लिङ्गपुराणम्

श्वेतस्य समक्षं, सर्वलोकभीषणा मृत्युर्देवता स्मितपूर्वकं तं पश्यन्ती इदमुवाच— "किं मया कर्तव्यम्? अहमेव हि मृत्युर्मृत्योरपि। आगच्छ, आगच्छ श्वेत! किमस्य यज्ञस्य फलं ते? किं रुद्रः, भगवाञ्छ्रीमान् विष्णुर्वा, ब्रह्मा वा लोकनाथः? का शक्तिः मम गृहीतमुक्तस्य रक्षायै, ब्रह्मर्षिसत्तम? कोऽर्थः तव घोरस्यास्य यज्ञस्य भगवतोऽपि, विप्र?" एवं वदन्ती सा मृत्युर्हृष्टरूपा, "त्वां गृहीत्वा यमलोकं नयामि क्षणेन, तपोधन! समाप्तायुषः त्वं, तस्मात् अत्राहं तव गृहितुं स्थितवती।" भैरवस्य धर्मयुक्तं वचनं श्रुत्वा, स महामुनिः आर्तः, "ह हा रुद्र! रुद्र! रुद्र!" इति उच्चैः क्रन्दन् रुद्रं स्मरामास। स महर्षिः अश्रुपूर्णलोचनः, चञ्चलचित्तः, महादेवं कालदृष्ट्या पश्यन्, दुःखितः अभवत्। तदा स उवाच— "किं त्वं कर्तुं शक्नोषि, काल, यदि वृषध्वजः प्रभुः अत्र स्थितः? अस्मिन्लिङ्गे शङ्करः रुद्रः सर्वदेवतामूलभूतः प्रतिष्ठितः। ये सत्त्वनिष्ठाः महात्मनः मम सदृशाः, तेषां किमेतदस्ति, बाहुशालिन्? यथागतं याहि।" श्वेतस्य वचः श्रुत्वा, स कोपाविष्टः तीक्ष्णदंष्ट्रः भीषणरूपः पाशधारी कालः, सिंहनादं महान्तं कृत्वा, बहुशः ताडयित्वा, श्वेतं मुनिं कालानुगतं बद्ध्वा तमुवाच— "त्वया मया बद्धः, विप्रश्रेष्ठ! अद्य श्वेतं यमालयं नयामि। किं तव रुद्रेण, देवाधिपेन, कृतम्? कुत्र तव भक्तिः, पूजनं, पूजनस्य फलं? कुत्राहं, कुत्र मम भीः? श्वेत, त्वं मया बद्ध एव।" "अस्मिन्लिङ्गे तव रुद्रः, महेश्वरः, प्रतिष्ठितः; स स्थाणुः महादेवः, कथं स पूजनीयः?" इति कालः श्वेतं प्रलपन् बद्धवान्। तदा स्वयं सदाशिवः प्रसन्नवदनः, यं हन्तुं समुपस्थितं द्विजं हन्तुं, मृत्युम्—स्मरशत्रुं—नाशयितुं, हरः साक्षात् प्रादुरासीद्। स शीघ्रमेव त्रिनेत्रधारी त्र्यम्बकः, अम्बिका, नन्दिनः, गणेश्वरैः सहितः, प्रकटः अभवत्। तदा भीतः स मृत्युः, जीवनं सृष्ट्वा, त्वरया मुनिसमीपे पतितः। स सिंहनादं कृत्वा, मृत्युनाशिनं पश्यन्, केवलदृष्ट्या भवं हत्वा क्षिप्रं निपपात्। देवेश्वराः महेश्वरं प्रति उच्चैः विलपन्तः, अम्बिकां उमां च प्रणम्य, महर्षयः प्रमोदिताः। दिव्याः सुराः स्वर्गात् सुशीतलान् सुरभिपुष्पवर्षं शिरसि भवस्य मुनेश्च अकुर्वन्। मृत्योरवधं दृष्ट्वा, आश्चर्यचकितः पर्वतानन्दनः अविनाशिनं शङ्करं प्रणनाम। हतमृत्युः, बालभावेन, "अनुग्रहीष्व" इति मुनिपतिं, महेश्वरं, गणाध्यक्षं च प्रार्थयामास। तदा भगवान् प्रभुः, द्विजश्रेष्ठं कृपया परिपूर्णः, तं प्रविश्य, मृत्योरदृश्यं विहितं शरीरं दृष्ट्वा, तत्क्षणमेव तत्र प्रविष्टवान्। तस्माद्द्विज, भक्त्या मृत्युंजयं शङ्करं पूजय; स हि सर्वेभ्यः मोक्षभोगदायकः। किमधिकेन भाषणेन? त्यक्त्वा, भवं पूजय; तं पराभक्त्या त्वं शोकात् विमुक्तो भविष्यसि। एवं ब्रह्मणा तदा प्रोक्ते, ब्रह्मवादिनः ऊचुः— "देवेशाय रुद्राय धन्विने भक्तिरस्तु।" केन तपसा, केन वा यज्ञेन, केन व्रतेन वा, द्विजाः भगवतः भक्ताः भवन्ति? न दानैः, न तपसा, न ज्ञानैः, न यज्ञैः, न हविभिः, न व्रतैः, न वेदैः, न योगशास्त्रैः, न नियमैः— केवलं शिवस्य परकारणस्य प्रसादेन भक्तिः लभ्यते। इति श्रुत्वा, सर्वे ते परमर्षयः, क्लान्ताः, भार्यापुत्रैः सहिताः, पितामहं प्रणम्य, पाशुपतभक्त्या धर्मार्थकामसिद्धिं लभन्ति। सा भक्तिः मुनये जयप्रदा, सर्वमृत्युञ्जयप्रदा च। प्राचीनकाले दधीचिः भक्त्या हरिं जयति स्म। मया जरां पादेन हता, वज्रसारत्वं प्राप्य, महादेवस्तुत्या मृत्युमपि जितवान्। महादेवस्य प्रसादेन मृत्युञ्जयत्वं प्राप्तम्, यथा श्वेतोऽपि मृत्युं जितवान्। अथ, "भगवन्, कथं भवस्य प्रसादेन देवदारुवनवासिनः दिव्यं शरणं प्राप्तवन्तः?" इति पृष्टे, स्वयम्भूः भगवाँस्तान् देवदारुवनस्थितान् तपोबलसमुज्ज्वलान् महात्मनः प्रोवाच— "एष देवो महादेवः, स एव ज्ञेयः परमेश्वरः; तस्मात् परतरं किञ्चिदपि नास्ति। स एव देवाधिपः, ऋषीणां पितॄणां च स्वामी; सहस्रयुगान्ते सर्वाणि भूतानि लयं नयति। एष भगवाँ महेश्वरः कालरूपेण सर्वाणि भूतानि संहरति; स्वशक्त्या स एव सर्वाणि भूतानि सृजति। स एव चक्रपाणिः, वज्रधारी, श्रीवत्सलाञ्छनः; कृतयुगे योगी, त्रेतायां यज्ञरूपः। द्वापरे कालाग्निरूपः, कलौ धर्मध्वजः; एते रुद्रस्य रूपाणि पण्डितैः प्रतिपादितानि।" "यः बहिर्वर्गाकारं, पादे अष्टकोणं, उपरि पूर्णवृत्तं शोभनं च लिङ्गं पूजयेत्, स एव श्रेयस्करः।