ਦੈਵਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਭੂਤਚਿਨ੍ਤਕਾਃ ਪੌਰੁषਂ ਕਰ੍ਮ ਦੈਵਂ ਚ ਫਲਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਭਾਵ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਤਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਭਾਗ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚੈਕਂ ਨ ਪृਥਗ੍ਭਾਵਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਨ ਤਤੋ ਵਿਦੁਃ ਏਤਦੇਵਂ ਚ ਨੈਕਂ ਚ ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਨਾਪ੍ਯੁਭੇ
ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਿਰਫ ਨਾਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ।
ਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾ ਵਿषਮਂ ਬ੍ਰੂਯੁਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕृਤਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਨਮ੍
ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ, ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ऋषੀਣਾਂ ਨਾਮਧੇਯਾਨਿ ਯਾਸ਼੍ ਚ ਵੇਦੇषੁ ਵृਤ੍ਤਯਃ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੇਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਜਃ ਏਵਂਵਿਧਾਃ ਸृष੍ਟਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮਾਨਸੀਮ੍ ਏਵਂਭੂਤਾਨਿ ਸृष੍ਟਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਜੀਵ ਮਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾਸ੍ਯ ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਵृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਦਾ ਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੰਗੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਿਰਫ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਵਿਦਧੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਗਾਮਿਨੀਮ੍ ਅਥਾਤ੍ਮਨਿ ਸਮਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਂ ਨਿਯਾਮਿਕਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਝ ਵੱਲ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ ਤਤਃ ਸ ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਂ ਚਕ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਰਜਸ ਤੇ ਸਤਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਤਮਸ਼੍ ਚ ਵ੍ਯਨੁਦਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਰਜਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਮਾਵृਣੋਤ੍ ਤਤ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਨ੍ਨਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਜਸ ਤੇ ਸਤਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਤਮਸੋ ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਸ਼ੋਕਾਦਜਾਯਤ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੇ ਮਿਥੁਨੇ ਦਾਰੁਣਾਤ੍ਮਿਕੇ
ਅਧਰਮ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਕ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਗਤਾਸੁਰ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯਤ੍ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਤ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਗਈ, ਪਿਆਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਦੇਹਮ੍ ਅਰ੍ਧੇਨ ਪੁਰੁषੋ ऽਭਵਤ੍ ਅਰ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਮਰਦ ਬਣਿਆ, ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਭੂਤਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤਾਂ ਕਾਮਾਦ੍ਵੈ ਸृष੍ਟਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਾ ਦਿਵਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਮਹਿਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਫੈਲ ਕੇ ਵਸ ਗਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾ ਤਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਾ ਤ੍ਵਰ੍ਧਾਤ੍ਸृਜਤੋ ਨਾਰੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਸ ਅਰਧ ਤੋਂ ਔਰਤ ਬਣੀ, ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਿਯੁਤਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੀਪ੍ਤਯਸ਼ਸਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸ ਵੈ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸਪ੍ਤਤਿਯੁਗਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਮਰਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਤੱਰ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੇਭੇ ਸ ਪੁਰੁषਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾਮ੍ ਅਯੋਨਿਜਾਮ੍ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ ਰਮਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਰਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਮਰਦ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ਵਿਰਾਜਮ੍ ਅਸृਜਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਟ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਲਾਪ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਰਾਜ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਵਿਰਾਟ ਪੁਰੁਸ਼ ਬਣਿਆ।
ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵੈ ਵੈਰਾਜਃ ਸ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ ਵੈਰਾਜਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸਸਰ੍ਜ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਃ
ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣੀ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਜਨਿਆ ਮਰਦ ਮਨੁ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਜਨਿਆ ਮਨੁ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਵੈਰਾਜਾਤ੍ਪੁਰੁषਾਦ੍ ਵੀਰਾਚ੍ ਛਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਲੋਕਸਂਮਤੌ
ਵਿਰਾਜ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਮਹਾਭਾਗੇ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਜਾਤਾ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਤਥਾਕੂਤਿਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਉਭੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਜਨਮੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ: ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਹੂਤੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਕੂਤੀ — ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰਭੁਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਂਕਲ੍ਪੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਚੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਸੋ ऽਥ ਆਕੂਤਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍ ਆਕੂਤ੍ਯਾਂ ਮਿਥੁਨਂ ਜਜ੍ਞੇ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਰੁਚੇਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰੁਚਿ ਨੇ ਆਕੂਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਆਕੂਤੀ ਤੋਂ ਰੁਚਿ ਨੂੰ ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜੋੜਾ ਜਨਮਿਆ।
ਯਜ੍ਞਸ਼੍ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਚੈਵ ਯਮਲੌ ਸਂਬਭੂਵਤੁਃ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਯਜ्ञ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ, ਦੋਹਾਂ ਜੁੜਵਾਂ, ਜਨਮ ਲਏ। ਯਜ्ञ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਯਾਮਾ ਇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਏਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਦੇਵਤੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਜ्ञ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਯਾਮਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਗਣੌ ਦ੍ਵੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕृਤੌ ਯਾਮਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਤਾ ਯੇ ਤੇ ऽਭਵਂਸ੍ਤੁ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਅਜਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਦੋ ਗਰੁੱਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਯਾਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲਏ, ਤੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਸੁਤਾਯਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਾਂ ਲੋਕਮਾਤਰਃ ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਚੌਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ ਭੋਗਵਤ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਯੋਗਮਾਤਰਃ
ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਭਾਗਨੀਆਂ ਸਨ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਧृਤਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਮੇਧਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਸਨ: ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਿਰਜ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਕਰਮ।