ਹਿਰਣ੍ਯਮਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭੋ ऽਭੂਦ੍ ਧਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਗਰ੍ਭਜਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬੀਜ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 'ਹਿਰਣਯਗਰਭ' — ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਰਭ — ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੋ ऽਪਿ ਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਯਃ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾਤੁਮ੍ ਅਪਿ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਵਿਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਾਰ੍ਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤਾਵਚ੍ਛੇषੋ ऽਸ੍ਯ ਕਾਲੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸृਜ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਆਦ 'ਪਰਾੜਧ' ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਅਹਰ੍ਭੂਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਵੈ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਤਾਵਚ੍ਛੇषਾਃ ਪਰੇ ਤੁ ਯੇ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਲ੍ਪੋ ਵਾਰਾਹਸ੍ਤਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਕਰੋੜਾਂ ਦਿਨ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇੰਨੇ ਹੀ ਦਿਨ ਅਜੇ ਆਉਣੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਕਲ੍ਪੋ ऽਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਨਵਸ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕਲਪ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਤੀਤਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਭਵਿष੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਵੈ ਪੁਨਃ ਤੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਪਰ੍ਵਤਾ
ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਪਰਿਪਾਲ੍ਯਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੈਃ ਪ੍ਰਜਾਭਿਸ੍ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਤੇषਾਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਮਹਾਂ-ਪਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਸੁਣੋ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਣ ਚੈਕੇਨ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਕਥਿਤਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਃ ਕਲ੍ਪੇਨ ਚੈਵ ਹਿ
ਹਰ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੀਤਾਨਿ ਚ ਕਲ੍ਪਾਨਿ ਸੋਦਰ੍ਕਾਣਿ ਸਹਾਨ੍ਵਯੈਃ ਅਨਾਗਤੇषੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਤਰ੍ਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ — ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ।
ਆਪੋ ਹ੍ਯਗ੍ਰੇ ਸਮਭਵਨ੍ ਨष੍ਟੇ ਚ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਤਾਰੈਕਨੀਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਂਚਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ, ਇਕੱਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਕੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ — ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ — ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषੋ ਰੁਕ੍ਮਵਰ੍ਣਸ੍ ਤ੍ਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਾਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁष੍ਵਾਪ ਸਲਿਲੇ ਤਦਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰੁਸ਼, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰੇਕਾਤ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਲੋਕਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ਇਮਂ ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸੱਤਵ ਗੁਣ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖਾਲੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇੱਥੇ, ਨਾਰਾਯਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਨਾਰਾਸ਼੍ ਚ ਸੂਨਵ ਇਤ੍ਯਪਾਂ ਨਾਮ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮਃ ਆਪੂਰ੍ਯ ਤਾਭਿਰ੍ ਅਯਨਂ ਕृਤਵਾਨਾਤ੍ਮਨੋ ਯਤਃ
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਅਪ੍ਸੁ ਸ਼ੇਤੇ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਨੈਸ਼ਂ ਕਾਲਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਗਕਾਰਣਾਤ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਮਾਚਰਤ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਜੋਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਯਾਮਿਵ ਖਦ੍ਯੋਤਃ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਃ ਤਤਸ੍ ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾਂ ਮਹੀਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਅਨੁਮਾਨਾਦ੍ ਅਸਂਮੂਢੋ ਭੂਮੇਰੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪੁਨਃ ਅਕਰੋਤ੍ਸ ਤਨੂਮਨ੍ਯਾਂ ਕਲ੍ਪਾਦਿषੁ ਯਥਾਪੁਰਾ
ਅਕਲਮੰਦ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ।
ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਮ੍ ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਸਲਿਲੇਨਾਪ੍ਲੁਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਸੋਚਿਆ।
ਕਿਂਨੁ ਰੂਪਮਹਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰੇਯਂ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍ ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਨੁਸਦृਸ਼ਂ ਵਾਰਾਹਂ ਰੂਪਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਠਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਅਧृष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਬੋਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾਉਣ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਂਛਾਦਿਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਸ ਤਾਮਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਉਪਗਮ੍ਯੋਜ੍ਜਹਾਰੈਨਾਮ੍ ਆਪਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਮੁਦ੍ਰਾ ਵੈ ਸਮੁਦ੍ਰੇषੁ ਨਾਦੇਯਾਸ਼੍ ਚ ਨਦੀषੁ ਚ ਰਸਾਤਲਤਲੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਰਸਾਤਲਪੁਟੇ ਗਤਾਮ੍
ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਦਾਨ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਦਂष੍ਟ੍ਰਯਾਭ੍ਯੁਜ੍ਜਹਾਰ ਗਾਮ੍ ਤਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮਾਨੀਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਪृਥਿਵੀਧਰਃ
ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੰਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਥਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਮੋਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ ਅਸੌ ਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰਾਧਰਃ ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਜਲੌਘਸ੍ਯ ਮਹਤੀ ਨੌਰਿਵ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਢੇਰ, ਵੱਡੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਸਮਾ ਹ੍ਯੁਰੁਦੇਹਤ੍ਵਾਨ੍ ਨ ਮਹੀ ਯਾਤਿ ਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ ਤਤ ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਾਂ ਦੇਵੋ ਜਗਤਃ ਸ੍ਥਾਪਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਡੁਬੀ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਾਯ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ऽਮ੍ਬੁਜੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਸਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸੋ ऽਚਿਨੋਦ੍ ਗਿਰੀਨ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੰਡ ਲਈ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਰ੍ਗੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਤਦਾ ਸਂਵਰ੍ਤਕਾਗ੍ਨਿਨਾ ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾ ਭੂਰਿਵਿਸ੍ਤਰਾਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਸ਼ੈਤ੍ਯਾਦੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਨਾ ਤੇਨ ਸਂਹਤਾਃ ਨਿषਿਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਚਲਾਭਵਨ੍
ਠੰਡ ਨਾਲ, ਉਸ ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਬਣ ਗਏ।
ਤਦਾਚਲਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਚਲਾਃ ਪਰ੍ਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਗਿਰਯੋ ਹਿ ਨਿਗੀਰ੍ਣਤ੍ਵਾਚ੍ ਛਯਾਨਤ੍ਵਾਚ੍ਛਿਲੋਚ੍ਚਯਾਃ
ਅਡੋਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਅਚਲ' ਪਹਾੜ ਕਹਾਏ; ਤੇ ਢੇਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਪੱਥਰ ਦੇ ਢੇਰ' ਕਹਾਏ।