लिङ्गपुराणम्

मम समीपं ते आगमिष्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा; यदा त्वं लोहित इति नाम्ना पूर्वं स्थितवान्। मया उत्पन्नवर्णात् स कालः लोहित इत्येव स्मृतः, तदा च प्राणिनः रक्तमांसास्थिरुधिरसम्पन्ना अभवन्। गायत्री नाम गौः तत्र रक्तनेत्रा सुभगा चास्ति; तस्या रक्तत्वात् वर्णविपर्यासाच्च सा तथैव नाम्ना प्रसिद्धा। देवस्य च वामभागस्थितत्वात् वामदेव इति नाम समुत्पन्नम्; तत्रापि, महात्मन्, त्वं मां स्वसंयमेन ज्ञातवान्। स्वयोगेन त्वया मम अन्यवर्णस्थितं रूपं ज्ञातम्; तस्मात् अहं वामदेव इति पृथिव्यां प्रसिद्धः। ये द्विजाः इह त्वां वामदेवमिति जानन्ति, ते रुद्रलोकं यास्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा। यदा युगक्रमेण पुनः पितामहः पिङ्गलवर्णेन प्रकटो भवामि, तदा मम नाम्ना पिङ्गलरूपं प्रतिष्ठितम्। मत्तः जाता या देवी पिङ्गलाङ्गी पिङ्गलारुणा च तदा गायत्री नाम्ना ब्रह्मरूपेण प्रसिद्धा बभूव। तत्रापि, महात्मन्, योगयुक्तचित्तैः मया एवमुपलभ्येऽहं; तत्र त्वं मां तत्त्वपुरुषरूपेण पुनः अवगच्छः। अतः एषा तत्त्वपुरुषता मम, हे कनकन्द। ये तपसा ब्रह्मसम्पन्नाः शुद्धाः, ये मां रुद्रं रुद्राणीं गायत्रीं वेदमातरं च जानन्ति, ते रुद्रलोकं यास्यन्ति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा। यदा पुनः कृष्णरूपः घोरः च भवामि, तदा मम वर्णात् संकल्पः कृष्ण इति कथ्यते; तत्र कालवत् लोकान्तकारी कालरूपोऽहं। ब्रह्मन्, त्वया मां घोरं प्रचण्डशक्तिं च ज्ञातम्; मत्तः जाता गायत्री कृष्णाङ्गी कृष्णारुणा च अभवत्। सा कृष्णरूपा, देवेश, तदा ब्रह्मरूपेण प्रसिद्धा बभूव; अतः अहं घोरता प्राप्तवान्। ये मां पृथिव्यां जानन्ति, तेषां अहं अघोरः शान्तः च अक्षयः भविष्यामि। पुनः, यदा विश्वरूपोऽहं जातः, ब्रह्मन्, तदा अपि त्वं मां परध्यानयोगेन अवगच्छः; गायत्री अपि विश्वरूपिणी जगद्धारिणी अभवत्। ये मां पृथिव्यां विश्वरूपं जानन्ति, तेषां अहं सदा शिवः शान्तः च भविष्यामि। यतः एषः रूपः विश्वरूपः इति कथ्यते, तस्मात् सावित्री अपि विश्वरूपिणी इति प्रसिद्धा। एवं, एतानि सर्वाणि रूपाणि उत्पन्नानि, हे मम पुत्राः; एते चत्वारः ये मया नाम्ना उक्ताः, मम पुत्राः लोकेषु पूजिताः। यतः सर्वेषां जातीनां विश्वरूपता भविष्यति, सर्वाणि च भोज्यानि शुद्धानि अनुमोद्यानि च स्युः, जातिभेदश्च भविष्यति। मोक्षः धर्मः अर्थः कामः च—एते चत्वारः, तेषां च हेतोः वेदाः ज्ञेयञ्च चतुर्विधं भविष्यति। चत्वारः प्राणिसमूहाः, तथैव चत्वारः आश्रमाः; धर्मस्य चत्वारः पादाः, चत्वारः एव मम पुत्राः। अतः एषः लोकः चराचरसमेतः चत्वारि युगानि प्राप्य चतुर्विधरूपेण चतुर्भिः आधारैः प्रतिष्ठितः भविष्यति। भूमिर्लोकः, ततः अन्तरिक्षम्, स्वर्गः, महर्लोकश्च; जनः, तपः, सत्यं, ततो विष्णुलोकः। अष्टाक्षरे स्थिता विश्वस्य प्रतिष्ठा, तत्र प्रतिपदं तदक्षरम्; भूमिः, अन्तरिक्षम्, स्वर्गः, महर्लोकः—एते चत्वारः आधाराः। भूमिर्लोकः प्रथमः आधारः, अन्तरिक्षं द्वितीयम्, स्वर्गः तृतीयः, महर्लोकः चतुर्थः। पञ्चमः जनलोकः, षष्ठः तपोलोकः, सप्तमः सत्यलोकः, येषां पुनरावृत्तिर्नास्ति। विष्णुलोकः पुनरावृत्तिदुर्लभः, स्कन्दस्य च उमायाः च स्थानानि सर्वसिद्धिसम्पन्नानि। रुद्रस्य लोकः योगिनां शिवावस्था, येषां लोभमोहकामक्रोधरहितं चित्तम्। ये द्विजाः संयुक्ताः योगनिष्ठचित्ताश्च, ते तद्रूपं पश्यन्ति; यतः एषा चतुष्पदा सरस्वती त्वया दृष्टा। पादान्ते विष्णुलोकः, शान्तः परमः कुमारस्य, तथा औम, महेश्वरः; अतः चतुष्पदं रूपं दृष्टम्। अतः सर्वे पशवः चतुष्पदाः भविष्यन्ति, चत्वारः स्तनाः च तेषां स्युः। सोमः मन्त्रसंयुक्तः मम मुखात् प्रवहन्, ये प्राणिनः प्राणिनां मध्ये, ते पुनः स्तनपायीति कथ्यन्ते, हे ब्रह्मन्। अतः सोमः अमृतं प्राणरूपः इति प्रसिद्धः; चतुष्पदाः ते भविष्यन्ति, तस्मात् तेषां वर्णः श्वेतः। कर्मणः कारणात् द्विपदा महादेवी पुनः दृष्टा, एवं सावित्री लोकप्रदायिनी। अतः सर्वे मनुष्याः द्विपदाः द्विस्तनाः च; एवं सा अजया महादेवी सर्ववर्णरूपिणी अभवत्। या त्वया दृष्टा महाबला सर्वभूतधारिणी, तस्मात् भूतानि विश्वरूपिणि भविष्यन्ति। अजः महातेजाः विश्वरूपो भविष्यति, तस्य बीजं न क्षीयते, तस्य मुखे होमाग्निः स्यादिति।