ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਡ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣੇ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਤ੍ਵ੍ ਆਨਨ੍ਦੇ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਹृਦ੍ਯਾਕਾਸ਼ੇ ਯ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪਰਃ

ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਸ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਾ ਏਕਸ਼੍ ਚ ਚਰਤਿ ਤਮੁਪਾਸੀਤ ਮਾਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ਅਜਰਂ ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਚ ਅਸ਼ੋਕਮਮृਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍

ਆਤਮਾ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ—ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਨੰਤ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ ਤੇ ਅਟੱਲ।

ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧੇष੍ਵੇਵ ਸਂਚਰਤ੍ਯੇਕ ਏਵ ਸਃ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਦਨ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੋ।

ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵੇਕ ਏਵ ਸਃ ਏष ਸਰ੍ਵਾਧਿਪੋ ਦੇਵਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮੀ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ

ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।

ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਃ ਸਨਾਤਨਃ ਉਪਾਸ੍ਯਤਿ ਨ ਚੈਵੇਹ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ

ਉਹ ਸਭ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਸਦਾ ਲਈ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੋ, ਇੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨੋ ਵੇਦੈਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰਪਿ ਨ ਵੈष ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ

ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਅਸ੍ਯੈਵਾਨ੍ਨਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਸੋ ऽਨ੍ਨਂ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚਾਦ੍ਯਾਦ੍ ਅਨ੍ਨਭੂਤਂ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍

ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਜੋ ਆਤਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਨਯਨਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਾਤ੍ਮਾ ਸ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ

ਹਰ ਥਾਂ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਹਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਗੰਠ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹਾਂ, ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਆਤਮਾ ਹਾਂ।

ਅਨ੍ਨਮਯੋ ऽਸੌ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਚਾਦ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਨ੍ਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣਮਯਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਾ ਸਂਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਾ ਮਨੋਮਯਃ

ਇਹ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਆਤਮਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਆਤਮਾ।

ਕਾਲਾਤ੍ਮਾ ਸੋਮ ਏਵੇਹ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਦਾਨਨ੍ਦਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਇੱਥੇ ਸੋਮ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੋ ऽਹਮ੍ ਏਵਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਯ੍ਯੇਵ ਸਕਲਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ऽਪਿ ਤਦਭਾਵਾਦ੍ਵਿਚਾਰਤਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹਾਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੋਚਣ ਤੇ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਏਕਤ੍ਵਮਪਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਦ੍ਵੈਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਹੋ ਏਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਥ ਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਕੁਤੋ ऽਮृਤਮਜੋਦ੍ਭਵਃ

ਇੱਥੇ ਇਕਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦਵੈਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰਣ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਜਾਂ ਜਨਮ ਰਹਿਤ ਮੂਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਜ੍ਞੋ ਬਹਿਃਪ੍ਰਜ੍ਞੋ ਨ ਚੋਭਯਗਤਸ੍ ਤਥਾ ਨ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨਘਨਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਜ੍ਞਾਨਪੂਰ੍ਵਕਃ

ਉਹ ਨਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਬਾਹਰੋਂ, ਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਨਾਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ, ਨਾਂ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।

ਵਿਦਿਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੇਦ੍ਯਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਚੈਵ ਕੈਵਲ੍ਯਂ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਮਨਾਮਯਮ੍

ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਇਕੱਲਾਪਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਅਮृਤਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਪਰਾਪਰਮ੍ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਨਿਰਾਭਾਸਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰ੍ਯਾਯਵਾਚਕਮ੍

ਅਮਰ, ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਉੱਚਾ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਯਦੇਕਾਗ੍ਰਂ ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮਿਤਰਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ

ਜੋ ਸਾਫ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ ਅਗਿਆਨ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਇਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਗੁਰੁਸਂਪਰ੍ਕਜਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਨृਤਕ੍ਰੋਧਂ ਕਾਮਤृष੍ਣਾਦਿਭਿਃ ਸਦਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਫ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਗ, ਵੈਰ, ਝੂਠ, ਗੁੱਸਾ, ਇੱਛਾ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਪਰਾਮृष੍ਟਮਦ੍ਯੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮਲਪੂਰ੍ਵਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੁਰੁषੋ ਮਲਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਇਹ ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਅਣਛੁਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਗਿਆਨ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਮੈਲ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੈਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ਧਿ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਭਿਃ ਜ੍ਞਾਨਮੇਕਂ ਵਿਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਃ

ਉਸ (ਅਗਿਆਨ) ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮ ਹੋਣ; ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵਾਭ੍ਯਸੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ ਜ੍ਞਾਨਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਧਿ ਵੈ ਪੁਂਸਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਾ

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੋ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦਾਭ੍ਯਸੇਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਨ੍ਨਿष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ ਜ੍ਞਾਨੇਨੈਕੇਨ ਤृਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਂਗਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ

ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ ਰਹੋ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਬਣਾਓ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਅਸ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨ੍ਨ ਚ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰੇ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵੈ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜੇ ਕੁਝ ਰਹਿ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ।

ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ ਜ੍ਞਾਨਾਭ੍ਯਾਸਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਮੇਵਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਭਿਮਾਨੀ ਯਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਕ੍ਰੋਧੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ

ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਜਾਤੀ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਰਮਤੇ ਮੂਢਃ ਸੋ ऽਜ੍ਞਾਨੀ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸਂਸਾਰਹੇਤੁਰਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਸਾਰਸ੍ਤਨੁਸਂਗ੍ਰਹਃ

ਮੂੜ੍ਹ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਥਾਂ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਅਗਿਆਨ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠ ਹੈ।

ਮੋਕ੍ਸ਼ਹੇਤੁਸ੍ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਅਜ੍ਞਾਨੇ ਸਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਮੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਗੁੱਸਾ ਆਦਿ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਕ੍ਰੋਧੋ ਹਰ੍षਸ੍ ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਮੋਹੋ ਦਮ੍ਭੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ਤਨੁਸਂਗ੍ਰਹਃ

ਗੁੱਸਾ, ਖੁਸ਼ੀ, ਲੋਭ, ਭੁੱਲ, ਦਿਖਾਵਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਰੀਰੇ ਸਤਿ ਵੈ ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸੋ ऽਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਂਤ੍ਯਜੇਦ੍ਬੁਧਃ ਅਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯੈਵ ਚ ਯੋਗਿਨਃ

ਜਦ ਤਕ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਦੁਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਯਾ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਚ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾਚ੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਨ ਪੁਨਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ

ਗੁੱਸਾ ਆਦਿ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।