ਕਿਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਸ੍ ਤਥਾ ਲਿਙ੍ਗੀ ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਲਿਙ੍ਗੀ ਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ, ਲਿੰਗੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੁੱਖ ਲਿੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਲਿੰਗੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਂਬੁਧੌ ਮਹ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਵੈਮਾਨਿਕੇ ਗਤੇ ਸਰ੍ਗੇ ਜਨਲੋਕਂ ਸਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਵੈਮਾਨਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਨ ਲੋਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ,
ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਲੇ ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਣੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤੇ ਤਥਾ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕਂ ਗਤੇ ਸੁਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਕਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਿਨਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਸਮਤਾਂ ਗਤੇ ऽਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਮ ਸ਼ੁष੍ਕੇ ਚ ਸ੍ਥਾਵਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਸਮਾਨਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ,
ਪਸ਼ਵੋ ਮਾਨੁषਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਭਾਨੁਭਾਨੁਭਿਃ
ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ, ਰੁੱਖ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਿਸਾਚ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਤਮੋਭੂਤੇ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸੁष੍ਵਾਪਾਂਭਸਿ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਨਿਰੁਪਪ੍ਲਵਃ
ਇਕ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੋਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਵੋਦ੍ਭਵਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਰਜਸਾ ਤਮਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਰ੍ਵਗੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤ੍ਵੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੈ; ਸਤ੍ਵ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਕਾਲਾਤ੍ਮਾ ਕਾਲਨਾਭਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਨਾਰਾਯਣੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਦਸਨ੍ਮਯਃ
ਕਾਲ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ; ਕਾਲਾ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤਿ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾਭੂਤਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪਙ੍ਕਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਮਵੋਚਮਮਰ੍षਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ, ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਤਿ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਨਾਤਨਮ੍ ਤਦਾ ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਸ ਦृਢੇਨ ਤੁ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?—ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਸਨਾਤਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਠਾ ਕੇ; ਫਿਰ, ਹੱਥ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚੋਟ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਹੀਯਸ਼ਯਨਾਤ੍ ਸਮਾਸੀਨਃ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਸ਼ੀ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਿਦ੍ਰਾਵਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਨੀਰਜਾਮਲਲੋਚਨਃ
ਜਗ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣੇ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਮਾਮਗ੍ਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਭਾਸਾਧ੍ਯਾਸਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ ਆਹ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਸਨ੍ਮਾਂ ਮਧੁਰਂ ਸਕृਤ੍
ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਹਰੀ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਠ ਕੇ, ਇਕ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਗਤਂਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ੍ਸ ਪਿਤਾਮਹ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਂ ਸੁਰਰ੍षਭਾਃ
ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਪੁੱਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਪਿਤਾਮਹ! ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਰਜਸਾ ਬਦ੍ਧਵੈਰਸ਼੍ ਚ ਤਮਵੋਚਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਭਾषਸੇ ਵਤ੍ਸ ਵਤ੍ਸੇਤਿ ਸਰ੍ਗਸਂਹਾਰਕਾਰਣਮ੍
ਮੈਂ ਰਜਸ ਤੇ ਵੈਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ ਕਿਉਂ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ?'
ਮਾਮ੍ ਇਹਾਨ੍ਤਃਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯਮਿਵਾਨਘ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਜਗਤਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਮ੍
ਇੱਥੇ, ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਿੱਖ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਜਗਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਸਨਾਤਨਮਜਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਭਵਮ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਧਾਤਾਰਂ ਧਾਤਾਰਂ ਪਙ੍ਕਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਜਨਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਆਖਦਾ ਹੈਂ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਭਾषਸੇ ਮੋਹਾਦ੍ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਸੋ ऽਪਿ ਮਾਮਾਹ ਜਗਤਾਂ ਕਰ੍ਤਾਹਮਿਤਿ ਲੋਕਯ
ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂ ਆਖਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸੱਚਾਈ ਜਲਦੀ ਦੱਸ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ—ਵੇਖ!'
ਭਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਭਵਾਨ੍ ਅਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਮਮਾਵ੍ਯਯਾਤ੍ ਵਿਸ੍ਮृਤੋ ऽਸਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
'ਤੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਅਟੱਲ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈਂ।'
ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੁਹੂਤਂ ਪੁਰੁष੍ਟੁਤਮ੍ ਵਿष੍ਣੁਮਚ੍ਯੁਤਮੀਸ਼ਾਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੋਦ੍ਭਵਮ੍
'ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸੱਤਿਆ ਗਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਟੱਲ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਸਰੋਤ।'
ਤਵਾਪਰਾਧੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮਮ ਮਾਯਾਕृਤਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਯਂ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹ੍ਯਯਮ੍
'ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਸੱਚ ਸੁਣ, ਚਾਰ-ਮੁਹਾਂ: ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।'
ਕਰ੍ਤਾ ਨੇਤਾ ਚ ਹਰ੍ਤਾ ਚ ਨ ਮਯਾਸ੍ਤਿ ਸਮੋ ਵਿਭੁਃ ਅਹਮੇਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਿਤਾਮਹ
'ਮੈਂ ਹੀ ਰਚਨਹਾਰ, ਨੇਤਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਵੱਡੇ। ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੱਚ, ਪਿਤਾਮਹ।'
ਅਹਮੇਵ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਹਂ ਵਿਭੁਃ ਯਦ੍ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਰਾਚਰਮ੍
'ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਜੋਤ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹਾਂ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।'
ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਮਨ੍ਮਯਮਿਤ੍ਯਥ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਪੁਰਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਕਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
'ਚਾਰ-ਮੁਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਚੌਵੀਸ ਤੱਤ ਬਣਾਏ।'
ਨਿਤ੍ਯਾਨ੍ਤਾ ਹ੍ਯਣਵੋ ਬਦ੍ਧਾਃ ਸृष੍ਟਾਃ ਕ੍ਰੋਧੋਦ੍ਭਵਾਦਯਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਧਿ ਭਵਾਨਣ੍ਡਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਾਨੀਹ ਲੀਲਯਾ
'ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਣੂ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਬਣਾਏ ਗਏ—ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਕਈ ਅੰਡਾ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।'
ਸृष੍ਟਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਯਾ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਤਤਃ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਪਞ੍ਚਕਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਨਃ षष੍ਠੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
'ਬੁੱਧੀ ਮੈਂ ਬਣਾਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸੁਖਮ ਤੱਤ; ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਨ ਤੇ ਛੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ।'
ਆਕਾਸ਼ਾਦੀਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭੌਤਿਕਾਨਿ ਚ ਲੀਲਯਾ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚ ਮਯਿ ਚਾਪਿ ਵਚਸ੍ ਤਥਾ
'ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ, ਮੈਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਬਣਾਏ।' ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ—
ਆਵਯੋਸ਼੍ਚਾਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਘੋਰਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ਪ੍ਰਲਯਾਰ੍ਣਵਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਰਜਸਾ ਬਦ੍ਧਵੈਰਯੋਃ
ਸਾਡੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਰਜਸ ਤੇ ਵੈਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਮ-ਖੜੀ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਅਭਵਚ੍ਚਾਵਯੋਃ ਪੁਰਃ ਵਿਵਾਦਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਪ੍ਰਬੋਧਾਰ੍ਥਂ ਚ ਭਾਸ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਤਕਰਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੇ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ।
ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਸਹਸ੍ਰਾਢ੍ਯਂ ਕਾਲਾਨਲਸ਼ਤੋਪਮਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਵृਦ੍ਧਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਮ੍ ਆਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਕਾਲ-ਅੱਗ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਹੇ, ਵਾਧਾ-ਘਟਾਓ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾ ਆਰੰਭ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ।