायुज्यं लभते। एवं संक्षेपेण क्षुपदधीचयोः विवादः, दधीचमहिमानं च भवस्य च, महर्षे, तव कथितम्। यः कश्चिदेतं दिव्यं क्षुपदधीचयोः विवादं पठति, अकालमृत्युम् विजित्य, देहान्ते ब्रह्मलोकं प्राप्नोति। यः चैतद् युद्धं पठित्वा संग्रामं प्रविशति, तस्य मृत्योर् भयम् न स्यात्, स च सदा विजयी भवति। ततः सुतरां जिज्ञासया स महर्षिः पप्रच्छ— “कथं त्वं महादेवं उमापतिं प्राप्तवान्? तदाख्यातुं त्वं युक्तः, सर्वं श्रोतुमिच्छामि।” मम जनकः शिलादः, महर्षे, पुत्रकामः आसीत्; स च चिरकालं अन्धः, घोरं तपः कृतवान्। तस्य तपसा तुष्टः भगवान् वज्रधारी; शिलादं प्राह— “तुष्टोऽस्मि, वरान् वृणीष्व।” ततः, देवानां नाथं, सहस्रनेत्रं, अमरैः सहितम्, स मुनिवरः नमस्कृत्य, अञ्जलिं कृत्वा, हरिं प्राह— “भगवन्, सुरारिपुं विनाशय, वरद, अहं पुत्रं कामये यो न योनि-समुत्पन्नः, अमृत्युः च स्यात्।” तदा देवः— “द्विजश्रेष्ठ, अहं तुभ्यं योनिजं मृत्युभाजं पुत्रं दास्यामि; अन्यथा न दास्यामि, अमृत्युः हि न कश्चित्। स्वयं ब्रह्मा अपि तुभ्यं न अमृत्युः अयोनिजं पुत्रं दास्याति—किं पुनः अन्ये, महर्षे?” इति। स्वयं ब्रह्मा अपि मृत्युमान्, न च प्रभुः; स योनि-समुत्पन्नः, महातेजाः, अण्डजः, पद्मसम्भवः। महेश्वरस्य तनयः, भवानीपुत्रः अपि, तस्यायुः द्वौ परार्धौ उच्यते। कल्पपरिमितं दिव्यानां दिनानां शतानि, तावत् त्रिषु लोकेषु शेषायुः। अतः, विप्रश्रेष्ठ, अमृत्युः अयोनिजं पुत्रं त्वं मा कामयस्व; आत्मसमं पुत्रं गृहाण। एवं श्रुत्वा मम जनकः शिलादः, धर्मात्मा, पुनः शचीपतिं प्राह— “भगवन्, अयोनिजस्य जन्म, पद्मसम्भवस्य जन्म, महेश्वरात् तनयो जातः, ब्रह्मणः च—एतत् श्रुतं मया। पुरा महेन्द्रवंशे, पूर्वजन्मसु, नारदात् अपि एतदाख्यातम्; तत् कथं भवति, शीघ्रं वद।” “दक्षायणी दक्षस्य पुत्री, पद्मसम्भवो देवः तस्या पुत्रः; कथं सा हिरण्यगर्भस्य कन्या, स च महात्मा तस्याः पुत्रः इति?” देवः प्राह— “साधु संशयः ते, द्विज; कारणं वक्ष्यामि। पुरुषकल्पे एषा परं ब्रह्मणि घटना अभवत्। चिन्तयित्वा, जनार्दनः परमेश्वरः, मेघवाहनकल्पे, सर्वाणि भूतानि, ब्रह्माणं च, सृष्टवान्। सहस्रदिव्यानि वर्षाणि, मेघरूपः नारायणः, महेश्वरं आदरात् बिभ्रदासीद्। तदा हरिस्य स्वभावं दृष्ट्वा, शंकरः, सृष्टिसामर्थ्यं तस्मै, ब्रह्मणा सह, दत्तवान्। ततः स कल्पः मेघवाहन इति अभवत्; तं दृष्ट्वा हिरण्यगर्भः तदा तस्य शरीरे जातः। जनार्दनस्य पुत्रः, तपसा शंकरं सम्प्राप्य, प्राह— ‘विष्णुः तव वामभागात् जातः, अहमुत्तरभागात् जातः।’ अहं च सहाच्युतः समस्तं जगत् सृष्टवान्; स जगदात्मा, मेघरूपः, आवां दिवानिशं बिभ्रदासीद्। विष्णुः त्वां, देवदेव, जगद्गुरो, आनयत्; महाबाहो, अहं शंकरस्य भक्तः, नारायणादपि अधिकः। कृपां कुरु, सर्वं ददातु, त्वं सर्वात्मा, प्रभो। ततः, तत्सर्वं लब्ध्वा, स भगवाञ्शीघ्रं सर्वात्मभावं तव प्राप। शीघ्रं स गत्वा, एकसागरविशुद्धाश्रमे, घोरतमे तमसि, परमपुरुषं ददर्श। तत्र दिव्ये स्थले, सुवर्णरत्नमयेन, मनसा निर्मितेन, दुष्टैरगम्ये, साधुभिः एव प्राप्ये, सनकादिभिरपि अदृष्टे। अजः तमेकं पुरुषं जगद्वासयन्तं हृदये, अनन्तशय्यायां शयानं, पद्मलोचनं ददर्श। स शङ्खचक्रगदापद्मधरः, चतुर्भुजः, सर्वाभरणभूषितः, शशिसदृशः। श्रीवत्सलाञ्छनः, प्रसन्नवदनः, जनार्दनः, यस्य पद्मपादौ लक्ष्म्याः कोमलस्पर्शारुणितौ। स परमात्मा, प्रभुः, कालरूपतिमिरः, रजसा सर्वलोकानां सृष्टिलीलां प्रवर्तयन्। इति कथा।