यथाशक्त्या पूजनं कर्तव्यम्, ततः सिद्धिः सम्पद्यते इति ब्रह्मणा उपदिष्टम्। तेन च मनःसमाधानेन पुत्रैः बान्धवैः च सह सम्यक् पूजनं विधेयं। सर्वे सम्यगञ्जलिपुटैः त्रिशूलधारिणं समाश्रित्य यान्ति स्म, तदा तं देवदेवं द्रष्टुम् अर्हन्ति, यः अशुद्धचित्तैः दुरदृश्यः। तस्य दर्शनमात्रेण सर्वा अविद्या अधर्मः च विनश्यतः। ततः तं ब्रह्माणं, अनन्ततेजसं, प्रदक्षिणीकृत्य, ते वनवासिनः देवदारुवनं प्रति प्रस्थिताः, ब्रह्मणा उपदिष्टेन विधिना पूजनं आरब्धवन्तः। ते विविधेषु वेदिकासु, पर्वतगुहासु, एकान्तशुभतीरेषु, पृष्ठेषु च, केचित् शोभनशैवालालङ्कृतासु, केचित् अल्पजलयुक्तासु, केचित् कुशासनस्थाः, केचित् अङ्गुल्यग्रेषु स्थिताः, अन्ये काष्ठमुषालासनाः, केचित् शिलायामुपविष्टाः, अन्ये वीरासनस्थिताः, अपरे मृगव्रतं कृत्वा विचरन्ति स्म। एवं महात्मानः तापसाः पूजार्थं कालं यापयन्ति स्म। वर्षं पूर्णं यावत् व्रतम् अतीत्य वसन्तकाले सम्प्राप्ते, तेषां भक्तवत्सलः भगवान् कृपया वरदः सन्, कृतयुगे तस्मिन् शुभे पर्वते देवदारुवनं प्राप्तवान्। तत्र परमेश्वरः प्रसन्नचित्तः, विभूतिक्षाररजःलेपनः, दिगम्बरः, विचित्रलिङ्गधारी, दीप्तमुषलधारी, रक्तपीतलोचनः, कदाचिद् उग्रहासम्, कदाचित् विस्मयगीतं कुर्वन्, कदाचित् रम्यनर्तनम्, पुनः पुनः निनादं कुर्वन्, आश्रमे विचरन्, भिक्षां याचमानः, स्वशक्त्या तादृशरूपं धारयन् तद्वनं प्रविष्टः। तदा सर्वे मुनयः स्थिरचित्ताः तम् उपगम्य स्तुतिं चक्रुः। ते सौभाग्यवन्तः, जलैः, पुष्पमालाभिः, धूपैः, गन्धैः, भार्याभिः, पुत्रैः, परिचारकैः च सह, तं देवं सम्पूज्य, इदं वचः ऊचुः— "देवदेव, यत् किंचिदज्ञानतः कृतं कर्म, मनसा, वाचा, कायेन वा, तत् सर्वं क्षन्तुम् अर्हसि। अस्माकं क्रियाः नानाविधानाः, गूढाः, गम्भीराः च। हे हर, ब्रह्मादिदेवानामपि तव गतिः दुर्ग्राह्या; न च जानिमः आगमनं गमनं वा। सर्वेश्वर महादेव, यः असि स एव असि—नमः ते। महात्मानः त्वां स्तुवन्ति, देवदेव, परेश। नमः भवाय, शिवाय, कारणाय, बीजाय, अनन्तबलविक्रमाय, पशुपतये। नमः संहारिणे, बभ्रवे, क्षराक्षराय, जाह्नवीधारिणे, आधाराय, गुणसाराय। त्र्यम्बकाय, त्रिशूलपाणये, कामाय, वह्नये, परमात्मने नमः। शङ्कराय, वृषध्वजाय, गणनाथाय, दण्डधारिणे, कालाय, पाशपाणये नमः। वेदविद्याप्रवर्तकाय, शतजिह्वाय, भूतभविष्यद्भवत्प्रभेदाय, स्थावरजङ्गमाय च नमः। भगवन्, तव शरीरेदं विश्वं समुत्पन्नम्; त्वमेव रक्षसि, संहरसि च—मङ्गलं ते, प्रसादं कुरु। यद् यत् किञ्चिद् अज्ञानतो विज्ञानतो वा नरः करोति, तत् सर्वं तव योगमायया, प्रभो, भवति। एवं स्तुत्वा मुनयः, हृष्टमानसाः, तपसा समीपं गत्वा, ऊचुः—"पूर्ववत् त्वां द्रष्टुम् इच्छामः।" तदा शङ्करः देवः प्रसन्नचित्तः स्वस्वरूपं धारयित्वा तेषां दिव्यदृष्टिं दत्तवान्, येन ते त्र्यंबकं देवदेवं ददृशुः। पुनः ते दारुवनवासिनः भगवानं स्तुत्वा ऊचुः— "सर्वदा दिशां वसनाय, मृत्यवे, त्रिशूलपाणये, उग्ररूपाय, भीषणमुखाय नमः। निराकाराय, सुन्दराय, विश्वरूपाय, कुण्डलिनां निनादनाय, रुद्राय, स्वाहामयाय नमः। यस्याङ्गं सर्वैः नम्यते, यः स्वात्मानं नमति, नित्यं नीलशिखराय, श्रीकण्ठाय नमः। नीलकण्ठाय, भस्माङ्गरागाय, सर्वेषां देवानां ब्रह्मणे, रुद्रेषु बभ्रवे। सर्वभूतात्मने, सांख्यैः पुरुषसंज्ञकाय, पर्वतेषु मेरवे, नक्षत्रेषु शशिने। ऋषिषु वसिष्ठाय, देवेषु वासवाय, वेदेषु ओंकाराय, साम्नां श्रेष्ठसाम्ने। मृगेषु सिंहाय, पशुषु वृषभाय, लोकपूजिताय भगवते। यद् यद् रूपं भवति भविष्यति वा, तत्र त्वामेव पश्यामः, यथा ब्रह्मणा उक्तम्। कामः, क्रोधः, लोभः, शोकः, मदश्च—एतान् ज्ञातुम् इच्छामः; प्रसादं कुरु, परेश। महाप्रलयकाले भगवन्, स्वात्मानं संयम्य, ललाटे हस्तं स्थापयित्वा, ततो वह्निः उत्पन्नः। तेन वह्निना सर्वलोकाः सर्वतः ज्वलिताः; तस्मात् बहवः विकृताः वह्नयः तद्वत् एव सन्ति। कामः, क्रोधः, लोभः, मोहः, मायैव, विपत्तयः, सर्वे च स्थावरजङ्गमाः भवन्ति।" एवं मुनयः भगवन्तं सम्यग् स्तुत्वा, कृतार्थाः अभवन्।