ਤਾਨ੍ਪਞ੍ਚਵਦਨੈਰ੍ਗृਹ੍ਣਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ।
ਵਾਚ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੈਰ੍ਦੇਵਿ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪੂਜਿਤਃ ਵਾਚਕਃ ਪਰਮੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਚਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਵਿਧਿਨਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਮੁਖੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਜਗਦ੍ਧਿਤਾਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਕਿਲ ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਣਾਇਆ।
ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਰਤ੍ਨਂ ਤੁ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਾਤ੍ ਤਮਾਰਾਧਯਿਤੁਂ ਦੇਵਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਰਤਨ ਸਿੱਧਾ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤਤਸ੍ਤੁਤੋष ਭਗਵਾਨ੍ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤੀਨਾਂ ਪਰਃ ਸ਼ਿਵਃ ਦਤ੍ਤਵਾਨਖਿਲਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਣਿਮਾਦਿਗੁਣਾष੍ਟਕਮ੍
ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤੇ ऽਪਿ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਰਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤਦਾਰਾਧਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮੁਞ੍ਜਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ, ਮੁੰਜਵਾਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਏ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਦ੍ਭੂਤੈਃ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਤਸ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਲੋਕਸृष੍ਟਿਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ, ਸਦਾ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਮਾਚਰਨ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੋ ऽਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵਿ ਤੇ ऋषਯਃ ਪੁਰਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਤਕ, ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤੇषਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮਿਯਾਮ੍ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ऋषਿਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਦੈਵਤਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਬੀਜਵਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਛੰਦ, ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬੀਜ ਸਮੇਤ।
ਨ੍ਯਾਸਂ षਡਙ੍ਗਂ ਦਿਗ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਿਨਿਯੋਗਮਸ਼ੇषਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਹਮਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਆਸ, ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਝਾਈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ऋषਯਸ੍ਤੇ ਤਪੋਧਨਾਃ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਨੁष੍ਠਿਤਾਃ
ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਰਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਾ ਲੋਕਾਨ੍ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਾਨ੍ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵਰ੍ਣਵਿਭਾਗਾਂਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਂਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੋਭਨਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਵਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਧਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਞ੍ ਛ੍ਰੁਤਵਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਲੋਕਾ ਵੇਦਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾ ਧਰ੍ਮਾ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਤਦ੍ ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਚਾਵਹਿਤਾਖਿਲਮ੍
ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ।
ਅਲ੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਚ ਵੇਦਸਾਰਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ ਆਜ੍ਞਾਸਿਦ੍ਧਮਸਂਦਿਗ੍ਧਂ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਚ੍ਛਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਹ ਵਾਕ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰ ਵੱਡੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਦ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਸਿਦ੍ਧਿਯੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਲੋਕਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰਞ੍ਜਕਮ੍ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਰ੍ਥਂ ਗਂਭੀਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇ ਪਾਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਵਾਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਵਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੱਕੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਚ ਉਚਾਰਣ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮੁਖਸੁਖੋਚ੍ਚਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਸ਼ੇषਾਰ੍ਥਪ੍ਰਸਾਧਕਮ੍ ਤਦ੍ਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਦ੍ਯਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।
ਅਤਿਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਚ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦ੍ਵਟਬੀਜਵਤ੍ ਵੇਦਃ ਸ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਕृਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਵੱਡੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬਰਗਦ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ; ਉਹ ਵੇਦ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਓਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇ षਡਕ੍ਸ਼ਰੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਤਨੁਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਇੱਕ ਅੱਖਰ 'ਓਮ' ਮੰਤ੍ਰ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੁਖਮ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਵਾਚ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਮੇਯਤ੍ਵਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਦ੍ਵਾਚਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਵਾਚਕ ਤੇ ਵਾਚਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਵਾਚਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਾਚਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਕਭਾਵੋ ऽਯਮ੍ ਅਨਾਦਿਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਯੋਃ ਵੇਦੇ ਸ਼ਿਵਾਗਮੇ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ षਡਕ੍ਸ਼ਰਃ
ਇਹ ਵਾਚਕ-ਵਾਚਿਆ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਹੈ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਅਗਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਦਾ ਮੁਖ੍ਯੋ ਲੋਕੇ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਤਃ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਬਹੁਭਿਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤृਤੈਃ
ਮੰਤ੍ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੱਖ ਹੈ; ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਯਸ੍ਯੈਵਂ ਹृਦਿ ਸਂਸ੍ਥੋ ऽਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਤੇਨਾਧੀਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰਵੋਚ ਮੰਤ੍ਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਵੈ ਜਪੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ ਅਧੀਤ੍ਯੈਵ ਵਿਧਾਨਤਃ ਏਤਾਵਦ੍ਧਿ ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਤਾਵਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪੇਦ੍ਬੁਧਃ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ ਸਪ੍ਰਣਵੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ऽਯਂ ਹृਦਯਂ ਮਮ
ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਜਪੇ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ऋषਿਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ऽਧਿਦੈਵਤਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਸਿੱਧੀ, ਉੱਤਮ ਮੁਕਤੀ-ਗਿਆਨ, ਜੋ ਗੁਪਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਛੰਦ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬੀਜਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਰਂ ਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਚੈਵਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਮਦੇਵੋ ਨਾਮ ऋषਿਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦ ਉਦਾਹृਤਃ
ਹਰ ਅੱਖਰ ਲਈ ਬੀਜ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁਰ, ਵਰਣ, ਥਾਂ—ਵਾਮਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਏਵਾਹਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ ਨਕਾਰਾਦੀਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕਾਨਿ ਚ
ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ; 'ਨ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਬੀਜ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤੇ
ਪ੍ਰਣਵ ਨੂੰ ਆਪਾ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਅਟੱਲ ਜਾਣ; ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ ਮਦੀਯਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਤਥਾ ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਦੇਵਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭੂਤਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਣਵ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਣਵ ਇਕ ਵੱਖਰਾ; ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਣਵ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।