लिङ्गपुराणम्

तदा भगवान् अग्निशिखां हस्ते धारयन्, रक्तपिङ्गलोक्षणः, कदाचित् भीषणं हसन्, कदाचित् विस्मयान्वितः गायन् दृष्टः। कदाचित् सः रत्युत्कर्षेण नृत्यन्, पुनः पुनः नादं कुर्वन्, तस्मिन् आश्रमे विचरन्, पुनः पुनः भिक्षां याचमानः आसीत्। एवं स्वरूपं स्वबलात् धारयन्, स देवः तस्मिन् वने प्रविवेश। तदा सर्वे मुनयः समाहितचित्ताः तं स्तोतुं समारभन्त। अपि च, जलैः, नानाविधैः माल्यैः, धूपैः, गन्धैः च, स्वपत्नीभिः, पुत्रैः, परिचारकैः च सह, ते पुण्यात्मानः तं पूजयामासुः। ते मुनयः तदा भगवन्तं इदं वचः ऊचुः— "देवदेव, यत् किंचित् अविद्यया कृतम् अस्माभिः—" "कर्मणा, मनसा, वाचा वा, तत् सर्वं त्वया क्षन्तव्यम्; अस्माकं कर्माणि नानाविधानि, गूढानि, गम्भीराणि च।" "हे हर, ब्रह्मादीनामपि देवतानां तव गतयः दुर्ग्राह्याः; न वयं आगमनं वा गमनं वा तव जानिमः, किञ्चन न।" "सर्वेश्वर, महादेव, त्वमेव यथासि—नमः ते! महात्मानः त्वां स्तुवन्ति, देवदेव, परेश्वर।" "नमः भवाय, शुभाय, कारणाय च; अनन्तवीर्यबलाय, पशुपतये नमः।" "नमः संहरत्रे, पिङ्गलाय, अक्षरक्षराय, भागीरथीधारिणे, आधाराय, गुणात्मने च।" "त्र्यम्बकाय, त्रिनेत्राय, शूलिने, कामाय, वह्नये, परात्मने च नमः।" "शंकराय, वृषध्वजाय, गणपतये नमः; दण्डधारिणे, काले, पाशधारिणे च नमः।" "स्वरमन्त्रेषु श्रेष्ठाय, शतजिह्वाय नमः; भूतभव्यभविष्ये, स्थावरजङ्गमे च।" "देव, तव शरीरेदं विश्वं समुत्पन्नम्; त्वमेव तस्य रक्षिता च संहर्ता च—शिवं भव, अनुग्रहं कुरु।" "यत्किञ्चिद् अज्ञानतो वा विज्ञानतो वा कृतम्, तत् सर्वं त्वया योगबलात् क्रियते।" एवं स्तुत्वा, मुनयः हृष्टमनसः, तपसा उपेत्य, ऊचुः— "पूर्ववत् त्वां द्रष्टुम् इच्छामः।" तदा भगवान् शंकरः, प्रसन्नचित्तः, स्वस्वरूपं धारयन्, तेषां दिव्यदृष्टिं दत्त्वा त्रिनेत्रं स्वरूपं दर्शयामास। तां दृष्टिं लब्ध्वा, ते देवदेवं त्र्यम्बकं ददृशुः, पुनः दारुवनवासिनः तम् ईश्वरं स्तोतुं समारभन्त। "नित्यं दिशां वसनाय, मृत्यवे, त्रिशूलधारिणे, उग्ररूपाय, भीषणमुखाय नमः।" "अरूपाय, सुन्दराय, विश्वरूपिणे नमः; मणिनूपुरिताय, रुद्राय, स्वाहाकाररूपिणे नमः।" "यस्मिन् सर्वे प्रणमन्ति, यः आत्मानं प्रणमति, नीलकण्ठाय, शर्वाय पुनः पुनः नमः।" "नीलकण्ठाय, भस्माङ्गरागाय; त्वमेव ब्रह्मा देवेषु, रुद्रेषु पिङ्गलः।" "त्वमेव सर्वभूतात्मा, साङ्ख्यैः पुरुषः स्मृतः; पर्वतेषु मेरुः, नक्षत्रेषु शशधरः।" "ऋषिषु वसिष्ठः, देवेषु वासवः; वेदेषु ओंकारः, साम्नाम् उत्तमं साम।" "मृगेषु सिंहः, पशुषु वृषभः प्रभो; त्वं लोकपूजितः।" "यद् यद् भावि वा अभूत्, सर्वत्र त्वामेव पश्यामः, यथा ब्रह्मणा उक्तम्।" "कामः, क्रोधः, लोभः, विषादः, मदः—एतान् ज्ञातुम् इच्छामः, कृपां कुरु परेश।" "प्रलयकाले, देव, समाधिं स्थाप्य, ललाटे हस्तं स्थापयन्, तवात् वह्निः उत्पन्नः।" "तेन वह्निना, लोकाः सर्वतो दग्धाः; अतः अनेके विकृताः वह्नयः तस्मात् समुत्पन्नाः।" "कामः, क्रोधः, लोभः, मोहः, मायाः, विपत्तयः, अन्ये च स्थावरजङ्गमाः—" "ते सर्वे तवोत्थेन वह्निना दह्यन्ते; वयं दह्यमानाः, रक्ष त्वं, देवदेव।" "लोकहितार्थं, त्वं प्रजाः सिञ्चसि, महेश्वर, महाभाग, स्वदृष्ट्या मङ्गलदायिनी।" "आज्ञापय, प्रभो; वयं तव वचने स्थिताः। सहस्रयोनि जातानां, शतधा रूपिणां—" "न वयं अन्तं प्राप्नुमः, देवदेव; नमोऽस्तु ते।" एवं तेषां स्तुतिं श्रुत्वा, प्रसन्नः भगवान् महेश्वरः तान् उवाच— "यः कश्चित् एषां स्तोत्रं पठति वा शृणोति वा, द्विजातिभिः श्रावयति वा, स गणपतिस्थानं प्राप्नोति।" "यद् हितं, पुण्यं भक्तानां, तत् वक्ष्यामि, मुनिवराः: सर्वा स्त्रीशक्तिः देवी, मम एवाङ्गजाताः।" "पुंसत्त्वं च, विप्राः, मम शरीरे जातम्; तयोः एव सृष्टिर् मम, न संशयः।" "अतः निन्दनीयः न तपस्वी, न दिगम्बरः, न बालः, न उन्मत्तः, न मन्मतो ब्रह्मवादिन्।" "ये मयि भक्ताः, भस्मलेपिताङ्गाः, यैः पापानि भस्मना दग्धानि, ये नियमयुक्ताः, जितेन्द्रियाः, ध्याननिष्ठा ब्राह्मणाः—" इति भगवान् शिवः तान् मुनीन् उपदिश्य, स्वलिङ्गं दर्शयित्वा, तेषां मनसि परमानन्दं सञ्जनयामास।