ਏਕੇਨਾਂਸ਼ੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਦੇਵਸਤ੍ਤਮਮ੍ ਨ ਵਿਵੇਦ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਇੱਕ ਭਾਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੇ।
ਗਿਰਿਜਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਂਭੋਰ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਾਸ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਭਾਵਾਨ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁੰਹ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਤਨੁਂ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਕਣ੍ਠਸ੍ਥੇਨ ਵਿषੇਣਾਸ੍ਯ ਤਨੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਦਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਾਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਥਾਭੂਤਾਂ ਤृਤੀਯੇਨੇਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਵੈ ਸਸਰ੍ਜ ਕਾਲੀਂ ਕਾਮਾਰਿਃ ਕਾਲਕਣ੍ਠੀਂ ਕਪਰ੍ਦਿਨੀਮ੍
ਕਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ — ਜਿਸ ਦਾ ਗਲਾ ਕਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਵਾਲ ਜਟਾ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਜਾਤਾ ਯਦਾ ਕਾਲਿਮਕਾਲਕਣ੍ਠੀ ਜਾਤਾ ਤਦਾਨੀਂ ਵਿਪੁਲਾ ਜਯਸ਼੍ਰੀਃ ਦੇਵੇਤਰਾਣਾਮਜਯਸ੍ਤ੍ਵਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਭਵਾਨ੍ਯਾਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ
ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ, ਕਾਲਾ ਗਲਾ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਲੈਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਮਿਲੀ, ਅਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆਇਆ।
ਜਾਤਾਂ ਤਦਾਨੀਂ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸਂਘਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਾਦ੍ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪਾਮ੍ ਕਾਲੀਂ ਗਰਾਲਂਕृਤਕਾਲਕਣ੍ਠੀਮ੍ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਪਦ੍ਮੋਦ੍ਭਵਸ਼ਕ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਲੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੀ, ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕਾਲਾ ਗਲਾ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਲੈਈ, ਤਾਂ ਉਪੇਂਦਰ, ਪਦਮ-ਜਨਮ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵ-ਸਿੱਧਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਥੈਵ ਜਾਤਂ ਨਯਨਂ ਲਲਾਟੇ ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਲੇਖਾ ਚ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਦਗ੍ਰਾ ਕਣ੍ਠੇ ਕਰਾਲਂ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਕਰੇ ਕਰਾਲਂ ਚ ਵਿਭੂषਣਾਨਿ
ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਆਈ, ਸਿਰ ਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਨ ਚਮਕੀ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਾਰ੍ਧਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂਬਰਾ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਹੋਰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ।
ਆਜ੍ਞਯਾ ਦਾਰੁਕਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ਦਾਨਵਂ ਸੂਦਯਾਮਾਸ ਸੂਦਯਨ੍ਤਂ ਸੁਰਾਧਿਪਾਨ੍
ਉਸ ਪਾਰਵਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਡਾਰੂਕ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਂਰਂਭਾਤਿਪ੍ਰਸਂਗਾਦ੍ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿਨਾ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਂਬਭੂਵ ਤਦਾਤੁਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਵੋ ऽਪਿ ਬਾਲਰੂਪੇਣ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰੇਤਸਂਕੁਲੇ ਰੁਰੋਦ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿਂ ਪਾਤੁਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਭਵ ਨੇ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਤ-ਪਰੇਤ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੋਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਪੀ ਸਕੇ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਾਲਮੀਸ਼ਾਨਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਾ ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਵਕ੍ਸ਼ੋਜਂ ਸ੍ਤਨਂ ਸਾ ਪ੍ਰਦਦੌ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਬੱਚੇ ਇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਛाती ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਤਨਜੇਨ ਤਦਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕੋਪਮਸ੍ਯਾਃ ਪਪੌ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰੋਧੇਨਾਨੇਨ ਵੈ ਬਾਲਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਕੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਪੀ ਲਿਆ; ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮੂਰ੍ਤਯੋ ऽष੍ਟੌ ਚ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ਏਵਂ ਵੈ ਤੇਨ ਬਾਲੇਨ ਕृਤਾ ਸਾ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ
ਉਸ ਸਮਝਦਾਰ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਈਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤਮਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਤਾਣ੍ਡਵਮ੍ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਪ੍ਰੀਤੇਨ ਸ਼ੂਲਿਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲਿਆਂ, ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਕੀਤਾ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਨृਤ੍ਯਾਮृਤਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ ਆਕਣ੍ਠਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ਨਨਰ੍ਤ ਸਾ ਚ ਯੋਗਿਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਥਾਨੇ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਾਚ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਨਾਚਿਆ, ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਨਾਚਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾ ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਕਾਲੀਂ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀਂ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਮ੍
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਉਪੇਂਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਤੇ ਮੁੜ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਲਾਹਾ।
ਏਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ ਯੋਗਾਨਨ੍ਦੇਨ ਚ ਵਿਭੋਸ੍ ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਚੇਤਿ ਚਾਪਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਯੋਗ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਨ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰੋਪਮਨ੍ਯੁਨਾ ਸੂਤ ਗਾਣਪਤ੍ਯਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵਃ ਕਥਂ ਲਬ੍ਧੋ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਸੂਤ, ਹੁਣ ਦੱਸ ਕਿ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਗਾਣਪਤਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕਾਲੀਮ੍ ਉਪਾਲਭ੍ਯ ਗਤੇ ਦੇਵੇ ਤ੍ਰਿਯਂਬਕੇ ਉਪਮਨ੍ਯੁਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ਫਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਨੈਣੀ ਦੇਵ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਪਮਨ੍ਯੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਕੁਮਾਰ ਇਵ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੋ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਉਪਮਨਯੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਅਲ੍ਪਂ ਚ ਪੀਤਵਾਨ੍ ਮਾਤੁਲਾਸ਼੍ਰਮੇ ਈਰ੍ष੍ਯਯਾ ਮਾਤੁਲਸੁਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਿਬਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ; ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾਤਰਮ੍ ਮਾਤਰ੍ਮਾਤਰ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਮਮ ਦੇਹਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਪੀ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮਾਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੇ।'
ਗਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਅਤਿਸ੍ਵਾਦੁ ਨਾਲ੍ਪਮੁष੍ਣਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ ਉਪਲਾਲਿਤੈਵਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍
'ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਜਰਾ ਵੀ ਗਰਮ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਦੁਃਖਿਤਾ ਵਿਲਲਾਪਾਰ੍ਤਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਨੈਰ੍ਧਨ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਉਪਮਨ੍ਯੁਰਪਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਦੇਹਿ ਦੇਹੀਤਿ ਤਾਮਾਹ ਰੋਦਮਾਨੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਮਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਰੋਈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਵੀ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ 'ਦੇ, ਦੇ' ਆਖਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਉਞ੍ਛਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ ਬੀਜਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸਾ ਤਦਾ ਬੀਜਪਿष੍ਟਂ ਤਦਾਲੋਡ੍ਯ ਤੋਯੇਨ ਕਲਭਾषਿਣੀ
ਫਿਰ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੰਨ-ਚੁਣ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਪੀਸੇ, ਤੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲੀ।
ਐਹ੍ਯੇਹਿ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਸਾਮਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤਃ ਸੁਤਮ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯਾਦਾਯ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦਦੌ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਪਯਃ
'ਇੱਥੇ ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ,' ਉਹ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਨੈਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਤਰਂ ਚਾਤਿਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਬਣਾਇਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਹ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਦੁਃਖਿਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸਂਮਾਰ੍ਜ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਮਲਾਯਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂੰਝਿਆ।
ਤਟਿਨੀ ਰਤ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਾਤਾਲਗੋਚਰਾਃ ਭਾਗ੍ਯਹੀਨਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਾਸ਼੍ ਚ ਯੇ ਸ਼ਿਵੇ
ਜੋ ਦਰਿਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਰਹਿਤ ਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।