ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵ੍ਰਤੇਨਾਨੇਨ ਸੁਂਦਰਿ ਜਪੇਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਮਨਾਲਸ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਤੇ ਧ੍ਵਨਿਵਰ੍ਜਿਤੇ

ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰਏ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਲਸੀਪਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਧੁਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਧ੍ਯਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਸ਼ਿਵਯੋਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਦੀਪਸ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਮ੍

ਮੱਧ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਵਾਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਪੇਦਯੁਤਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍

ਚਾਹੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਪੰਨਤਾ ਲਈ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰੇ।

ਸਬੀਜਸਂਪੁਟਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ਂ ਜਪੇਚ੍ਛੁਚਿਃ ਮਤ੍ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਕਿਮਤਃ ਪਰਮ੍

ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਜ ਸਮੇਤ ਤੇ ਸੰਪੁਟ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪੋ; ਭਗਤਿ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਧਿਕ੍ਰਮਮ੍ ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਞ੍ਛੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਧਿਕ੍ਰਮਮ੍ ਦੈਵੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਵਾ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ

ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ-ਕਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ, ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜਪਾਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਤਮਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਧ੍ਯਾਨਯਜ੍ਞਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍

ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਰਕਤ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ-ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਸੂਤਾਦ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਯਜ੍ਞਮਸ਼ੇषਤਃ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਤ੍ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਇਸ ਲਈ, ਸੂਤ ਤੇ ਹੋਰੋ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰਕਤਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ-ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਥਾ, ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਦੱਸੋ।

ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨਾਂ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕਥਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਗੁਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਉਹ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੱਸਿਆ।

ਸਂਹृਤ੍ਯ ਕਾਲਕੂਟਾਖ੍ਯਂ ਵਿषਂ ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਗੁਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍

ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਾਲਕੂਟ ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।

ਮੁਨਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤਂ ਗੁਹਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ ਅਸ੍ਤੁਵਂਸ਼੍ ਚ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੀਲਕਣ੍ਠਮੁਮਾਪਤਿਮ੍

ਸੰਯਮੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਗੁਫਾ-ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਨੀਲਕੰਠ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।

ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਕਾਲਕੂਟਾਖ੍ਯਂ ਸਂਹृਤਂ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਅਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਵृषਧ੍ਵਜ

ਹੇ ਦੇਵ, ਕਾਲਕੂਟ ਨਾਮਕ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ ਤੂੰ ਸਮੇਟ ਲਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਛ-ਧਾਰੀ।

ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਨਨ੍ਦਨਪੁਰੋਗਮਾਨ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੀਲ-ਲੋਹਿਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਸਨੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਕਿਮਨੇਨ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿषਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ਸਂਹਰੇਤ੍ਤਦ੍ਵਿषਂ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਮਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯਨੇਨ ਕਿਮ੍

ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਇਸ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਵਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਜੋ ਉਸ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਯੋਗ ਹੈ—ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

ਨ ਵਿषਂ ਕਾਲਕੂਟਾਖ੍ਯਂ ਸਂਸਾਰੋ ਵਿषਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਂਹਰੇਤ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍

ਕਾਲਕੂਟ ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ ਅਸਲ ਵਿਸ਼ ਨਹੀਂ; ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਵਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਂਸਾਰੋ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਧਿਕਾਰਾਨੁਰੂਪਤਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਂਮੂਢਚਿਤ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਅਸਂਕ੍ਸ਼ੀਣਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ

ਸੰਸਾਰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਦੇ ਘਟਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।

ਈषਣਾਰਾਗਦੋषੇਣ ਸਰ੍ਗੋ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ

ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਸਭ ਦਾ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਅਸਨ੍ਨਿਕृष੍ਟੇ ਤ੍ਵਰ੍ਥੇ ऽਪਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਤ੍ਸਤਾਮ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਮੁਤ੍ਪਾਦਯਤ੍ਯੇਵ ਸਂਸਾਰੇ ਵਿਦੁषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾ ਤੁਰੰਤ ਸਬੰਧਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਮਝ ਜਰੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦृष੍ਟਾਨੁਸ਼੍ਰਵਿਕਂ ਦੁष੍ਟਮਿਤ੍ਯੁਭਯਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਰਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਭਿਧੀਯਤੇ

ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸੁਣੀ ਗਈ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਭਾਗਂ ਸ਼੍ਰੁਤੇਃ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾਰਮ੍ ऋषੀਣਾਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍

ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੇਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।

ਨਨੁ ਸ੍ਵਭਾਵਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਾਮੋ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਕਾ ਤੇषਾਮ੍ ਇਤਿ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਤਦ੍ਵਿਦਃ

ਅਸਲ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਵੇਦ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਵृਤ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਮਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦਜ੍ਞਾਨਮੂਲੋ ਹਿ ਸਂਸਾਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍

ਇੱਥੇ ਸਮਰਥ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਲਕੜਾ ਤਿਆਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਅਗਿਆਨ ਹੈ।

ਕਲਾ ਸਂਸ਼ੋषਮਾਯਾਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾਨ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਸਕਲਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਜੀਵੋ ਜ੍ਞਾਨਹੀਨਸ੍ਤ੍ਵਵਿਦ੍ਯਯਾ

ਜਦੋਂ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਰਕੀ ਪਾਪਕृਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੀ ਪੁਣ੍ਯਕृਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍ ਵ੍ਯਤਿਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਵੈ ਜੀਵਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਸਂਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਪੁਣ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਭਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੀਵ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪਾਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਵਿਚ, ਪੁਣ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਸੁਰਗ ਵਿਚ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਲਈ ਮਿਲੀ-ਝੁਲੀ ਹਾਲਤ।

ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਃ ਸ੍ਵੇਦਜਸ਼੍ਚੈਵ ਅਣ੍ਡਜੋ ਵੈ ਜਰਾਯੁਜਃ ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਹੀ ਕਰ੍ਮਣਾਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਨਿਰ੍ਵृਤਃ

ਜੀਵ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਡਿੰਡ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਗਰਭ ਤੋਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ।

ਪ੍ਰਜਯਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਧਨੇਨ ਚ ਸਤਾਂ ਨ ਹਿ ਤ੍ਯਾਗੇਨੈਕੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਭਾਵਾਦ੍ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਸੌ

ਮੁਕਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਧਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਲੇ ਲੋਕੋ; ਨਾ ਹੀ ਸਿਰਫ ਤਿਆਗ ਨਾਲ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਤੇ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।

ਏਵਮਜ੍ਞਾਨਦੋषੇਣ ਨਾਨਾਕਰ੍ਮਵਸ਼ੇਨ ਚ षਟ੍ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਭਜਤ੍ਯੇष ਕਲੇਵਰਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਗਲਤੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇਹ ਜੀਵ ਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹਾਲਤ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰ੍ਭੇ ਦੁਃਖਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਯੋਨਿਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਭੂਤਲੇ ਕੌਮਾਰੇ ਯੌਵਨੇ ਚੈਵ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਮਰਣੇ ऽਪਿ ਵਾ

ਗਰਭ ਵਿਚ ਕਈ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਨਮ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ, ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਵੀ।

ਵਿਚਾਰਤਃ ਸਤਾਂ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਸਰ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਦੁਃਖੇਨੈਕੇਨ ਵੈ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤੀਹ ਦੁਃਖਿਨਃ

ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਦੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੁਖੀ ਲਈ, ਇੱਕ ਦੁੱਖ ਦੂਜੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹੀ ਘਟਦਾ ਹੈ।