ਵਾਰਾਣਸੀਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤਮਹਾਲਯੇ ਤੁਙ੍ਗੇਸ਼੍ਵਰੇ ਚ ਕੇਦਾਰੇ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਯੋ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਸ੍ਰੀ ਪਹਾੜ, ਮਹਾਲਯਾ, ਤੁੰਗੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਕੇਦਾਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਯਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਯੋਗੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਦਿਨਮੇਕਂ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚਰੇਤ੍ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇ।
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਵਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿਮਾਨਂ ਚ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹੇ—ਸ਼ਰਵ ਦਾ ਵਧੀਆ ਬਾਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਚ ਤਦਾ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਹੈਮਵਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਃ ਸਨਨ੍ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਦਰਸਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪਰਮੇਸ਼ਾਨਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਭਵਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਭਵਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਵਿਧਗੁਲ੍ਮਸ਼ੋਭਿਤਂ ਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਾਦਿਮਨੋਹਰਂ ਬਹਿਃ ਵਿਰੂਢਪੁष੍ਪੈਃ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਕਣ੍ਟਕਿਤੈਸ਼੍ ਚ ਕੇਤਕੈਃ
ਉਹ ਬਾਗ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ, ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਕੇਤਕਾ ਨਾਲ।
ਤਮਾਲਗੁਲ੍ਮੈਰ੍ਨਿਚਿਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ ਨਿਕਾਮਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਕੁਲੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਅਸ਼ੋਕਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ਤੈਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਰ੍ ਦ੍ਵਿਰੇਫਮਾਲਾਕੁਲਪੁष੍ਪਸਂਚਯੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਵਕੁਲਾ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਪੁੰਨਾਗਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭੌਂਰੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾਮ੍ਬੁਜਰੇਣੁਭੂषਿਤੈਰ੍ ਵਿਹਙ੍ਗਮੈਸ਼੍ ਚਾਨੁਕਲਪ੍ਰਣਾਦਿਭਿਃ ਵਿਨਾਦਿਤਂ ਸਾਰਸਚਕ੍ਰਵਾਕੈਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਦਾਤ੍ਯੂਹਵਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਾਰਸ, ਚਕਵਾਕ ਤੇ ਮਸਤ ਦਾਤਿਊਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕੇਕਾਰੁਤਨਾਦਿਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕਾਰਣ੍ਡਵਨਾਦਨਾਦਿਤਮ੍ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਮਤ੍ਤਾਲਿਕੁਲਾਕੁਲੀਕृਤਂ ਮਦਾਕੁਲਾਭਿਰ੍ ਭ੍ਰਮਰਾਙ੍ਗਨਾਦਿਭਿਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬੋਲ, ਕਿਤੇ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਕਿਤੇ ਮਸਤ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮਾਦਾ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿषੇਵਿਤਂ ਚਾਰੁਸੁਗਨ੍ਧਿਪੁष੍ਪਕੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸੁਪੁष੍ਪੈਃ ਸਹਕਾਰਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਲਤੋਪਗੂਢੈਸ੍ਤਿਲਕੈਸ਼੍ ਚ ਗੂਢਂ ਪ੍ਰਗੀਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤਿਲਕਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਨृਤ੍ਤਾਨੁਗਤਾਪ੍ਸਰੋਗਣਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਨਾਨਾਵਿਧਪਕ੍ਸ਼ਿਸੇਵਿਤਮ੍ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਤਹਾਰੀਤਕੁਲੋਪਨਾਦਿਤਂ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਨਾਦਾਕੁਲਮਤ੍ਤਮਾਨਸੈਃ
ਉਥੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਖੁਸ਼-ਖੁਸ਼ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ; ਨੱਚਦੇ ਹਰੀਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਮਸਤ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਗਨ੍ਧਕਦਮ੍ਬਕੈਰ੍ ਮृਗੈਰ੍ ਵਿਲੂਨਦਰ੍ਭਾਙ੍ਕੁਰਪੁष੍ਪਸਂਚਯਮ੍ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਵਿਧਚਾਰੁਪਙ੍ਕਜੈਃ ਸਰਸ੍ਤਡਾਗੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਗੰਧਕ ਤੇ ਕਦੰਬਾ ਦੇ ਮਿਰਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਨਵੀਂ ਉੱਗੀਆਂ ਘਾਸ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਟਪਨਿਚਯਲੀਨਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਭਿਰਾਮਂ ਮਦਮੁਦਿਤਵਿਹਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਨਾਦਾਭਿਰਾਮਮ੍ ਕੁਸੁਮਿਤਤਰੁਸ਼ਾਖਾਲੀਨਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਰੇਫਂ ਨਵਕਿਸਲਯਸ਼ੋਭਾਸ਼ੋਭਿਤਂ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਾਖਮ੍
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਛਟਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਵੇਂ ਕਿਲਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਉੱਚੀ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਲਾਸਾਲਸਗਾਮਿਨੀਭਿਰ੍ ਨਿषੇਵਿਤਂ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਙ੍ਗਨਾਭਿਃ
ਕਈ ਥਾਂ ਉੱਥੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀਆਂ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ-ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਰਾਵਤਧ੍ਵਨਿਵਿਕੂਜਿਤਚਾਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੈਰ੍ ਅਭ੍ਰਙ੍ਕषੈਃ ਸਿਤਮਨੋਹਰਚਾਰੁਰੂਪੈਃ ਆਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪਨਿਕਰਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਹਂਸੈਰ੍ ਵਿਭ੍ਰਾਜਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਦਿਵ੍ਯਕੁਲੈਰਨੇਕੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਰੂਪ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ 'ਚ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੰਡ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫੁਲ੍ਲੋਤ੍ਪਲਾਂਬੁਜਵਿਤਾਨਸਹਸ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੋਯਾਸ਼ਯੈਃ ਸਮਨੁਸ਼ੋਭਿਤਦੇਵਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਤਰਾਕਲਿਤਪੁष੍ਪਵਿਚਿਤ੍ਰਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਗੁਲ੍ਮਵਿਟਪੈਰ੍ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪੇਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲੇ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤੁਙ੍ਗਾਗ੍ਰੈਰ੍ ਨੀਲਪੁष੍ਪਸ੍ਤਬਕਭਰਨਤਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਾਖੈਰ੍ ਅਸ਼ੋਕੈਰ੍ ਦੋਲਾਪ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ਤਨੀਲਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਜਨਕੈਰ੍ ਭਾਸਿਤਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋਜ੍ਞੈਃ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਕੁਸੁਮਿਤਤਿਲਕੈਰੇਕਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਾਤਂ ਛਾਯਾਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਥਿਤਹਰਿਣਕੁਲਾਲੁਪ੍ਤਦੂਰ੍ਵਾਙ੍ਕੁਰਾਗ੍ਰਮ੍
ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਨੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ, ਝੂਲਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ 'ਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕਦੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਤਿਲਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਛਾਂ 'ਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਦੇ ਝੁੰਡ ਜਾਗ ਕੇ ਨਰਮ ਦੂਬ ਚੁੰਘ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਂਸਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਵਾਤਪ੍ਰਚਲਿਤਕਮਲਸ੍ਵਚ੍ਛਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਤੋਯਂ ਤੋਯਾਨਾਂ ਤੀਰਜਾਤਪ੍ਰਚਕਿਤਕਦਲੀਚਾਟੁਨृਤ੍ਯਨ੍ਮਯੂਰਮ੍ ਮਾਯੂਰੈਃ ਪਕ੍ਸ਼ਚਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦਵਨਿਗਤੈ ਰਞ੍ਜਿਤਕ੍ਸ਼੍ਮਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਲੀਨਪ੍ਰਮੁਦਿਤਵਿਲਸਨ੍ਮਤ੍ਤਹਾਰੀਤਵृਨ੍ਦਮ੍
ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੇਲੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੋਰ ਆਪਣੇ ਚੰਦ-ਵਾਂਗ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰਹੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਸਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੁਕਦੇ-ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸਾਰਙ੍ਗੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਪਸ਼ੋਭਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕੁਸੁਮਚਯੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਃ ਹृष੍ਟਾਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਕਿਨ੍ਨਰਾਙ੍ਗਨਾਭਿਰ੍ ਵੀਣਾਭਿਃ ਸੁਮਧੁਰਗੀਤਨृਤ੍ਤਕਣ੍ਠਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਕਿਨਨਰ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀਂਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਂਸृष੍ਟੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਪਲਿਪ੍ਤਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਆਵਾਸੈਃ ਪਰਿਵृਤਪਾਦਪਂ ਮੁਨੀਨਾਮ੍ ਆ ਮੂਲਾਤ੍ ਫਲਨਿਚਿਤੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲੈਰ੍ ਉਤ੍ਤੁਙ੍ਗੈਃ ਪਨਸਮਹੀਰੁਹੈਰੁਪੇਤਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ 'ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਮੀਨ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੇ ਪਨਸ ਤੇ ਮਹੀਰੂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਤਰੁਮਞ੍ਜਰਿਸਕ੍ਤਭृਙ੍ਗਂ ਭृਙ੍ਗਾਵਲੀਕਵਲਿਤਾਮ੍ਰਕਦਮ੍ਬਪੁष੍ਪਮ੍
ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ 'ਤੇ ਭੌਰੇ ਚੁੰਘਦੇ, ਤੇ ਆਮ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰਾਨਿਲਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤਵਾਰਿਰਮ੍ਯਂ ਰਮ੍ਯਦ੍ਵਿਰੇਫਵਿਨਿਪਾਤਿਤਮਞ੍ਜੁਗੁਲ੍ਮਮ੍ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਸਭਭੀਤਮृਗੀਸਮੂਹਂ ਵਾਤੇਰਿਤਂ ਤਨੁਭृਤਾਮਪਵਰ੍ਗਦਾਤृ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਹਿਲਦਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਜਾਲਸ਼ਬਲੈਸ੍ ਤਿਲਕੈਰ੍ ਮਨੋਜ੍ਞੈਃ ਸਿਨ੍ਦੂਰਕੁਙ੍ਕੁਮਕੁਸੁਮ੍ਭਨਿਭੈਰ੍ ਅਸ਼ੋਕੈਃ ਚਾਮੀਕਰਦ੍ਯੁਤਿਸਮੈਰਥ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਃ ਪੁष੍ਪੋਤ੍ਕਰੈਰੁਪਚਿਤਂ ਸੁਵਿਸ਼ਾਲਸ਼ਾਖੈਃ
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛਾਂ-ਛਾਂ ਹੋਏ ਸੋਹਣੇ ਤਿਲਕ ਰੁੱਖ, ਲਾਲੀ, ਕੇਸਰ ਤੇ ਕੁਸੁੰਭ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੋਕ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦਞ੍ਜਨਚੂਰ੍ਣਾਭੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਆਚਿਤਭੂਤਲਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਜਮੀਨ ਕਾਲੀ ਅੰਜਨ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਲਾਲ ਮੂंगा ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੁਨ੍ਨਾਗੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਤਵਿਰੁਤਂ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੋਕਸ੍ਤਬਕਭਰਨਤਮ੍ ਰਮ੍ਯੋਪਾਨ੍ਤਕ੍ਲਮਹਾਰਭਵਨਂ ਫੁਲ੍ਲਾਬ੍ਜੇषੁ ਭ੍ਰਮਰਵਿਲਸਿਤਮ੍
ਪੁੰਨਾਗ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ, ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਕੰਵਲੇ 'ਤੇ ਭੌਰੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਕਲਭੁਵਨਭਰ੍ਤਾ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਤਦਾਨੀਂ ਤੁਹਿਨਸ਼ਿਖਰਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿष੍ਟੈਰ੍ਗਣੇਸ਼ੈਃ ਵਿਵਿਧਤਰੁਵਿਸ਼ਾਲਂ ਮਤ੍ਤਹृष੍ਟਾਨ੍ਨਪੁष੍ਟੈਰ੍ ਉਪਵਨਮ੍ ਅਤਿਰਮ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵ੍ਯਾਃ
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਉਪਵਨ, ਮਸਤ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ।
ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਨ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਸ਼ੁਭਤਮੈਃ ਕਲ੍ਪਿਤੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਭੂषੈਰ੍ ਦੇਵੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਮੁਪਵਨਗਤਾਂ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਸ਼ਰ੍ਵਃ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯੇਨਂ ਤੁਹਿਨਗਿਰਿਸੁਤਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਤਰਤਮੈਰ੍ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਵਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਦੇਵਤਾਈ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਪਵਨ ਵਿਚ ਆਈ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ; ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚੋਦ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਤੀਵ ਰਮ੍ਯਮ੍ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਰ੍ ਨਨ੍ਦਿਮੁਖੈਸ਼੍ ਚ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਉਵਾਚ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਦੇਵੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਣੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨੰਦਿਮੁਖ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਉਦ੍ਯਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਗੁਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਾਗ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਮੁੜ ਦੱਸੋ।
ਅਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੇਵਦੇਵ ਵृषਧ੍ਵਜ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵੱਛੇ ਵਾਲੇ ਧਵਜ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।