लिङ्गपुराणम्

महर्षे, श्रूयतां दिव्यकथाम्। सर्वेषां भेदानां महतः सूक्ष्मपर्यन्तानां मध्ये, स धर्मज्ञः सृष्टिकर्ता विष्णोः ब्रह्मणः मुनीनां च पितैवाभवत्। स एव चन्द्रार्कवर्चसां देवानामिन्द्रस्य च जनकः, तस्मात् स सर्वपुष्टिवर्धकः स्मृतः। स भगवानमृतरूपः रुद्रः कर्मणा तपसा च प्राप्यते। स्वाध्याययोगध्यानैः तं सम्यगुपास्महे; एतेन सत्येन, हे भव, तव इच्छया मृत्युजालात् विमुक्तिर्भवति। स हि बन्धनं मोक्षं च ददाति, यथा स्रुतिकाण्डात् स्रुण्डीकाकुम्बकः। मृत्युनाशनमन्त्रमपि मया शंकरात् प्राप्तम्। एवं जपहोमसंस्कारैः, ततो दिवानिशं जलपानं कृत्वा, लिङ्गस्य सन्निधौ ध्यानयुक्तः, द्विजश्रेष्ठ, मृत्योरभीतिर्नास्ति। तस्य वचनश्रवणेन स तपसा शंकरं पूजयामास, वज्रसारदृढत्वं, अभेद्यता, अजयता चास्य प्राप्ता। एवं देवनाथं सम्यगुपास्य, महर्षिः दधीचिः वज्रसारदृढाङ्गत्वं प्राप्तवान्। ततः स राजा दधीचिं शिरःपाददेशे प्राहरत्, क्षुपः तु वज्रेण दधीचिं वक्षसि ताडितवान्। स तु वज्रः तं महात्मानं दधीचिं नाशयितुं न शशाक, परमेश्वरस्य तेजसा वज्रसारशरीरत्वाच्च। दधीचेरजयत्वं निर्भयत्वं च दृष्ट्वा, क्षुपः श्रीहरिं मुकुन्दं, पद्मनाभं, इन्द्रानुजं, भक्त्या पूजयामास। तस्य पूजनात् स भगवाँल्लोकनाथः श्रीभूयुतो, शङ्खचक्रगदाधरः, तुष्टः साक्षात् प्रादुरभूत्। भगवान् मुकुटी पद्महस्तः सर्वाभरणभूषितः पीताम्बरधरः, देवासुरसंवृतः, गरुडध्वजः तं दिव्यदर्शनं दत्तवान्। तं जनार्दनं दिव्यरूपं दृष्ट्वा, स साष्टाङ्गं प्रणम्य वाचः श्लक्ष्णाः स्तुतिं चकार— "त्वमेव आदि, अनन्तः, प्रभवः जनार्दन। त्वं पुरुषो विश्वनाथो विष्णुः सर्वेश्वरः; त्वं ब्रह्मा पुरुषः विश्वरूपः पितामहः। त्वमेव आदिसत्यं परं ज्योतिः, जनार्दन, परात्मा, परमधाम, श्रीपतिः, क्षितीश्वरः, स्वामिन्। तव क्रोधात् रुद्रः तमसा आवृतः उत्पद्यते; तव प्रसादात् ब्रह्मा सृष्टिकर्ता रजसा उत्पद्यते। तव प्रसादात् विष्णुः शुद्धस्वरूपः पुरुषोत्तमो भवति; हरि, विष्णो, नारायण, विश्वरूप, कालस्वरूप। पञ्चमहाभूतानि, तन्मात्राणि, इन्द्रियाणि च त्वया प्रतिष्ठितानि, विश्वरूप, महेश्वर। महादेव, जगन्नाथ, पितामह, जगद्गुरो, अनुग्रहं कुरु, देवेश, परेश। अनुग्रहं कुरु, जगन्नाथ; त्वां शरणं प्रपन्नोऽस्मि, वैकुण्ठ, शौरि, सर्वज्ञ, वासुदेव, महाबाहो। सङ्कर्षण, महाभाग, प्रद्युम्न, पुरुषोत्तम, अनिरुद्ध, महाविष्णो, नित्यविष्णो, नमोऽस्तु ते। तव दिव्यासनं व्यक्तातीतं, मध्ये सर्वगतः सहस्रशिराः तमोमयः, भूधरः स्थितः। अधस्तात् धर्मो, ज्ञानं, वैराग्यं च; तस्य पादाः तव ऐश्वर्यमेव। सप्तपातालानि तव पादौ, पृथिवी कट्याः, सप्तसिन्धवः तव वासाः, दिशः तव बाहवः। सर्वगत, व्योम तव शिरः, नाभिः आकाशः, वायुः तव नासिकाग्रं गच्छति, चन्द्रार्कौ तव नेत्रे, केशाः नीलोत्पलादिपुष्पाणि। नक्षत्रग्रहाः च व्योम च तव कण्ठाभरणानि; कथं त्वां स्तोष्यामि, देवेश, परमपुरुष, पूज्यतमम्? यद् यद् दिव्यं श्रद्धया कृतं, यद् श्रुतं वा जपितं वा, यदि किञ्चिद् दोषः, तद् क्षमस्व, नारायण, नमोऽस्तु ते। विष्णोः एषा स्तुतिः सर्वपापक्षयकरी; यः पठति, शृणोति, अथवा संक्षेपेण श्रावयति, वा द्विजातिभ्यः भक्त्या श्रावयति, स विष्णुलोकं प्राप्नोति। एवं सम्यगुपास्य स्तुत्वा चाजितं प्रभुं, देवानां नाथं, ते दीनमनसः प्रणम्य शिरसा जनार्दनं निवेदयामासुः— "भगवन्, ब्राह्मणो दधीचो नाम, धर्मज्ञः, संयतात्मा, पूर्वं मम सखा आसीत्। स सर्वेभ्योऽजितः, शंकरार्चनपरायणः, मम वामपादेन सभायाम् अवमानपूर्वकं शिरसि ताडितवान्। देवेश, विष्णो, जगन्नाथ, स मां ताडितवान्, मदोन्मत्तः सर्वत्रोक्तवान्—'नाहं भीतोऽस्मि' इति। भगवन्, तं ब्राह्मणं दधीचिं जेतुमिच्छामि; त्वं यथोचितं कुरु, जनार्दन। तस्य महात्मनः अजयत्वं विज्ञाय, हरिः महेश्वरस्य अप्रतिमां शक्तिं स्मृतवान्। स्मृत्वा, हरिः प्रोवाच—'हे राजन्, ब्राह्मणानां, ब्रह्मणो भूख्षुधोत्पन्नानां, महेश्वरात् न कापि भीः। विशेषतः रुद्रभक्तानां सर्वत्र निर्भयता, किं पुनः दधीचिः? तस्मात्, राजन्, जयः न ते स्यात्; शापहेतोः अहं तं ब्राह्मणं सह देवैः क्लेशयिष्यामि। तस्य शापेन, राजन्, दक्षयज्ञे मम सह देवैः विनाशः भविष्यति, ततः पुनरुत्थानं च।" एवं महर्षे, शास्त्रवचनेषु स्थितमिदं दिव्यचरितं सम्यक् संक्षिप्य निवेदितम्।