ਤਤ੍ਰ ਚੈषਾ ਤੁ ਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਲੁਤਾ ਨਾਮੋਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਏषਾ ਏਵ ਭਵੇਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪਲੁਤ' ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਯੋਗ ਹੈ।
ਏषਾਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇ ਹ੍ਯष੍ਟਲਕ੍ਸ਼ਣੇ ਅਣਿਮਾਦ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਟਸਿੱਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ, ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਪ ਜਾਣਣਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਹਿ ਯੋਗਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਦਾਨ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਸ਼ੁਪਤੈਰ੍ਯੋਗੈਰ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਤੇ ਯੇ ਤੁ ਸ਼ੁਚਯਸ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚੇ; ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ऋਚੋ ਯਜੂਂषਿ ਸਾਮਾਨਿ ਵੇਦੋਪਨਿषਦਸ੍ ਤਥਾ ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਚਿਨ੍ਤਕਃ
ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਵੇਦ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਤੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਭੂਤਃ ਸ ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਯੋਨਿਸਂਕ੍ਰਮਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਵੈ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦੀਵੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਫਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਪਵਨੇਨ ਸਮੀਰਿਤਮ੍ ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਥਾ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਫਲ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲੋ ਧ੍ਰੁਵਃ ਅਨ੍ਯਦੇਵਨਮਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ ਨ ਤਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪੱਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਵਣਂ ਯੋਗੀ ਉਪਾਸੀਤ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਦਸ਼ਵਿਸ੍ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਥਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਸ੍ਤਰੈਃ
ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗੀ ਮਹਾਂ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਦਸ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਦੇਹਂ ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਸ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕੁਲਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾਰਿष੍ਟਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਰਣੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਜਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੁਧਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਵਾ ਦੇਹਂ ਸਂਤ੍ਯਜੇਨ੍ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤੇ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸ੍ਵਤਨੁਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਸ਼੍ਰੀਪਰਵਤ ਤੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡੇ।
ਸ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਅਵਿਮੁਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੇਵੇਤ ਸਤਤਂ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਮਰਣਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਧੀਰਜਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ।
ਏਵਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯਦਿ ਸੂਤ ਮਹਾਮਤੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਹਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ, ਜੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਾਡੀ खातिर ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਵਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਭਗਵਾਨ ਭਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਥੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ।
ਦੇਵਃ ਪੁਰਾ ਕृਤੋਦ੍ਵਾਹਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਖਰਾਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾ ਹੈਮਵਤ੍ਯਾ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਉਤਰੇ।
ਵਾਰਾਣਸੀਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਾਸਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਦਰਸਾਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਾਸ ਬਣਾਇਆ।
ਵਾਰਾਣਸੀਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਵਤਮਹਾਲਯੇ ਤੁਙ੍ਗੇਸ਼੍ਵਰੇ ਚ ਕੇਦਾਰੇ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਯੋ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਸ੍ਰੀ ਪਹਾੜ, ਮਹਾਲਯਾ, ਤੁੰਗੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਕੇਦਾਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਯਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਯੋਗੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਦਿਨਮੇਕਂ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚਰੇਤ੍ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇ।
ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨੇ ਵਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿਮਾਨਂ ਚ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹੇ—ਸ਼ਰਵ ਦਾ ਵਧੀਆ ਬਾਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਚ ਤਦਾ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਹੈਮਵਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਃ ਸਨਨ੍ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਹੇਮਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਦਰਸਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪਰਮੇਸ਼ਾਨਃ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਭਵਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਭਵਾਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਵਿਧਗੁਲ੍ਮਸ਼ੋਭਿਤਂ ਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਾਦਿਮਨੋਹਰਂ ਬਹਿਃ ਵਿਰੂਢਪੁष੍ਪੈਃ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਕਣ੍ਟਕਿਤੈਸ਼੍ ਚ ਕੇਤਕੈਃ
ਉਹ ਬਾਗ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ, ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਅੰਗੂ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਕੇਤਕਾ ਨਾਲ।
ਤਮਾਲਗੁਲ੍ਮੈਰ੍ਨਿਚਿਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ ਨਿਕਾਮਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਕੁਲੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਅਸ਼ੋਕਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ਤੈਃ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤੈਰ੍ ਦ੍ਵਿਰੇਫਮਾਲਾਕੁਲਪੁष੍ਪਸਂਚਯੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਵਕੁਲਾ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਪੁੰਨਾਗਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭੌਂਰੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾਮ੍ਬੁਜਰੇਣੁਭੂषਿਤੈਰ੍ ਵਿਹਙ੍ਗਮੈਸ਼੍ ਚਾਨੁਕਲਪ੍ਰਣਾਦਿਭਿਃ ਵਿਨਾਦਿਤਂ ਸਾਰਸਚਕ੍ਰਵਾਕੈਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਦਾਤ੍ਯੂਹਵਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਾਰਸ, ਚਕਵਾਕ ਤੇ ਮਸਤ ਦਾਤਿਊਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕੇਕਾਰੁਤਨਾਦਿਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਕਾਰਣ੍ਡਵਨਾਦਨਾਦਿਤਮ੍ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਮਤ੍ਤਾਲਿਕੁਲਾਕੁਲੀਕृਤਂ ਮਦਾਕੁਲਾਭਿਰ੍ ਭ੍ਰਮਰਾਙ੍ਗਨਾਦਿਭਿਃ
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬੋਲ, ਕਿਤੇ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਕਿਤੇ ਮਸਤ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮਾਦਾ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿषੇਵਿਤਂ ਚਾਰੁਸੁਗਨ੍ਧਿਪੁष੍ਪਕੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸੁਪੁष੍ਪੈਃ ਸਹਕਾਰਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਲਤੋਪਗੂਢੈਸ੍ਤਿਲਕੈਸ਼੍ ਚ ਗੂਢਂ ਪ੍ਰਗੀਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਮ੍
ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤਿਲਕਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।