ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਤੁ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ਚਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕ੍ਰਮਸਂਨ੍ਯਾਸਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਪਰਵੇਸ਼, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਤੇ ਸਨਿਆਸ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ—

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਾਧ੍ਯੋ ऽਥ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਦਾ ਮਧੁਨਾ ਕੈਟਭੇਨੈਵ ਪੁਰਾ ਹृਤਗਤੇਰ੍ਵਿਭੋਃ

ਫਿਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਚਾਲ ਲੈ ਲਈ ਸੀ—

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਆਦਾਤੁਂ ਮੀਨਤਾ ਹਰੇਃ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਸੁ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ ਚ ਜਨਨਂ ਲੀਲਯੈਵ ਤੁ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਰੀ ਦਾ ਮੱਛੀ ਰੂਪ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਖੇਡ ਵਜੋਂ—

ਰੁਦ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ ਚ ਜਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਸਮ੍ਭਵਃ ਮਨ੍ਥਾਨਧਾਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਹਰੇਃ ਕੂਰ੍ਮਤ੍ਵਮੇਵਚ

ਰੁਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਜੀਸ਼ਨੂ ਦਾ ਜਨਮ, ਤੇ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਥਣ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਛੂਆ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ—

ਸਂਕਰ੍षਣਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕੌਸ਼ਿਕ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਪੁਨਰ੍ਭਵਃ ਯਦੂਨਾਂ ਚੈਵ ਸਮ੍ਭੂਤਿਰ੍ ਯਾਦਵਤ੍ਵਂ ਹਰੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਜਨਮ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਉਪਜ, ਤੇ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਹੀ ਯਾਦਵ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ—

ਭੋਜਰਾਜਸ੍ਯ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਾਤੁਲਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਵਿਭੋਃ ਬਾਲਭਾਵੇ ਹਰੇਃ ਕ੍ਰੀਡਾ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਂਕਰਾਰ੍ਚਨਮ੍

ਭੋਜ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੰਦਤਾ, ਮਹਾਨ ਹਰੀ ਦੇ ਮਾਮਾ ਦੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਖੇਡ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ—

ਨਾਰਸ੍ਯ ਚ ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕਪਾਲੇ ਵੈष੍ਣਵਾਦ੍ਧਰਾਤ੍ ਭੂਭਾਰਨਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਰਾਧਨਂ ਹਰੇਃ

ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਪਾਲ ਤੋਂ ਨਰ ਦਾ ਜਨਮ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਰੁਦਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ—

ਵੈਨ੍ਯੇਨ ਪृਥੁਨਾ ਭੂਮੇਃ ਪੁਰਾ ਦੋਹਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਪੁਰਾ ਲਬ੍ਧੋ ਭृਗੁਸ਼ਾਪਸ਼੍ ਚ ਵਿष੍ਣੁਨਾ

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵੈਣੀ ਪ੍ਰਥੂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਜ, ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਣਾ—

ਕृष੍ਣਤ੍ਵੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਤੁ ਨਿਲਯੋ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਤੁ ਲਬ੍ਧੋ ਹਿਤਾਯ ਸ਼ਾਪਸ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸ੍ਯਾਨਨਾਦ੍ਧਰੇਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ ਦਾ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਣਾ—

ਵृष੍ਣ੍ਯਨ੍ਧਕਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸ਼ਾਪਃ ਪਿਣ੍ਡਾਰਵਾਸਿਨਾਮ੍ ਏਰਕਸ੍ਯ ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ ਤੋਮਰਸ੍ਯੋਦ੍ਭਵਸ੍ ਤਥਾ

ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸ਼ਾਪ, ਪਿੰਡਾਰਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਉਪਜ, ਏਰਕਾ ਦਾ ਜਨਮ, ਤੇ ਤੁਮਾਰਾ ਦੀ ਉਪਜ—

ਏਰਕਾਲਾਭਤੋ ऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਿਵਾਦੇ ਵृष੍ਣਿਵਿਗ੍ਰਹਃ ਲੀਲਯਾ ਚੈਵ ਕृष੍ਣੇਨ ਸ੍ਵਕੁਲਸ੍ਯ ਚ ਸਂਹृਤਿਃ

ਏਰਕਾ ਘਾਸ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਦਾ ਝਗੜਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਸ ਖੇਡ ਵਜੋਂ—

ਏਰਕਾਸ੍ਤ੍ਰਬਲੇਨੈਵ ਗਮਨਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯੈਵ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚੈਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤੁ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍

ਇਰਕਾ ਘਾਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮਨ ਚਾਹੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੁਰਾਨ੍ਧਕਾਗ੍ਨਿਦਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰੇਭਮृਗਰੂਪਿਣਾਮ੍ ਮਦਨਸ੍ਯਾਦਿਦੇਵਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ ਚਾਮਰਾਰਿਣਾਮ੍

ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਧਕ, ਅੱਗ, ਦਕ੍ਸ਼, ਇੰਦਰ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਦਨ, ਆਦਿ ਦੇਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ—

ਹਲਾਹਲਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕृਤਾਵਜ੍ਞਾ ਪਿਨਾਕਿਨਾ ਜਾਲਂਧਰਵਧਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮੁਦ੍ਭਵਃ

ਹਲਾਹਲ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਤਨਕਿਆ, ਜਾਲੰਧਰ ਦਾ ਵਧ ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ—

ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰਾਯੁਧਾਵਾਪ੍ਤਿਸ੍ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚਰਿਤਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਵਰਾ-ਅਸਤਰ ਲੈਣਾ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਚਰਿਤਰ—

ਹਰੇਃ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਾਥ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨੁਭਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਵਲੋਕਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਮ੍

ਹਰੀ, ਪਿਤਾਮਹ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਦਾ ਵਰਣਨ—

ਭੂਮੌ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲੋਕਂ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਤਪਸਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਵੈਭਵਂ ਤਥਾ

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਲੋਕ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ, ਤਪ ਦੇ ਲਕਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ—

ਆਧਿਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮੂਰ੍ਤੀਨਾਂ ਲਿਙ੍ਗਮੂਰ੍ਤੇਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਲਿਙ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ

ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਧੀਕਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਦੀ, ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਏਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ਤੁ ਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਲਿਙ੍ਗੋ ਲਿਙ੍ਗਮੂਲਂ ਤੁ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਮੁਚ੍ਯਤੇ ਅਲਿਙ੍ਗਃ ਸ਼ਿਵ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ੈਵਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍

ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਮੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਪ੍ਰਗਟ ਲਿੰਗ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ੈਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਯਦਾਹੁਰ੍ਲਿਙ੍ਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸੈਰ੍ਹੀਨਂ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍

ਜਦੋਂ ਉੱਚਾ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ, ਸਵਾਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਧੁਨੀ, ਛੂਹ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਗੁਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮ੍ ਅਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ਿਵਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਸ ਰਹਿਤ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ; ਜੇ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ, ਸਵਾਦ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਧੁਨੀ, ਛੂਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਸ੍ਥੂਲਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਵਿਗ੍ਰਹੋ ਜਗਤਾਂ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਅਲਿਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਭਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍

ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਨਨੀ, ਵੱਡਾ ਤੱਤ, ਮੋਟਾ ਤੇ ਸੁਖਮ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਸਪ੍ਤਧਾਚਾष੍ਟਧਾ ਚੈਵ ਤਥੈਕਾਦਸ਼ਧਾ ਪੁਨਃ ਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਤਥਾ ਮਾਯਯਾ ਵਿਤਤਾਨਿ ਤੁ

ਸੱਤ, ਅੱਠ ਤੇ ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੇ ਲਿੰਗ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ।

ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਮਾਸੀਚ੍ਛਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਏਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿष੍ਵਭੂਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਏਕੇਨ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿਵ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜਨਮੇ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਏਕੇਨੈਵ ਹृਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵੇਵਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਤੁ ਅਲਿਙ੍ਗਂ ਚੈਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਚ ਲਿਙ੍ਗਾਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਮੂਰ੍ਤਯਃ

ਇੱਕ ਨੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ। ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗ-ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੇ ਰੂਪ, ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ ਹਨ।

ਯਥਾਵਤ੍ਕਥਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ੍ਵਯਂ ਜਗਤ੍ ਅਲਿਙ੍ਗੀ ਭਗਵਾਨ੍ ਬੀਜੀ ਸ ਏਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ। ਅਪ੍ਰਗਟ ਭਗਵਾਨ ਬੀਜ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।

ਬੀਜਂ ਯੋਨਿਸ਼੍ ਚ ਨਿਰ੍ਬੀਜਂ ਨਿਰ੍ਬੀਜੋ ਬੀਜਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬੀਜਯੋਨਿਪ੍ਰਧਾਨਾਨਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਖ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤ੍ਵਿਹ

ਬੀਜ, ਯੋਨੀ ਤੇ ਬੀਜ ਰਹਿਤ; ਬੀਜ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਹੀ ਬੀਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ, ਯੋਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿੱਚ, ਆਤਮ ਨਾਂ ਇੱਥੇ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਮੁਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ऽਯਂ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਿਵ ਉਚ੍ਯਤੇ

ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ, ਮੁਨੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਸਦਾ ਗਿਆਨਮਈ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।