ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਤਮਾਨੋ ਯਤਿਃ ਸਾਧੁਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਯੋਗਸ੍ਯ ਸਾਧਨਾਤ੍ ਏਵਮਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਾਧਨਾਤ੍ਸਾਧਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ

ਜੋ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਯਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੋਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗृਹਸ੍ਥੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਯਤਿਸ੍ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਵਿਹ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੌ ਸ਼ਬ੍ਦਾਵੇਤੌ ਕ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕੌ

ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਅਤੇ ਯਤੀ—ਇਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕੁਸ਼ਲਾਕੁਸ਼ਲਂ ਕਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਵਿਤਿ ਸ੍ਮृਤੌ ਧਾਰਣਾਰ੍ਥੇ ਮਹਾਨ੍ ਹ੍ਯ੍ ਏष ਧਰ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਮਾੜਾ ਕਰਮ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ 'ਧਰਮ' ਸ਼ਬਦ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਧਾਰਣੇ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵੇ ਚ ਅਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ਅਤ੍ਰੇष੍ਟਪ੍ਰਾਪਕੋ ਧਰ੍ਮ ਆਚਾਰ੍ਯੈਰੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ

ਜਦੋਂ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਅਧਰਮ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਧਰਮ ਅਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਛਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਨਿष੍ਟਫਲੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਚਾਰ੍ਯੈਰੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਲੋਲੁਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਆਤ੍ਮਵਨ੍ਤੋ ਹ੍ਯਦਾਮ੍ਭਿਕਾਃ

ਅਧਰਮ, ਜੋ ਅਚਾਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਨਾ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਨਾ ਚੰਚਲ, ਉਹ ਆਤਮ-ਵਾਨ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।

ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਨੀਤਾ ऋਜਵਸ੍ ਤਾਨਾਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਸ੍ਵਯਮਾਚਰਤੇ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਚਾਰੇ ਸ੍ਥਾਪਯਤ੍ਯਪਿ

ਜੋ ਅਚਾਰਿਆਨ ਨੂੰ ਸਹੀ, ਵਿਨੀਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਚਿਨੋਤਿ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸ਼੍ਰਵਣਾਚ੍ਛ੍ਰੌਤਂ ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਚਾਰਿਆ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਣ ਲੈਓ ਕਿ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਸ਼੍ਰੌਤ', ਅਤੇ ਜੋ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਸਮਾਰਤ' ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਜ੍ਯਾ ਵੇਦਾਤ੍ਮਕਂ ਸ਼੍ਰੌਤਂ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਨੁਰੂਪਮਰ੍ਥਂ ਯਃ ਪृष੍ਟੋ ਨੈਵਾਪਿ ਗੂਹਤਿ

ਵੇਦਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੌਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸਮਾਰਤ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਸਹੀ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ—

ਯਥਾਦृष੍ਟਪ੍ਰਵਾਦਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਯਂ ਲੈਙ੍ਗੇ ऽਤ੍ਰ ਪਠ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤਥਾ ਮੌਨਂ ਨਿਰਾਹਾਰਤ੍ਵਮੇਵ ਚ

ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਉਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਮੌਨ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵੀ।

ਅਹਿਂਸਾ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ ਤਪ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ ਆਤ੍ਮਵਤ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯੋ ਹਿਤਾਯਾਹਿਤਾਯ ਚ

ਅਹਿੰਸਾ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਵਰ੍ਤਤੇ ਤ੍ਵਸਕृਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਦਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਯਦ੍ਯਦਿष੍ਟਤਮਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਨ੍ਯਾਯੇਨੈਵਾਗਤਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦਇਆ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵਸਤੂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—

ਤਤ੍ਤਦ੍ਗੁਣਵਤੇ ਦੇਯਂ ਦਾਤੁਸ੍ਤਦ੍ਦਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਦਾਨਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਮਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ ਕਨਿष੍ਠਜ੍ਯੇष੍ਠਮਧ੍ਯਮਮ੍

ਦਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਦੀ ਨੀਅਤ ਵੀ ਵੇਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਘੱਟ, ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧਮ।

ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਭ੍ਯਃ ਸਂਵਿਭਾਗਸ੍ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਭ੍ਯਾਂ ਵਿਹਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਮਕਃ

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਵੰਡਣਾ ਮੱਧਮ ਦਾਨ ਹੈ; ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿष੍ਟਾਚਾਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ ਚ ਸ ਧਰ੍ਮਃ ਸਾਧੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ਮਾਯਾਕਰ੍ਮਫਲਤ੍ਯਾਗੀ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ

ਜੋ ਧਰਮ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਵृਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗੇਭ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਅਸਕ੍ਤੋ ਭਯਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਵਿषਯੇषੁ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ

ਜੋ ਸਾਰੇ ਲਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ—

ਅਲੁਬ੍ਧਃ ਸਂਯਮੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ऽਪਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਹ ਯਸ੍ਯ ਵੈ

ਜੋ ਲੋਭੀ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ—

ਨ ਮਿਥ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼ਮਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਨੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨੋ ਹ੍ਯਨਿष੍ਟੇषੁ ਤਥੇष੍ਟਾਨ੍ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ

—ਝੂਠੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ, ਇਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਨਾਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਪ੍ਰੀਤਿਤਾਪਵਿषਾਦੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਰਕ੍ਤਤਾ ਸਂਨ੍ਯਾਸਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਨ੍ਯਾਸਃ ਕृਤਾਨਾਮਕृਤੈਃ ਸਹ

ਖੁਸ਼ੀ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਅਥਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਾ ਵੈਰਾਗ ਹੈ; ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ, ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਸੰਨਿਆਸ ਹੈ।

ਕੁਸ਼ਲਾਕੁਸ਼ਲਾਨਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਹਾਣਂ ਨ੍ਯਾਸ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤੇ ਵਿਕਾਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਚੇਤਨੇ

ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸੰਨਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਿਰਜੀਵ ਬਦਲਾਅ ਵਿਚ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਰਹੀਨ ਤੱਕ—

ਚੇਤਨਾਚੇਤਨਾਨ੍ਯਤ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ਏਵਂ ਤੁ ਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ

ਜੀਵ ਅਤੇ ਨਿਰਜੀਵ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ—

ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਯਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਕਿਂ ਤੁ ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੇ

—ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁੱਝ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਭਵੇ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਸਂਦੇਹਸ੍ ਤਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਅਯੋਗ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਭਾਵ ਵਿਚ ਭਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਭਕਤ ਦੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਵਿਵਿਧਂ ਤਮਃ ਜ੍ਞਾਨਮਧ੍ਯਾਪਨਂ ਹੋਮੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਪਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍

ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ: ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਹਵਨ, ਧਿਆਨ, ਯਜ, ਤਪ, ਪਾਠ—

ਦਾਨਮਧ੍ਯਯਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਭਕ੍ਤ੍ਯੈ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਸ਼ਤੈਸ੍ ਤਥਾ

—ਦਾਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਠ, ਇਹ ਸਭ ਭਾਵ-ਭਕਤੀ ਲਈ ਹਨ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉਪਵਾਸ—

ਮਾਸੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਮੁਨਿਵਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਅਭਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤ੍ਯਸ੍ਮਿਂਲ੍ ਲੋਕੇ ਗਿਰਿਗੁਹਾਸ਼ਯੇ

—ਤੇ ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਉਪਵਾਸ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਭਕਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—

ਪਤਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਮਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਭਕ੍ਤੋ ਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਨृਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

—ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਭਕਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਕਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਨ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ

ਭਕਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਲਈ ਵੀ।

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਏਵ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਬਲਸੌਭਾਗ੍ਯਮੇਵ ਚ ਭਵੇਨ ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯੋਮਾਂ ਪਿਨਾਕਿਨਾ

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਨੀ ਬਲ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਮਾ ਨੂੰ ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਦੇਖ ਕੇ।

ਦੇਵ੍ਯੈ ਦੇਵੇਨ ਮਧੁਰਂ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਸਮਾਸੀਨਾ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ, ਦੇਵ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ, ਜਦ ਰੁਦਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਨ।