लिङ्गपुराणम्

द्विजातयः ये संयुक्ताः ध्याननिष्ठाश्च सन्ति, ते तद् द्रक्ष्यन्ति; चत्वार्यपादां सरस्वतीं त्वया दृष्टां साक्षात्। तस्याः पादान्तं विष्णुलोकः, शान्तं च परं कुमारस्य, तथैव औमं महेश्वरस्य च; अतः चतुर्पदी रूपा दृष्टा। तस्मात् सर्वे पशवः चतुर्पदाः भविष्यन्ति, चत्वार्यपयवः च तेषां स्युः। सोमः च मन्त्रसंयुक्तः मम मुखात् प्रवाहितः, तस्मात् प्राणिनां मध्ये, हे ब्रह्मन्, स्तनपानिनः पुनः पुनः उच्यन्ते। तस्मात् सोमाख्यं अमृतं प्राणरूपं विज्ञायते; चतुर्पदाः ते भविष्यन्ति, तस्मात् शुक्लवर्णाः भवन्ति। क्रियायाः सम्पादनात् द्विपदी महादेवी punar दृष्टा, एवं सावित्री लोकप्रसूः अपि। तस्मात् सर्वे मनुष्याः द्विपदाः च द्वौ स्तनौ च; एवं अजाया महादेवी सर्ववर्णा जाता। या त्वया दृष्टा, महाबला, सर्वभूतधारिणी, तस्मात् भूतानि विश्वरूपिणि भवन्ति। अजा च महातेजस्विनी विश्वरूपा भविष्यति; तस्य बीजं न क्षीयते, तस्य मुखे हविर्भुजग्निः स्याद्। तस्मात् सर्वव्यापी शुद्धः पशुरूपधारी, अग्निमुखः, ये द्विजातयः तपसा विशुद्धचित्ताः मां एवं पश्यन्ति। ऐश्वर्ये चाधिपत्ये च सर्वत्र वर्तमानाः, सर्वेषु वस्तुषु प्रतिष्ठिताः, रागतमोविवर्जिताः, मानवदेहं परित्यज्य। ते मां समीपं गमिष्यन्ति, यत्र पुनरागमनं कठिनम्। एवं भगवता ब्रह्मणा रुद्रायोक्तम्, हे द्विज। प्रणम्य, एकचित्तः, पितामहः पुनः उवाच—'यः एवं, भगवन्, गायत्र्या महेश्वरं वेत्ति—'। 'त्वं, प्रभो, सर्वात्मा, सर्वं हि त्वमेव, गायत्र्या; तं परमं पदं प्रयच्छ' इति स उवाच। तस्मात् यः विद्वान् एषां महात्मनः विश्वरूपत्वं वेत्ति, स ब्रह्मणि ऐक्यं प्राप्नोति, भगवतो ब्रह्मणः वचसा। एवं सर्वं श्रुत्वा, ब्रह्मा रुद्रेण संबोधितः, पुनः देवानां नाथं प्रणम्य, प्रजापतिः रुद्रं प्राह। 'भगवन्, देवेश, विश्वरूप, महेश, उमापते, महादेव, लोकपूजित, नमस्ते। विश्वरूप, महाभाग, कदा ते रूपाणि, महेश, लोकपूजित, प्रादुर्भवन्ति?' 'कस्य युगस्य प्रादुर्भावे द्विजातयः तानि अत्र पश्येयुः? केन तपसा, भगवन्, वा केन योगध्यानेन?' 'महादेव, नमस्ते—द्विजातिभिः त्वं द्रष्टव्यः किल?' इति श्रुत्वा, शर्वः तमग्रे पश्यन् स्म। सस्मितः स महेश्वरः, ऋग्यजुःसामसम्भूतः, उवाच—'न तपसा, न आचारेण, न दानधर्मफलतः—'। 'न तीर्थफलतः, न बहुदक्षिणयज्ञेन, न वेदाध्ययनतः, न वित्तेन, न च ज्ञानतः—'। 'न शक्यं मनुष्यैः मां अत्र द्रष्टुं, ध्यानं विना; सप्तमे तु, वाराहे, हे पितामह—'। 'तस्मिन्कल्पे, भगवान् सर्वलोकप्रदीपकः, स च वैवस्वतः मनुः तव पौत्रः भविष्यति।' 'तदा, चतुर्युगान्ते, युगस्य अन्ते, लोकानां श्रेयसे, ब्राह्मणानां हिताय च—'। 'अहं तदा, ब्रह्मन्, युगादौ, तस्य कल्पस्य प्रथमयुगे, पुनः जन्म गृह्णीयाम्।' 'हे ब्रह्मन्, प्रथमे द्वापरे, यदा स्वयम् व्यासः प्रभुः प्रादुर्भूतः, तदा अहं युगान्ते ब्राह्मणानां हिताय आगमिष्यामि।' 'श्वेतनाम्ना महर्षिः भूत्वा, जटिलः, हिमवतः सुशृङ्गे, चगलं नाम पर्वते, अहं भविष्यामि।' 'तत्र मम शिष्याः अपि जटिलाः स्युः; तदा तेषां नामानि श्वेतः, श्वेतशिखः, श्वेतस्यः, श्वेतलोहितः इति।' 'एते चत्वारः महात्मानः ब्राह्मणाः वेदविदः, ब्रह्मपथं प्राप्य, परमं ब्रह्मत्वं लप्स्यन्ति।' 'ते मां योगध्यानपरायणाः उपयास्यन्ति। पुनः द्वितीयद्वापरे, प्रभुः—'। 'यदा व्यासः प्रजापतिः सद्यः नाम्ना प्रसिद्धः, तदा लोकरक्षार्थं अहं सुतरः नाम्ना भविष्यामि।' 'तत्र अपि कलौ, मम शिष्याणां हितकाम्यया, अहं प्रादुर्भविष्यामि। तत्र अपि मम शिष्याः नामभिः प्रसिद्धाः स्युः।' 'दुन्दुभिः, शतरूपा, ऋचीकः, केतुमान् इति—योगध्यानसमन्विताः, ब्रह्म स्थापयिष्यन्ति पृथिव्याम्।' 'ते रुद्रलोकं गमिष्यन्ति, सहैव। तृतीयद्वापरे, यदा व्यासः भार्गवः—'। 'तदा अपि युगान्ते दमनः नाम्ना भविष्यामि। तत्र अपि मम चत्वारः पुत्राः भविष्यन्ति।' 'विकोशः, विकेशः, विपाशः, शापनाशनः—एते महाबलाः, योगमार्गं पालयिष्यन्ति।' 'ते रुद्रलोकं गमिष्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा। चतुर्थद्वापरे, यदा व्यासः अङ्गिराः स्मृतः—'। 'तदा अपि अहं सुहोत्रः नाम्ना भविष्यामि। तत्र अपि मम चत्वारः पुत्राः तपोनिधयः भविष्यन्ति।' 'ते द्विजातीनां श्रेष्ठाः, योगनिष्ठाः, दृढव्रताः—सुमुखः, दुर्मुखः, दुर्दरः, दुरतिक्रमः च स्युः।' एवं श्रीलिङ्गमहापुराणस्य उक्तानि शास्त्रवचनानि, ऋषिप्रसङ्गे, भगवतः शिवस्य स्वरूपप्रदर्शनं च, भगवता ब्रह्मणा च विनियोगेन, क्रमशः प्रवृत्तानि।