ਰਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਤਰੁਮਞ੍ਜਰਿਸਕ੍ਤਭृਙ੍ਗਂ ਭृਙ੍ਗਾਵਲੀਕਵਲਿਤਾਮ੍ਰਕਦਮ੍ਬਪੁष੍ਪਮ੍
ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ 'ਤੇ ਭੌਰੇ ਚੁੰਘਦੇ, ਤੇ ਆਮ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰਾਨਿਲਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤਵਾਰਿਰਮ੍ਯਂ ਰਮ੍ਯਦ੍ਵਿਰੇਫਵਿਨਿਪਾਤਿਤਮਞ੍ਜੁਗੁਲ੍ਮਮ੍ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਸਭਭੀਤਮृਗੀਸਮੂਹਂ ਵਾਤੇਰਿਤਂ ਤਨੁਭृਤਾਮਪਵਰ੍ਗਦਾਤृ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਹਿਲਦਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਜਾਲਸ਼ਬਲੈਸ੍ ਤਿਲਕੈਰ੍ ਮਨੋਜ੍ਞੈਃ ਸਿਨ੍ਦੂਰਕੁਙ੍ਕੁਮਕੁਸੁਮ੍ਭਨਿਭੈਰ੍ ਅਸ਼ੋਕੈਃ ਚਾਮੀਕਰਦ੍ਯੁਤਿਸਮੈਰਥ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਃ ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰੈਰੁਪਚਿਤਂ ਸੁਵਿਸ਼ਾਲਸ਼ਾਖੈਃ
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛਾਂ-ਛਾਂ ਹੋਏ ਸੋਹਣੇ ਤਿਲਕ ਰੁੱਖ, ਲਾਲੀ, ਕੇਸਰ ਤੇ ਕੁਸੁੰਭ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੋਕ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦਞ੍ਜਨਚੂਰ੍ਣਾਭੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਆਚਿਤਭੂਤਲਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਜਮੀਨ ਕਾਲੀ ਅੰਜਨ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਲਾਲ ਮੂंगा ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੁਨ੍ਨਾਗੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਤਵਿਰੁਤਂ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੋਕਸ੍ਤਬਕਭਰਨਤਮ੍ ਰਮ੍ਯੋਪਾਨ੍ਤਕ੍ਲਮਹਾਰਭਵਨਂ ਫੁਲ੍ਲਾਬ੍ਜੇषੁ ਭ੍ਰਮਰਵਿਲਸਿਤਮ੍
ਪੁੰਨਾਗ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ, ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਕੰਵਲੇ 'ਤੇ ਭੌਰੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਕਲਭੁਵਨਭਰ੍ਤਾ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਤਦਾਨੀਂ ਤੁਹਿਨਸ਼ਿਖਰਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿष੍ਟੈਰ੍ਗਣੇਸ਼ੈਃ ਵਿਵਿਧਤਰੁਵਿਸ਼ਾਲਂ ਮਤ੍ਤਹृष੍ਟਾਨ੍ਨਪੁष੍ਟੈਰ੍ ਉਪਵਨਮ੍ ਅਤਿਰਮ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵ੍ਯਾਃ
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਉਪਵਨ, ਮਸਤ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ।
ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਨ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਸ਼ੁਭਤਮੈਃ ਕਲ੍ਪਿਤੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਭੂषੈਰ੍ ਦੇਵੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਮੁਪਵਨਗਤਾਂ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਸ਼ਰ੍ਵਃ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯੇਨਂ ਤੁਹਿਨਗਿਰਿਸੁਤਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਤਰਤਮੈਰ੍ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਵਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਦੇਵਤਾਈ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਪਵਨ ਵਿਚ ਆਈ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ; ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚੋਦ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਤੀਵ ਰਮ੍ਯਮ੍ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਰ੍ ਨਨ੍ਦਿਮੁਖੈਸ਼੍ ਚ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਉਵਾਚ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਦੇਵੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨੰਦਿਮੁਖ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਉਦ੍ਯਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਗੁਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਾਗ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਮੁੜ ਦੱਸੋ।
ਅਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੇਵਦੇਵ ਵृषਧ੍ਵਜ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵੱਛੇ ਵਾਲੇ ਧਵਜ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵੋ ਵਰਪ੍ਰਭੁਃ ਆਘ੍ਰਾਯ ਵਦਨਾਮ੍ਭੋਜਂ ਤਦਾਹ ਗਿਰਿਜਾਂ ਹਸਨ੍
ਦੇਵੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਕਮਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਦਂ ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਦਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਮਮ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਹੇਤੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਧਰਤੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਦਾ ਦੇਵਿ ਮਦੀਯਂ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ਨਾਨਾਲਿਙ੍ਗਧਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਮ ਲੋਕਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਇਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਇਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਯੋਗਂ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਵਿਹਗਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਉਹ ਇਥੇ ਉੱਚਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਥਾਂ 'ਚ।
ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯੈਃ ਸਰੋਭਿਃ ਸਮਲਂਕृਤੇ ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸਦਾ ਸਂਸੇਵਿਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਕਮਲ ਤੇ ਉਤਪਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੁਭ ਸਥਾਨ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਚਤੇ ਮੇ ਸਦਾ ਵਾਸੋ ਯੇਨ ਕਾਰ੍ਯੇਣ ਤਚ੍ਛृਣੁ ਮਨ੍ਮਨਾ ਮਮ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਮਯਿ ਨਿਤ੍ਯਾਰ੍ਪਿਤਕ੍ਰਿਯਃ
ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਵੱਸਣ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ: ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਤਥਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕਾਮਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਮृਤੋ ਦੇਵਿ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਮੁਕਤੀ ਇਥੇ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਇਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਨ੍ਮਮ ਪੁਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਮਹਤ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਿਵਯ ਪੁਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਤੇ ਮਹਾਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅਤਃ ਪਰਮਿਦਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਾ ਚੇਯਂ ਗਤਿਰ੍ਮਮ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਨ ਮਯਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਵਾ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਦਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਨੈਮਿषੇ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨੈਮੀਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਚ ਨਹੀਂ—
ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਸਂਸੇਵਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਯਤਃ ਇਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਤਤ ਏਤਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਪਰ ਇਥੇ, ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਵਾ ਭਵੇਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਹ ਵਾ ਮਤ੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਗਾਦਪਿ ਤੀਰ੍ਥਾਗ੍ਰ੍ਯਾਦ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਚ ਜਾਂ ਇਥੇ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਭ ਅਵਿਮੁਕਤ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯੋਪਨਿषਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋਪਨਿषਚ੍ ਛਮਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਤੀਰ੍ਥੋਪਨਿषਦਂ ਨ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਧਰਮ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸੱਚ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਖੇਤਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਕਾਮਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ ਸ੍ਵਪਨ੍ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਹਿ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਰਸ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਵੇ, ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਅਵਿਮੁਕਤ 'ਚ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਪਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਨृਣਾਮ੍ ਨ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰਸਹਸ੍ਰਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀਂ ਵਿਨਾ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਭੂਤ ਬਣਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਮਿਲਣੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸੇਵਨੀਯਂ ਹਿ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਃ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਥੇ ਮਹਾਤਪਸੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਮਮ ਭਾਵਿਤਃ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਗੁਹਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯੋਗਿਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮਿष੍ਯਤੇ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਦੀ ਗੁਫਾ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚਾਹੀਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋਗਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍ ਕੈਵਲ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਯਾਤਿ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯੋਗ ਦਾ ਅੱਗ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਵੇਦਿਭਿਃ ਇਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਇਥੇ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੁਖਮ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ ਹੈ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੋਗੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮ੍ ਈਪ੍ਸਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਮੇਵ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਯੋਗ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਤਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਉਹੀ ਥਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸਭ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।