लिङ्गपुराणम्

सर्वैः प्रणम्यते यस्य शरीरं, स एव स्वात्मानमपि नमति। सदा नीलशिखरिणे, श्रीकण्ठाय, नमः पुनः पुनः। नीलकण्ठाय, भस्माङ्गरागाय, त्वं हि सर्वदेवानां ब्रह्मा, रुद्रेषु च नीललोहितः। सर्वभूतात्मा त्वं, साङ्ख्यैः पुरुष इति कथ्यसे; पर्वतेषु मेरुः, नक्षत्रेषु चन्द्रमाः त्वमेव। ऋषिषु वसिष्ठः, देवेषु वासवः, सर्वेषां वेदानां मध्ये ॐ, साम्नां मध्ये श्रेष्ठं साम त्वमेव। मृगाणां मध्ये सिंहः त्वं, पशूनां मध्ये वृषभः, भगवन्, लोकपूजित। यदस्ति, यद्भविष्यति, यथाकिञ्चिद्विधा, तत्र त्वामेकमेव पश्यामः, यथा ब्रह्मणा पूर्वं कथितम्। कामः, क्रोधः, लोभः, विषादः, मदश्च—एतान् ज्ञातुमिच्छामः; कृपां कुरु, परमेश्वर। महाप्रलयकाले भगवन्, स्वात्मानं संयम्य, ललाटे हस्तं स्थापयित्वा, त्वत्तः अग्निः उत्पन्नः। तेनाग्निना, सर्वे लोकाः सर्वतः ज्वालाभिः परिवृत्ता, तस्मात् तस्मिन्नग्निसमाः, विकृताः बहवोऽग्नयः सन्ति। कामः, क्रोधः, लोभः, मोहः, मायाः, विपत्तयः, सर्वाणि स्थावरजङ्गमभूतानि—एतेषां सर्वेषां त्वत्तः उत्पन्नेनाग्निना दह्यन्ते। वयं अपि दह्यन्तः, रक्षस्व नः, देवेश। लोकहितार्थं, भगवन्, त्वं शुभदृष्ट्या, महाशिव, सर्वभूतानि सिञ्चसि, महाभाग्यवन्। आज्ञापय, प्रभो; वयं तव वचनस्य पालनाय सिद्धाः। सहस्रवर्गेषु, शतविधरूपेषु, न वयं तव पारमवाप्तुं शक्नुमः, देवदेव; नमस्ते। एवमुक्तेषु, भगवतः स्तुतिं श्रुत्वा, प्रसन्नः महेश्वरः तान् प्रति अनुग्रहम् दर्शयन्, वाक्यमुवाच। यः कश्चिदेतां स्तुतिं पठति, शृणोति, वा द्विजातिभिः श्रोत्राप्यते, स गणपतिस्थानं प्राप्नोति। भक्तानां हितं पुण्यं च वक्ष्यामि, विप्रश्रेष्ठाः—सर्वा स्त्रीशक्तिः देवी, या मम शरीरे जाता। पुरुषशक्तिः अपि, विप्राः, मम शरीरे जाता; उभाभ्यां एव मम सृष्टिः, न संशयः। तस्मात्, दिगम्बरं तपस्विनं, बालं, उन्मत्तं, ब्रह्मवदन्तं, भक्तं च, न निन्देत। ये मयि भक्ताः, भस्मलिप्ताः, पापक्षये भस्मना, नियमानुष्ठायिनः, ध्याननिष्ठा ब्राह्मणाः—ते सदा महादेवपरायणाः, ऊर्ध्वरेतसः, वाङ्मनःकायसंयमिनः, महादेवं यजन्ति। रुद्रलोकमाप्य, न पुनरावर्तन्ते; अयं व्रतः दिव्यः, रहस्यम्, प्रकटलिङ्गिनां कृते। ये भस्मव्रती, मुण्डिनः, विविधव्रतधारिणः, तान् न निन्द्यात् पण्डितः, न च तेषां खाद्यं लङ्घयेत्। न हसितव्यं तेषु, न च दुष्टवाक्यं वक्तव्यम्, कुतश्चिदपि; यः तान् निन्दति, स मोहितात्मा महादेवं निन्दति। यः तु तान् नित्यं पूजयति, स शंकरमेव पूजयति; एवं महादेवः, लोकानुग्रहार्थम्, सर्वयुगेषु भस्मलिप्तो योगी लीलां करोति; एवं आचरन्तः, सिद्धिं प्राप्स्यथ। एतदुत्तमं शिवेनोक्तं परमं पदं, यः ज्ञात्वा, मोहलोभमदरहितचित्तः, शीघ्रं शिरसा उग्राय नमति। ततः, हृष्टाः ब्राह्मणाः, एतदुपदेशं श्रुत्वा, शुद्धचन्दनतोयेन, कुशपुष्पयुक्तेन, महेश्वरं स्नापयन्ति। विविधगुप्तस्तोत्रैः, घोषमद्भिः 'हुम्' शब्दैः, महादेवं स्नापयन्ति। नमः देवदेवाय, नमः महादेवाय, नमः अर्धनारीश्वराय, सांख्ययोगप्रवर्तकाय। मेघारूढकृष्णाय, गजचर्माम्बराय, कृष्णमृगचर्मोत्तरीयाय, नागयज्ञोपवीतिने च। देवकृतकुण्डलमालाविभूषिताय, पशुपतिवसनाय, सर्वत्र प्रसिद्धाय, शंकराय नमः। एवमस्तु, प्रसन्नः महेश्वरः तान् ऋषीन् उवाच—'तपसा तुष्टोऽस्मि, वरणं वृणुध्वम्।' ततः सर्वे ऋषयः—भृगु, अङ्गिराः, वसिष्ठः, विश्वामित्रः—महेश्वरं प्रणम्य। गौतमः, अत्रिः, शुकेशः, पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः, मरीचिः, कश्यपः, कण्वः, सम्वर्तमहातपाः—ते सर्वे महादेवं प्रणम्य, ऊचुः—"भस्मस्नानं, नग्नता, वामाचारः, विपरीताचारः—किं आचरितव्यं, किं वर्जनीयम्?" इति। एवं तेषां वाक्यं श्रुत्वा, भगवतः परमेश्वरः स्मितपूर्वकं सर्वान् ऋषीन् विलोक्य प्रोवाच। "अद्य वः सर्वमाख्यास्ये, अहम् अग्निः, सोमकर्ता, सोमोऽप्यग्न्याश्रयः। अग्निना सृष्टिरियमुत्पादिता, पुनः पुनः, लोकस्य हिताय, चराचरं विश्वमग्निना दग्धम्।