ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਚਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਭੋ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਪਰਤਰਂ ਦੇਵ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਤਤ੍ਪਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਦੇਵ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।

ਵੈਕੁਣ੍ਠੇਨ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਮਮ ਵਾਮਾਙ੍ਗਜੇਨ ਵਾ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪਸ਼੍ ਚ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ਹ੍ਯਯਮ੍

ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਾਮ ਪਾਸੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੈਤੀਹਵਾਂ ਕਲਪ ਹੈ।

ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਤੀਤਾ ਯੇ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ

ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ।

ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਗੋਤ੍ਰਸ੍ਤਪਸਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ

ਉਹ ਆਨੰਦ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਮਾਂਡਵਿਆ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਤਪ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।

ਤ੍ਵਯਿ ਯੋਗਂ ਚ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਤਪੋਵਿਦ੍ਯਾਵਿਧਿਕ੍ਰਿਯਾਃ ऋਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਦਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਅਹਿਂਸਾ ਸਨ੍ਮਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ

ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ, ਸਾਂਖ, ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਕਰਮ, ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਦਇਆ, ਬ੍ਰਹਮ, ਅਹਿੰਸਾ, ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਤੇ ਖਿਮਾ ਹਨ।

ਧ੍ਯਾਨਂ ਧ੍ਯੇਯਂ ਦਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯਾ ਮਤਿਰ੍ਧृਤਿਃ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ਨੀਤਿਃ ਪ੍ਰਥਾ ਮੇਧਾ ਲਜ੍ਜਾ ਦृष੍ਟਿਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ

ਧਿਆਨ, ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਦਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਸੋਚ, ਧੀਰਜ, ਸੋਭਾ, ਨੀਤੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਬੁਧੀ, ਲਾਜ, ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ,

ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸੁਗੁਣਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਸਂਜ੍ਞਯਾ

ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਕਰਤਬ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਬਤੀ ਗੁਣ, ਬਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਵਿਹਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਗਵਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਪ੍ਰਭੋ

ਬ੍ਰਹਮਨ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਵਤੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ।

ਸੈषਾ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੀ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ ਗੌਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ

ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਜਣਨੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਗਾਂ, ਟਿਕੀ ਹੋਈ।

ਗੌਰੀ ਮਾਯਾ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ ਚ ਕृष੍ਣਾ ਹੈਮਵਤੀਤਿ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯਾਮਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਕਾਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਗੌਰੀ, ਮਾਇਆ, ਵਿਦਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇਮਵਤੀ, ਮੁੱਖ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੱਤ ਵਿਚਾਰਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਅਜਾਮੇਕਾਂ ਲੋਹਿਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪ੍ਰਜਾਂ ਸृਜਮਾਨਾਂ ਸਰੂਪਾਮ੍ ਅਜੋ ऽਹਂ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਗਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਂ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ

ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਨਮਾ, ਇੱਕ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਕਾਲੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਵਾਲੀ, ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਜਾਣੋ; ਮੈਂ ਅਜਨਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਗਾਯਤਰੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਸਰ੍ਜ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਤਤਸ਼੍ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਾ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪਕੁਮਾਰਕਾਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਜਟੀ ਮੁਣ੍ਡੀ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਚ ਅਰ੍ਧਮੁਣ੍ਡਸ਼੍ ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਯੋਗੇਨ ਸੁਮਹੌਜਸਃ

ਜਟਾ ਵਾਲੇ, ਮੁੰਡੇ, ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅੱਧੇ ਮੁੰਡੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਫਿਰ, ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।

ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਧਰ੍ਮੋਪਦੇਸ਼ਮਖਿਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋਗਮਯਂ ਦृਢਮ੍

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋਗ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ ਚ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਰੁਦ੍ਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਰੁਦਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।

ਏਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਹ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਹਿਆ ਆਦਿ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਜੋ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,

ਸ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ਕਥਂ ਲਿਙ੍ਗਮਭੂਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਃ ਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ

ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ?

ਕਿਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਸ੍ ਤਥਾ ਲਿਙ੍ਗੀ ਸੂਤ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ਏਵਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ ਚ ऋषਯਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਮ੍

ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ, ਲਿੰਗੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਸੁਤ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ,

ਅਪृਚ੍ਛਨ੍ ਭਗਵਂਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਥਮਾਸੀਦਿਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਲਿਙ੍ਗੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਃ ਕਥਂ ਤ੍ਵਿਤਿ

ਪੂਛਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?' ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕਿਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਸ੍ ਤਥਾ ਲਿਙ੍ਗੀ ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਲਿਙ੍ਗੀ ਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ, ਲਿੰਗੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੁੱਖ ਲਿੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਲਿੰਗੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।

ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਂਬੁਧੌ ਮਹ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਵੈਮਾਨਿਕੇ ਗਤੇ ਸਰ੍ਗੇ ਜਨਲੋਕਂ ਸਹਰ੍षਿਭਿਃ

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਵੈਮਾਨਿਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਨ ਲੋਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ,

ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਲੇ ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਣੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤੇ ਤਥਾ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕਂ ਗਤੇ ਸੁਰਾਃ

ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਕਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਵਿਨਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਸਮਤਾਂ ਗਤੇ ऽਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਮ ਸ਼ੁष੍ਕੇ ਚ ਸ੍ਥਾਵਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਸਮਾਨਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ,

ਪਸ਼ਵੋ ਮਾਨੁषਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਭਾਨੁਭਾਨੁਭਿਃ

ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ, ਰੁੱਖ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਿਸਾਚ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ।

ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਤਮੋਭੂਤੇ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸੁष੍ਵਾਪਾਂਭਸਿ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਨਿਰੁਪਪ੍ਲਵਃ

ਇਕ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੋਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਵੋਦ੍ਭਵਃ

ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ।

ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਰਜਸਾ ਤਮਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਰ੍ਵਗੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਤ੍ਵੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੈ; ਸਤ੍ਵ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

ਕਾਲਾਤ੍ਮਾ ਕਾਲਨਾਭਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਨਾਰਾਯਣੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਦਸਨ੍ਮਯਃ

ਕਾਲ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ; ਕਾਲਾ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤਿ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਤਥਾਭੂਤਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪਙ੍ਕਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਮਵੋਚਮਮਰ੍षਿਤਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ, ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।