ਬਾਹ੍ਯੇ ਚਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਚੈਵ ਮਨ੍ਯੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਮਮ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ ਚ ਦਿਵ੍ਯੈषਾ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ!
ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਨ ਸਂਦੇਹਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਚ੍ਛਿਵਮ੍ ਸਾ ਹਾਨਿਸ੍ਤਨ੍ਮਹਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਸ ਮੋਹਃ ਸਾ ਚ ਮੂਕਤਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਪੂਜਣੀ, ਉਹ ਘਾਟ, ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼, ਭੁਲੇਖਾ ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਵਾ ਸ਼ਿਵਮੇਕਂ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ਭਵਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਯੇ ਚ ਭਵਪ੍ਰਣਤਚੇਤਸਃ
ਜਦੋਂ ਵੀ, ਇਕ ਪਲ ਜਾਂ ਛਿਨ ਲਈ ਵੀ, ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਜੋ ਭਵ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹਨ,
ਭਵਸਂਸ੍ਮਰਣੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਨ ਤੇ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍ ਭਵਨਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਮਾਭਰਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਭਵ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਸੋਹਣੇ ਘਰ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣੇ, ਤੇ ਸਤਰੀਆਂ,
ਧਨਂ ਵਾ ਤੁष੍ਟਿਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾਵਿਧੇਃ ਫਲਮ੍ ਯੇ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯੇ ਤੇ ऽਰ੍ਚਯਨ੍ਤੁ ਸਦਾ ਕਾਲਂ ਲਿਙ੍ਗਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤੱਕ ਧਨ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵੱਡੀਆਂ ਭੋਗਵਾਦੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿਚ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਲਿੰਗ-ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਣ।
ਹਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਟੁੱਟ ਕੇ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਾੜ ਕੇ,
ਯਜੇਦੇਕਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਪਾਪੈਃ ਸ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਯਤੇ ਸ਼ੈਲਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਮਦੀਯਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਤੁष੍ਟਾਵ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ ਇष੍ਟਾਭਿਰ੍ ਦੇਵਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਯਂਬਕਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚਾਹੀ ਗਈਆਂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਵਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਨੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇ ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵੈਵਂ ਸ੍ਵਾਧਿਕਾਰਾਨੁਰੂਪਤਃ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਦਦੌ ਤੇषਾਂ ਨਿਯੋਗਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿੰਗ ਬਣਾਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਦਿੱਤੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਯਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੂਜਿਤਂ ਸਦਾ ਪਦ੍ਮਰਾਗਮਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਹੈਮਂ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਸੁਤਃ
ਇੰਦਰਨੀਲ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਦਾ ਹੈ; ਪਦਮਰਾਗ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸ਼ਕਰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ਰਵਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ ਤਥਾ ਰੌਪ੍ਯਂ ਵਸਵਃ ਕਾਨ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਆਰਕੂਟਮਯਂ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਸਦਾ
ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਰੌਪ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਵਸੂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ, ਵਾਯੂ ਆਰਕੂਟ ਦਾ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਫਾਟਿਕਂ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਸੋਮਰਾਡ੍ ਧੀਮਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਲਿਙ੍ਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਰੁਣ ਰਾਜਾ ਸਫਾਟਿਕ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਆਦਿਤਿਆ ਤਾਮਬੇ ਦਾ, ਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਮੋਤੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਾਦ੍ਯਾ ਮਹਾਨਾਗਾਃ ਪ੍ਰਵਾਲਕਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਯੋਮਯਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਅਨੰਤ ਆਦਿ ਮਹਾਨਾਗ ਸੋਹਣੇ ਮੂੰਗੇ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਦੈਤ Iron ਦਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਖਸ Iron ਦਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰੈਲੋਹਿਕਂ ਗੁਹ੍ਯਕਾਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਲੋਹਮਯਂ ਗਣਾਃ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾ ਸੈਕਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਮਾਤਰਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਗੁਹ੍ਯਕ ਤਿੰਨ ਧਾਤੂਆਂ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਗਣ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਤੂਆਂ ਦਾ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਰੇਤ ਦਾ, ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰੁਜਂ ਨੈਰृਤਿਰ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਮੋ ਮਾਰਕਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਨੀਲਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਭਸ੍ਮਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਨੈਰਿਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਯਮ ਮਾਰਕਟ ਦਾ ਸੋਹਣਾ, ਨੀਲ ਆਦਿ ਰੁਦਰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭਸਮ ਦਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵृਕ੍ਸ਼ਮਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਗੁਹੋ ਵੈ ਗੋਮਯਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਮੁਨਯੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰਮਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਵ੍ਰਖ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਗੁਹਾ ਗੋ-ਮਯ ਦਾ, ਤੇ ਮੁਨੀ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦਾ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਵਾਮਾਦ੍ਯਾਃ ਪੁष੍ਪਲਿਙ੍ਗਂ ਤੁ ਗਨ੍ਧਲਿਙ੍ਗਂ ਮਨੋਨ੍ਮਨੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚ ਰਤ੍ਨੇਨ ਕृਤਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਗ੍ਭਵਾ
ਵਾਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਮਨੋਨਮਨੀ ਸੁਗੰਧ ਲਿੰਗ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਰੁਦਰ ਲਈ ਰਤਨ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਹੇ ਵਾਕ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪੂਜਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਗਾ ਹੈਮਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਸਵੇਦਿਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਉਗ੍ਰਾ ਪਿष੍ਟਮਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਹ੍ਯਾਜ੍ਯਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਦੁਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਉਸਦੇ ਵੇਦੀ ਸਮੇਤ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਪੀਠ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਭੇਟ — ਇਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
ਵੇਦਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਧਿਮਯਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਸੀਸਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ਲੇਭਿਰੇ ਚ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਦਹੀਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ; ਪਿਸਾਚ ਸੀਸੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਸੀ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਚਰਾਚਰਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਮਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
षਡ੍ਵਿਧਂ ਲਿਙ੍ਗਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਭੇਦਤਃ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਕ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਿੰਗ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੌਂਹਤਰੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੌਂਤਾਲੀ ਵਾਰੀ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੈਲਜਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਧਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਰਤ੍ਨਜਂ ਤਚ੍ਚ ਸਪ੍ਤਧਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਪਹਿਲਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਰਤਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਤृਤੀਯਂ ਧਾਤੁਜਂ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ ਅष੍ਟਧਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ਤੁਰੀਯਂ ਦਾਰੁਜਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ਧੋਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਜਾ ਧਾਤੂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮृਨ੍ਮਯਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ षष੍ਠਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਣਿਕਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਪ੍ਤਧਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਪੰਜਵਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ। ਛੇਵਾਂ ਕਸ਼ਣਿਕ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਦਂ ਰਤ੍ਨਜਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ੈਲਜਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍ ਧਾਤੁਜਂ ਧਨਦਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਦਾਰੁਜਂ ਭੋਗਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਰਤਨ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵਧੀਕ ਰੁੱਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਧਾਤੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਿੱਧਾ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਲੱਕੜ ਦਾ ਲਿੰਗ ਭੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮृਨ੍ਮਯਂ ਚੈਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਸ਼ੈਲਜਂ ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਚੈਵ ਧਾਤੁਜਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਧਾਤੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਹੁਧਾ ਲਿਙ੍ਗਭੇਦਾਸ਼੍ ਚ ਨਵ ਚੈਵ ਸਮਾਸਤਃ ਮੂਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਥਾ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਲਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਨੌ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰੋਪਰਿ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰਣਵਾਖ੍ਯਃ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ਲਿਙ੍ਗਵੇਦੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਤ੍ਰਿਮਯਾਂਬਿਕਾ
ਉਪਰ ਰੁਦਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਓਂਕਾਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਲਿੰਗ ਦੀ ਵੇਦੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਅੰਬਿਕਾ ਹੈ।
ਤਯਾ ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦੇਵੀ ਦੇਵਸ਼੍ ਚ ਪੂਜਿਤੌ ਸ਼ੈਲਜਂ ਰਤ੍ਨਜਂ ਵਾਪਿ ਧਾਤੁਜਂ ਵਾਪਿ ਦਾਰੁਜਮ੍
ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ — ਦੇਵੀ ਤੇ ਦੇਵ — ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਪੱਥਰ ਦਾ, ਰਤਨ ਦਾ, ਧਾਤੂ ਦਾ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੋਵੇ।