लिङ्गपुराणम्

त्र्यंबकाय त्रिशूलधारिणे, कामाय, अग्नये, परमात्मने च नमः। शंकराय, वृषभध्वजाय, गणाधिपाय नमः; दण्डधारिणे, कालाय, पाशधारिणे च नमः। वेदमन्त्रेषु श्रेष्ठाय, शतजिह्वाय नमः; भूत, भविष्यत्, वर्तमान, स्थावरजङ्गमेषु सर्वेषु नमः। हे देव, तव शरीरात् सर्वं विश्वं उत्पन्नम्; त्वं तस्य रक्षणं च विनाशं च करोति। तव कल्याणं भूयात्, त्वं अनुग्रहं कुरु, प्रभो। यद् यत् पुरुषः करोति, अज्ञानात् वा विज्ञानात् वा, तद् सर्वं तव योगशक्त्या एव, प्रभो, कृतम्। एवम् तव स्तुतिं कृत्वा, ऋषयः, अन्तःसुखिताः, तपसा समीपमागताः, प्रार्थयन्ति—"यथापूर्वं त्वां द्रष्टुम् इच्छामः।" ततः शंकरः, प्रसन्नचित्तः, स्वस्वरूपम् धृत्वा, त्रीनेत्ररूपस्य दिव्यदर्शनं दत्त्वा, तान् ऋषीन् अनुगृहीतवान्। तेन दिव्यदर्शनेन, ते देवदेवं त्र्यंबकं ददृशुः; पुनः तैः दारुकवनवासिभिः भगवन्तं स्तुत्वा। दिग्वाससे, मृत्यवे, त्रिशूलधारिणे, उग्राय, भीषणमुखाय च नित्यं नमः। निराकाराय, शोभाय, विश्वरूपाय नमः; नूपुरध्वनिवदाय, रुद्राय, स्वाहाकारस्वरूपाय च नमः। यस्य शरीरं सर्वैः नमितम्, स्वात्मनं च नमति; नीलकेशाय, श्रीकण्ठाय नित्यं नमः। नीलकण्ठाय, श्मशानभस्मलङ्कृताय; सर्वदेवेषु ब्रह्मा त्वं, रुद्रेषु नीलरक्तः त्वं। सर्वभूतात्मा त्वं, सांख्यैः पुरुषः इति कथ्यसे; पर्वतेषु मेरुः, तारासु चन्द्रमाः त्वं। ऋषिषु वसिष्ठः त्वं, देवेषु वासवः; वेदेषु ॐ, साम्नां श्रेष्ठः त्वं। मृगेषु सिंहः, पशुषु वृषभः, लोकैः पूजितः त्वं। यद् यद् रूपं अस्ति वा भविष्यति, तत्र त्वां एव पश्यामः, यथा ब्रह्मणा उक्तम्। कामः, क्रोधः, लोभः, विषादः, मदः—एतान् ज्ञातुम् इच्छामः; त्वं अनुग्रहं कुरु, परमेश्वर। महाप्रलये, हे देव, स्वमात्मानं संयम्य, ललाटे हस्तं स्थापयित्वा, अग्निः उत्पन्नः। तेन अग्निना, सर्वलोकाः सर्वतः ज्वालाभिः आवृताः; तस्मात् तद्वत् बहवः विकृताः अग्नयः सन्ति। कामः, क्रोधः, लोभः, मोहः, मायाः, व्यसनम्, अन्यानि च स्थावरजङ्गमानि भूतानि—एतानि तवोत्थितेन अग्निना दह्यन्ते; वयं दह्येम, रक्षस्व, देवदेव। लोकहिताय त्वं, महादेव, शुभदृष्ट्या, भूतान् अभिषिञ्चसि, महाभाग्यवान्, स्वामी। आज्ञापय, प्रभो; वयं तव वचनं कर्तुं सिद्धाः। सहस्रवर्गेषु, शतशः रूपेषु—अन्तं न प्राप्नुमः, देवदेव; नमः ते। ततः भगवां महादेवः, तैः स्तुतः, तुष्टः, अनुग्रहं कृत्वा, तेषां स्तुतिं श्रुत्वा, इदं वचनं अवदत्—"यः इमं स्तोत्रं गायत वा शृणोति, द्विजातिभिः श्रावयति वा, स गणपतिस्थानं प्राप्नोति। भक्तानां हितं पवित्रं वक्ष्यामि, ऋषिसत्तमाः—सर्वं स्त्रीतत्त्वं देवी, मम शरीरात् उत्पन्नम्। पुरुषतत्त्वं च, ब्राह्मणाः, मम शरीरात् उत्पन्नम्; उभाभ्याम् एव मम सृष्टिः, न संशयः। अतः दिग्वाससम्, अतुलम्, बालम्, उन्मत्तम्, मम भक्तम्, ब्रह्मवदन्तम्, न निन्देत्। ये मम भक्ताः, भस्मलेपिताः, पापानि भस्मना दग्धानि, विधिवत् चरन्ति, समाधियुक्ताः, संयतात्मानः ब्राह्मणाः—ये महादेवनिरताः, ऊर्ध्वरेतसः, महादेवं पूजयन्ति, वाक्-मनः-शरीरसंयताः। ते रुद्रलोकं प्राप्य, पुनः न प्रतिनिवर्तन्ते; अतः एष व्रतः दिव्यः, गुह्यः, लिङ्गचिह्नितानां। ये भस्मव्रतधारिणः, मुण्डिताः, विविधव्रतधारिणः—तेषां निन्दां न कुर्यात्, न च अन्नं उल्लङ्घयेत्। न हसेत्, न अप्रियं वदेत्, न कदापि, न च कुत्सितचेतसा; यः तेषां तिरस्कारं करोति, स मोहितात्मा महादेवस्य तिरस्कारं करोति। यः तु तान् नित्यं पूजयति, स शंकरं पूजयति; एवं महादेवः, लोकहितकाम्यया—सर्वयुगेषु, महायोगी, भस्माच्छादितः, एवं क्रीडति; एवं आचरन्ति, भगवन्तः, सिद्धिं प्राप्नुवन्ति। एतत् परमं स्थानं, शिवेन उक्तं, अत्र अतुलं, महाभयस्यान्तकारणं, ये संसारमोह-लोभ-मदविमुक्तचित्ताः, ते शीघ्रं घोराय शिरसा प्रणमन्ति। ततः प्रसन्नाः ब्राह्मणाः, एतद् उपदेशं श्रुत्वा, शुद्धचन्दनवारिणा, कुशपुष्पैः मिश्रितेन—महादेवं महान् घटैः जलैः स्नापयन्ति, विविधगुह्यस्तोत्रैः, 'हूं' शब्दैः गायन्ति। नमः देवदेवाय, नमः महादेवाय, नमः अर्धनारीश्वराय, सांख्ययोगप्रवर्तकाय।