लिङ्गपुराणम्

भगवान् त्रिप्रभवः, ऋग्यजुःसामसम्भूतः, सुमुखः सुमहान् ब्रह्माणं प्रहसन्नुवाच—न तपसा, न चाचार्येण, न च दानधर्मफलैः, न तीर्थफलैः, न महायज्ञदानैः, न वेदाध्ययनेन, न वित्तेन, न च विज्ञानबलात्, अहं मर्त्यलोकमिमं दृष्टुं शक्यः। केवलं ध्यानयोगेनैव मम दर्शनं साध्यम्। सप्तमे तु काले, वाराहकल्पे, ब्रह्मन्, तव पौत्रो भविष्यति मनुर्वैवस्वतः, सर्वलोकप्रदीपकः श्रीमान् भगवान्। तदा चतुर्ष्वपि युगेषु, युगान्ते, लोकानां श्रेयसे ब्राह्मणानां च हिताय, पुनः पुनरहं जन्म गृह्णीयाम्। ब्रह्मन्, प्रथमे द्वापरे, स्वयमेव व्यासे प्रभवति, ब्राह्मणानां हिताय युगान्तेऽहमागमिष्यामि। तदा हिमवतः सुशोभने शृङ्गे, चगलं नाम पर्वतमुत्तमे, श्वेतनाम्ना महर्षिरूपेण जटिलः सम्भविष्यामि। तत्र मम शिष्याश्च जटिलाः स्युः, तेषां नामानि तदा श्वेतः, श्वेतशिखः, श्वेतस्यः, श्वेतलोहितश्च। एते चत्वारो महात्मानः वेदविदः ब्राह्मणाः, ब्रह्मपथं समासाद्य परब्रह्मत्वमवाप्स्यन्ति। ते ध्यानयोगनिष्ठा मम समीपं यास्यन्ति। द्वितीये द्वापरे, व्यासे सद्योनाम्नि प्रजापतौ, लोकहिताय अहं सुतराख्यः भविष्यामि। तत्रापि कलौ, शिष्याश्च मम प्रसिद्धाः स्युः—दुन्दुभिः, शतरूपा, ऋचीकः, केतुमांश्च। योगध्यानसमाधिगम्य, ब्रह्म स्थापयिष्यन्ति पृथिव्याम्। ते रुद्रलोकं गमिष्यन्ति सहिता। तृतीये द्वापरे, व्यासे भार्गववंशजे, अहं दमाननाम्ना युगान्ते भविष्यामि। तत्रापि मम चत्वारः पुत्रा जायन्ते—विकोषः, विकेशः, विपाशः, शपनाशनश्च। एते योगमार्गे स्थिताः, महाबलाः, रुद्रलोकं गमिष्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा। चतुर्थे द्वापरे, व्यासे अङ्गिरसि, अहं सुहोत्रनाम्ना भविष्यामि। तत्र मम चत्वारः तपस्विनः पुत्रा भविष्यन्ति—सुमुखः, दुर्मुखः, दुर्दरः, दुरतिक्रमश्च। योगमार्गं समासाद्य, पापविनिर्मुक्ताः, रुद्रलोकं गमिष्यन्ति। पञ्चमे द्वापरे, व्यासे सवितरि, अहं कङ्कनाम्ना योगैकसारः महातपाः भविष्यामि, लोकहिताय। तत्र मम चत्वारः शुद्धसम्भवाः शिष्याः योगनिष्ठाः भविष्यन्ति—सनकः, सनन्दनः, भगवान् सनातनः, बलवान् सनत्कुमारश्च। एते सर्वे मम समीपं यास्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्अत्यन्तदुर्लभा। षष्ठे चक्रे, व्यासे मृत्युनि महाबले, अहं लोकाक्षीरनाम्ना भविष्यामि। तत्र मम योगसारशिष्याः दृढव्रताः स्युः—सुधामा, विरजा, शङ्खपादः, रजश्च। एते योगयुक्ताः, पापदग्धाः, मम मार्गेण गच्छन्ति। सप्तमे चक्रे, व्यासे शतक्रतौ, विभुर्नाम्ना एकः पूर्वजन्मप्रसिद्धः दीप्तमान् भविष्यति। तत्रापि कल्यन्ते अहं स्याम्। जैगीषव्यः, विभुरिति विख्यातः, सर्वयोगिनां श्रेष्ठः, तत्रापि तस्याः सुताः स्युः—सारस्वतः, मेघः, मेघवाहः, सुवाहनश्च। एते योगाभ्यासपरायणाः, रुद्रलोकं निर्भयाः गमिष्यन्ति। अष्टमे चक्रे, व्यासे वसिष्ठे, अहं दधिवाहननाम्ना भविष्यामि। तत्र मम योगसारपुत्राः दृढव्रताः स्युः—कपिलः, आसुरी, पञ्चशिखः मुनिश्च, बाष्कलः च महायोगी धर्मात्मा महाबलः। एते महेश्वरयोगं प्राप्य, पापदग्धाः मम समीपं यास्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्अत्यन्तदुर्लभा। नवमे चक्रे, व्यासे सारस्वते, अहं ऋषभनाम्ना भविष्यामि। तत्रापि मम महाबलाः पुत्रा भविष्यन्ति—पराशरः, गर्गः, भार्गवः, आङ्गिरसश्च। तदा एते वेदविदो महात्मानः ब्राह्मणाः स्युः। एवं भगवान्, युगयुगान्तरेषु, विविधरूपेण, योगमार्गोपदेशेन, शिष्यैः सह, लोकानां ब्राह्मणानां च हिताय, स्वयमेव अवतरति, योगमार्गे स्थापनाय, आत्मदर्शनेन च सर्वान् मोक्षमार्गे नियोजयति।