ਅਥਵਾਰਿष੍ਟਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਰਣੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਜਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਵਾ ਦੇਹਂ ਸਂਤ੍ਯਜੇਨ੍ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤੇ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸ੍ਵਤਨੁਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਸ਼੍ਰੀਪਰਵਤ ਤੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡੇ।
ਸ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਅਵਿਮੁਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੇਵੇਤ ਸਤਤਂ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਧੀਰਜਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ।
ਏਵਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯਦਿ ਸੂਤ ਮਹਾਮਤੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਹਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ, ਜੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਾਡੀ खातिर ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਵਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਭਗਵਾਨ ਭਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਥੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ।
ਦੇਵਃ ਪੁਰਾ ਕृਤੋਦ੍ਵਾਹਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਖਰਾਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾ ਹੈਮਵਤ੍ਯਾ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਉਤਰੇ।
ਵਾਰਾਣਸੀਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਾਸਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਦਰਸਾਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਾਸ ਬਣਾਇਆ।
ਵਾਰਾਣਸੀਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤਮਹਾਲਯੇ ਤੁਙ੍ਗੇਸ਼੍ਵਰੇ ਚ ਕੇਦਾਰੇ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਯੋ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਸ੍ਰੀ ਪਹਾੜ, ਮਹਾਲਯਾ, ਤੁੰਗੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਕੇਦਾਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਯਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਯੋਗੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਦਿਨਮੇਕਂ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚਰੇਤ੍ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇ।
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਵਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿਮਾਨਂ ਚ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹੇ—ਸ਼ਰਵ ਦਾ ਵਧੀਆ ਬਾਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਚ ਤਦਾ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਹੈਮਵਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਃ ਸਨਨ੍ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਦਰਸਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪਰਮੇਸ਼ਾਨਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਭਵਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਭਵਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਵਿਧਗੁਲ੍ਮਸ਼ੋਭਿਤਂ ਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਾਦਿਮਨੋਹਰਂ ਬਹਿਃ ਵਿਰੂਢਪੁष੍ਪੈਃ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਕਣ੍ਟਕਿਤੈਸ਼੍ ਚ ਕੇਤਕੈਃ
ਉਹ ਬਾਗ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ, ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਕੇਤਕਾ ਨਾਲ।
ਤਮਾਲਗੁਲ੍ਮੈਰ੍ਨਿਚਿਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ ਨਿਕਾਮਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਕੁਲੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਅਸ਼ੋਕਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ਤੈਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਰ੍ ਦ੍ਵਿਰੇਫਮਾਲਾਕੁਲਪੁष੍ਪਸਂਚਯੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਵਕੁਲਾ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਪੁੰਨਾਗਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭੌਂਰੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾਮ੍ਬੁਜਰੇਣੁਭੂषਿਤੈਰ੍ ਵਿਹਙ੍ਗਮੈਸ਼੍ ਚਾਨੁਕਲਪ੍ਰਣਾਦਿਭਿਃ ਵਿਨਾਦਿਤਂ ਸਾਰਸਚਕ੍ਰਵਾਕੈਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਦਾਤ੍ਯੂਹਵਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਾਰਸ, ਚਕਵਾਕ ਤੇ ਮਸਤ ਦਾਤਿਊਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕੇਕਾਰੁਤਨਾਦਿਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕਾਰਣ੍ਡਵਨਾਦਨਾਦਿਤਮ੍ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਮਤ੍ਤਾਲਿਕੁਲਾਕੁਲੀਕृਤਂ ਮਦਾਕੁਲਾਭਿਰ੍ ਭ੍ਰਮਰਾਙ੍ਗਨਾਦਿਭਿਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬੋਲ, ਕਿਤੇ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਕਿਤੇ ਮਸਤ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮਾਦਾ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿषੇਵਿਤਂ ਚਾਰੁਸੁਗਨ੍ਧਿਪੁष੍ਪਕੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸੁਪੁष੍ਪੈਃ ਸਹਕਾਰਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਲਤੋਪਗੂਢੈਸ੍ਤਿਲਕੈਸ਼੍ ਚ ਗੂਢਂ ਪ੍ਰਗੀਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤਿਲਕਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਨृਤ੍ਤਾਨੁਗਤਾਪ੍ਸਰੋਗਣਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਨਾਨਾਵਿਧਪਕ੍ਸ਼ਿਸੇਵਿਤਮ੍ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਤਹਾਰੀਤਕੁਲੋਪਨਾਦਿਤਂ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਨਾਦਾਕੁਲਮਤ੍ਤਮਾਨਸੈਃ
ਉਥੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਖੁਸ਼-ਖੁਸ਼ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ; ਨੱਚਦੇ ਹਰੀਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਮਸਤ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਗਨ੍ਧਕਦਮ੍ਬਕੈਰ੍ ਮृਗੈਰ੍ ਵਿਲੂਨਦਰ੍ਭਾਙ੍ਕੁਰਪੁष੍ਪਸਂਚਯਮ੍ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਵਿਧਚਾਰੁਪਙ੍ਕਜੈਃ ਸਰਸ੍ਤਡਾਗੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਗੰਧਕ ਤੇ ਕਦੰਬਾ ਦੇ ਮਿਰਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਨਵੀਂ ਉੱਗੀਆਂ ਘਾਸ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਟਪਨਿਚਯਲੀਨਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਭਿਰਾਮਂ ਮਦਮੁਦਿਤਵਿਹਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਨਾਦਾਭਿਰਾਮਮ੍ ਕੁਸੁਮਿਤਤਰੁਸ਼ਾਖਾਲੀਨਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਰੇਫਂ ਨਵਕਿਸਲਯਸ਼ੋਭਾਸ਼ੋਭਿਤਂ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਾਖਮ੍
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਛਟਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਵੇਂ ਕਿਲਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਉੱਚੀ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਲਾਸਾਲਸਗਾਮਿਨੀਭਿਰ੍ ਨਿषੇਵਿਤਂ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਙ੍ਗਨਾਭਿਃ
ਕਈ ਥਾਂ ਉੱਥੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀਆਂ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ-ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਰਾਵਤਧ੍ਵਨਿਵਿਕੂਜਿਤਚਾਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੈਰ੍ ਅਭ੍ਰਙ੍ਕषੈਃ ਸਿਤਮਨੋਹਰਚਾਰੁਰੂਪੈਃ ਆਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪਨਿਕਰਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਹਂਸੈਰ੍ ਵਿਭ੍ਰਾਜਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਦਿਵ੍ਯਕੁਲੈਰਨੇਕੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਰੂਪ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ 'ਚ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੰਡ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫੁਲ੍ਲੋਤ੍ਪਲਾਂਬੁਜਵਿਤਾਨਸਹਸ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੋਯਾਸ਼ਯੈਃ ਸਮਨੁਸ਼ੋਭਿਤਦੇਵਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਤਰਾਕਲਿਤਪੁष੍ਪਵਿਚਿਤ੍ਰਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਗੁਲ੍ਮਵਿਟਪੈਰ੍ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪੇਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲੇ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤੁਙ੍ਗਾਗ੍ਰੈਰ੍ ਨੀਲਪੁष੍ਪਸ੍ਤਬਕਭਰਨਤਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਾਖੈਰ੍ ਅਸ਼ੋਕੈਰ੍ ਦੋਲਾਪ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ਤਨੀਲਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਜਨਕੈਰ੍ ਭਾਸਿਤਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋਜ੍ਞੈਃ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਕੁਸੁਮਿਤਤਿਲਕੈਰੇਕਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਾਤਂ ਛਾਯਾਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਥਿਤਹਰਿਣਕੁਲਾਲੁਪ੍ਤਦੂਰ੍ਵਾਙ੍ਕੁਰਾਗ੍ਰਮ੍
ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਨੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ, ਝੂਲਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ 'ਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕਦੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਤਿਲਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਛਾਂ 'ਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਦੇ ਝੁੰਡ ਜਾਗ ਕੇ ਨਰਮ ਦੂਬ ਚੁੰਘ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਂਸਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਵਾਤਪ੍ਰਚਲਿਤਕਮਲਸ੍ਵਚ੍ਛਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਤੋਯਂ ਤੋਯਾਨਾਂ ਤੀਰਜਾਤਪ੍ਰਚਕਿਤਕਦਲੀਚਾਟੁਨृਤ੍ਯਨ੍ਮਯੂਰਮ੍ ਮਾਯੂਰੈਃ ਪਕ੍ਸ਼ਚਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦਵਨਿਗਤੈ ਰਞ੍ਜਿਤਕ੍ਸ਼੍ਮਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਲੀਨਪ੍ਰਮੁਦਿਤਵਿਲਸਨ੍ਮਤ੍ਤਹਾਰੀਤਵृਨ੍ਦਮ੍
ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੇਲੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੋਰ ਆਪਣੇ ਚੰਦ-ਵਾਂਗ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰਹੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਸਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੁਕਦੇ-ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸਾਰਙ੍ਗੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਪਸ਼ੋਭਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕੁਸੁਮਚਯੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਃ ਹृष੍ਟਾਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਕਿਨ੍ਨਰਾਙ੍ਗਨਾਭਿਰ੍ ਵੀਣਾਭਿਃ ਸੁਮਧੁਰਗੀਤਨृਤ੍ਤਕਣ੍ਠਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਕਿਨਨਰ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀਂਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਂਸृष੍ਟੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਪਲਿਪ੍ਤਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪੈਰ੍ ਆਵਾਸੈਃ ਪਰਿਵृਤਪਾਦਪਂ ਮੁਨੀਨਾਮ੍ ਆ ਮੂਲਾਤ੍ ਫਲਨਿਚਿਤੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲੈਰ੍ ਉਤ੍ਤੁਙ੍ਗੈਃ ਪਨਸਮਹੀਰੁਹੈਰੁਪੇਤਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ 'ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਮੀਨ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੇ ਪਨਸ ਤੇ ਮਹੀਰੂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।