ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਯੋਗਧਾਰਣਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸ਼ਤਮਰ੍ਧਸ਼ਤਂ ਵਾਪਿ ਧਾਰਣਾਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਿਆਨ ਹੀ ਯੋਗ ਧਾਰਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਸੌ ਜਾਂ ਪੰਜਾਹ ਵਾਰੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖੋ।
ਖਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਧਾਰਣਾਯੋਗਾਦ੍ ਵਾਯੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਤਤਸ਼੍ਚਾਪੂਰਯੇਦ੍ ਦੇਹਮ੍ ਓਙ੍ਕਾਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਥਕਾਵਟ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਹ ਉਪਰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਓਂਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਰ ਲਵੋ।
ਤਥੌਂਕਾਰਮਯੋ ਯੋਗੀ ਅਕ੍ਸ਼ਰੇ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਰੀ ਭਵੇਤ੍ ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਓਙ੍ਕਾਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗੀ ਓਂਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਟੱਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਓਂਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਲਕੜੇ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏष ਤ੍ਰਿਮਾਤ੍ਰੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਚੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਥਮਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਤਾਮਸੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਿਅੰਜਨ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਮਾਤਰਾ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਤਾਮਸੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਾਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਂ ਚੈਵ ਮਾਤ੍ਰਾਮਕ੍ਸ਼ਰਗਾਮਿਨੀਮ੍ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਗਾਨ੍ਧਾਰਸ੍ਵਰਸਂਭਵਾ
ਤੀਜੀ ਮਾਤਰਾ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਂਧਾਰੀ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਂਧਾਰ ਸੁਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਗਤਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਯਥਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ ਓਙ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰਤਿਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਚੀਟੀ ਦੇ ਚਾਲ ਵਾਲਾ ਛੂਹਣ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਹ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਓਂਕਾਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥੌਂਕਾਰਮਯੋ ਯੋਗੀ ਤ੍ਵ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਰੀ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਰੀ ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਣਵੋ ਧਨੁਃ ਸ਼ਰੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗੀ ਓਂਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਟੱਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਣਵ ਧਨੁ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਤੀਰ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲਕੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇਨ ਵੇਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਸ਼ਰਵਤ੍ ਤਨ੍ਮਯੋ ਭਵੇਤ੍ ਓਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ ਗੁਹਾਯਾਂ ਨਿਹਿਤਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗੂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਦ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਅੱਖਰ 'ਓਂ' ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਕਸਦ ਹੈ।
ਓਮਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਸ੍ ਤ੍ਰਯੋ ਵੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ऽਗ੍ਨਯਃ ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ऋਕ੍ਸਾਮਾਨਿ ਯਜੂਂषਿ ਚ
'ਓਂ'—ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਤਿੰਨ ਅੱਗ ਹਨ; ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਗ, ਅਤੇ ਰਿਗ, ਸਾਮ, ਯਜੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਹਨ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਚਾਰ੍ਧਂ ਚ ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਯੋ ਯੋਗੀ ਤਸ੍ਯ ਸਾਲੋਕ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੱਧ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਇਹ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਲੋਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਰੋ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੋ ਜ੍ਞੇਯ ਉਕਾਰਃ ਸਹਿਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਮਕਾਰਸਹਿਤੌਂਕਾਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਮਾਤ੍ਰ ਇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
'ਅ' ਅੱਖਰ ਅਟੱਲ ਜਾਣੋ, 'ਉ' ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਮੰਨੋ, 'ਮ' 'ਅ' ਤੇ 'ਉ' ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਂਕਾਰ ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਰਸ੍ ਤ੍ਵੇष ਭੂਰ੍ਲੋਕ ਉਕਾਰੋ ਭੁਵ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਵ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਮਕਾਰਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕ ਇਤਿ ਗੀਯਤੇ
'ਅ' ਅੱਖਰ ਧਰਤੀ ਲੋਕ ਹੈ, 'ਉ' ਆਕਾਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਮ' ਵਿਅੰਜਨ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਓਙ੍ਕਾਰਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ ਭੁਵਨਾਙ੍ਗਂ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਤ੍ਪਦਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਓਂਕਾਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਸਮਾਨ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤ੍ਰਾਪਾਦੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸ਼ਿਵਂ ਪਦਮ੍ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਤ੍ਪਦਂ ਸਮੁਪਾਸ੍ਯਤੇ
ਮਾਤਰਾ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਰੁਦਰ ਲੋਕ ਹੈ; ਬਿਨਾ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਰਜੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਰਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਮਾਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਯਂ ਹਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸੁਖਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ, ਅਮਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਤਤੋ ਦੀਰ੍ਘਾ ਤ੍ਵਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਲੁਤਵਤੀ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਾ ਚੋਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ
ਪਹਿਲੀ ਮਾਤਰਾ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਲੰਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਮਾਤਰਾ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਯਥਾਵਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ਯਾਵਦੇਵ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਧਾਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ
ਇਹ ਮਾਪਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਨੀ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਯਃ ਸਦਾ ਅਰ੍ਧਂ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਪਿ ਚੇਚ੍ ਛृਣੁ ਯਤ੍ ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਧ ਮਾਪ ਹੀ ਕਰੇ—ਸੁਣੋ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ऽਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਯੋ ਯਜੇਤ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ ਤੇਨ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਾਪ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਥਾ ਤਪਸੋਗ੍ਰੇਣ ਨ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ਯਤ੍ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸਮ੍ਯਙ੍ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਪ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਚੈषਾ ਤੁ ਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਲੁਤਾ ਨਾਮੋਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਏषਾ ਏਵ ਭਵੇਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪਲੁਤ' ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਯੋਗ ਹੈ।
ਏषਾਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇ ਹ੍ਯष੍ਟਲਕ੍ਸ਼ਣੇ ਅਣਿਮਾਦ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਟਸਿੱਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ, ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਪ ਜਾਣਣਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਹਿ ਯੋਗਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਦਾਨ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਸ਼ੁਪਤੈਰ੍ਯੋਗੈਰ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਤੇ ਯੇ ਤੁ ਸ਼ੁਚਯਸ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਯੋਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚੇ; ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ऋਚੋ ਯਜੂਂषਿ ਸਾਮਾਨਿ ਵੇਦੋਪਨਿषਦਸ੍ ਤਥਾ ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਚਿਨ੍ਤਕਃ
ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਵੇਦ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਤੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਭੂਤਃ ਸ ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਯੋਨਿਸਂਕ੍ਰਮਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਵੈ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦੀਵੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਫਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਪਵਨੇਨ ਸਮੀਰਿਤਮ੍ ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਥਾ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਫਲ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲੋ ਧ੍ਰੁਵਃ ਅਨ੍ਯਦੇਵਨਮਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ ਨ ਤਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪੱਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਵਣਂ ਯੋਗੀ ਉਪਾਸੀਤ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਦਸ਼ਵਿਸ੍ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਥਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਸ੍ਤਰੈਃ
ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗੀ ਮਹਾਂ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਦਸ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਦੇਹਂ ਯਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਸ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕੁਲਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।