ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਕਵਿਂਸ਼ਮਥਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਆਪ੍ਤੋਰ੍ਯਾਮਾਣਮ੍ ਏਵ ਚ ਅਨੁष੍ਟੁਭਂ ਸਵੈਰਾਜਮ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍

ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅਥਰਵਾਣ, ਆਪਤੋਰੀਆਮ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਤੇ ਸਵੈਰਾਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਵਿਦ੍ਯੁਤੋ ऽਸ਼ਨਿਮੇਘਾਂਸ਼੍ ਚ ਰੋਹਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਧਨੂਂषਿ ਚ ਤੇਜਾਂਸਿ ਚ ਸਸਰ੍ਜਾਦੌ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਿਜਲੀ, ਗੜ੍ਹਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਮਕਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।

ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਗਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸृਜਤੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ

ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ, ਜਨਮ ਲਏ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾਸੁਰਨਰਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ ਤਤੋ ऽਸृਜਤ੍ ਸ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਜਥੇ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਿਤਰ—ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਬਣਾਏ।

ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਪਿਸ਼ਾਚਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਂਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਥੈਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਨ੍ ਨਰਕਿਨ੍ਨਰਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਯਃਪਸ਼ੁਮृਗੋਰਗਾਨ੍

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਕਸ਼, ਪਿਸਾਚ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਗਣ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਗ, ਕਿਨਨਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪੰਛੀ, ਪਸ਼ੂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।

ਅਵ੍ਯਯਂ ਚ ਵ੍ਯਯਂ ਚਾਪਿ ਯਦਿਦਂ ਸ੍ਥਾਣੁਜਙ੍ਗਮਮ੍ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ

ਉਸ ਨੇ ਅਟੱਲ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ, ਜਿਹੜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਮੁੜ ਹੀ ਕਰ ਲਏ।

ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਹਿਂਸ੍ਰਾਹਿਂਸ੍ਰੇ ਮृਦੁਕ੍ਰੂਰੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇ ਨृਤਾਨृਤੇ

ਜੀਵ ਜਦ-ਜਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਹੀ ਕੰਮ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਕ, ਨਰਮ ਜਾਂ ਕਠੋਰ, ਧਰਮਵਾਨ ਜਾਂ ਅਧਰਮੀ, ਸੱਚੇ ਜਾਂ ਝੂਠੇ।

ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ ਮਹਾਭੂਤੇषੁ ਸृष੍ਟੇषੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇषੁ ਮੂਰ੍ਤਿषੁ

ਉਹ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤੈਵ ਵ੍ਯਦਧਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਕੇਚਿਤ੍ਪੁਰੁषਕਾਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕਰ੍ਮ ਸੁਮਾਨਵਾਃ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੰਡੇ; ਪਰ ਕੁਝ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਹੀ ਕਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਦੈਵਮਿਤ੍ਯਪਰੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਭੂਤਚਿਨ੍ਤਕਾਃ ਪੌਰੁषਂ ਕਰ੍ਮ ਦੈਵਂ ਚ ਫਲਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਵਭਾਵਤਃ

ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਭਾਵ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਤਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਭਾਗ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨ ਚੈਕਂ ਨ ਪृਥਗ੍ਭਾਵਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਨ ਤਤੋ ਵਿਦੁਃ ਏਤਦੇਵਂ ਚ ਨੈਕਂ ਚ ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਨਾਪ੍ਯੁਭੇ

ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਿਰਫ ਨਾਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ।

ਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾ ਵਿषਮਂ ਬ੍ਰੂਯੁਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ਨਾਮ ਰੂਪਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕृਤਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਨਮ੍

ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ, ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ।

ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ऋषੀਣਾਂ ਨਾਮਧੇਯਾਨਿ ਯਾਸ਼੍ ਚ ਵੇਦੇषੁ ਵृਤ੍ਤਯਃ

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੇਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਜਃ ਏਵਂਵਿਧਾਃ ਸृष੍ਟਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ

ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮਾਨਸੀਮ੍ ਏਵਂਭੂਤਾਨਿ ਸृष੍ਟਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ

ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਜੀਵ ਮਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਯਦਾਸ੍ਯ ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਵृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਦਾ ਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੰਗੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਿਰਫ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸ ਵਿਦਧੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਗਾਮਿਨੀਮ੍ ਅਥਾਤ੍ਮਨਿ ਸਮਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਂ ਨਿਯਾਮਿਕਾਮ੍

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਝ ਵੱਲ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ ਤਤਃ ਸ ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਂ ਚਕ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ

ਰਜਸ ਤੇ ਸਤਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਤਮਸ਼੍ ਚ ਵ੍ਯਨੁਦਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਰਜਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਮਾਵृਣੋਤ੍ ਤਤ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਨ੍ਨਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸਮਜਾਯਤ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਜਸ ਤੇ ਸਤਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਤਮਸੋ ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਸ਼ੋਕਾਦਜਾਯਤ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੇ ਮਿਥੁਨੇ ਦਾਰੁਣਾਤ੍ਮਿਕੇ

ਅਧਰਮ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਕ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।

ਗਤਾਸੁਰ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਸ਼ਿਸ਼੍ਰਿਯਤ੍ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਤ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਗਈ, ਪਿਆਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਦੇਹਮ੍ ਅਰ੍ਧੇਨ ਪੁਰੁषੋ ऽਭਵਤ੍ ਅਰ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਮਰਦ ਬਣਿਆ, ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ।

ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਭੂਤਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤਾਂ ਕਾਮਾਦ੍ਵੈ ਸृष੍ਟਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਾ ਦਿਵਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਮਹਿਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾ

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਫੈਲ ਕੇ ਵਸ ਗਈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਾ ਤਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਾ ਤ੍ਵਰ੍ਧਾਤ੍ਸृਜਤੋ ਨਾਰੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਸ ਅਰਧ ਤੋਂ ਔਰਤ ਬਣੀ, ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀ।

ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਿਯੁਤਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੀਪ੍ਤਯਸ਼ਸਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ

ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਸ ਵੈ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸਪ੍ਤਤਿਯੁਗਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ

ਉਹ ਮਰਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਤੱਰ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੇਭੇ ਸ ਪੁਰੁषਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾਮ੍ ਅਯੋਨਿਜਾਮ੍ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ ਰਮਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਰਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ

ਉਸ ਮਰਦ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ਵਿਰਾਜਮ੍ ਅਸृਜਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਟ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਲਾਪ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਰਾਜ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਵਿਰਾਟ ਪੁਰੁਸ਼ ਬਣਿਆ।

ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵੈ ਵੈਰਾਜਃ ਸ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ ਵੈਰਾਜਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸਸਰ੍ਜ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਃ

ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣੀ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਜਨਿਆ ਮਰਦ ਮਨੁ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਰਾਜ ਤੋਂ ਜਨਿਆ ਮਨੁ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਰਚਦਾ ਹੈ।