ਗृਹੀਤੋ ਦਮ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਯਥਾਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਤਥਾ ਸਮੀਰਣੋ ऽਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਦੁਰਾਧਰ੍षਸ਼੍ ਚ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਹਵਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸ ਏਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਯਥੈਵ ਮृਗਰਾਙ੍ਨਾਗਃ ਸ਼ਰਭੋ ਵਾਪਿ ਦੁਰ੍ਮਦਃ
ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਹਿਰਨ, ਭਾਵੇਂ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਾਨ੍ਤਰਵਸ਼ਾਦ੍ਯੋਗਾਦ੍ ਦਮ੍ਯਤੇ ਪਰਮਾਦਰਾਤ੍ ਤਥਾ ਪਰਿਚਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਮਤ੍ਵਂ ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਤ ਨਾਲ ਠੀਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਾਦਭ੍ਯਸਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਸਨਂ ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ ਏਵਮਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮੁਨੇਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਵਿਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍
ਜੋ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਜਾਨ੍ ਦੋषਾਨ੍ ਕਰ੍ਤੁਰ੍ਦੇਹਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤਥਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਧੀਮਤਃ
ਇਹ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੋषਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਤੇਨ ਜੀਰ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਯਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਲਤੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਰਾਹੀਂ, ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਦੀਪ੍ਤਿਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਆਦੌ ਚਤੁष੍ਟਯਸ੍ਯੇਹ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਿਹ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸ਼ਾਂਤੀ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ਤਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਸਹਜਾਗਨ੍ਤੁਕਾਨਾਂ ਚ ਪਾਪਾਨਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸਂਯਮਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਵਚਸਾਮਿਤਿ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ
ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ; ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੂਰੀ ਰੋਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਦੀਪ੍ਤਿਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਵੈ ਮਰੁਤਾਮਪਿ
ਜੋ ਚਾਨਣ ਹੈ, ਉਹ ਦੀਪਤਾ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ। ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਪ੍ਰਸਾਦ ਇਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਿਹ ਚਤੁष੍ਟਯੇ ਪ੍ਰਾਣੋ ऽਪਾਨਃ ਸਮਾਨਸ਼੍ ਚ ਉਦਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨ ਏਵ ਚ
ਇਹ ਸਫ਼ਾਈ 'ਪ੍ਰਸਾਦ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਨ: ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ, ਉਦਾਨ ਤੇ ਵਿਆਨ।
ਨਾਗਃ ਕੂਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਕृਕਲੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਧਨਂਜਯਃ ਏਤੇषਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੁ ਮਰੁਤਾਮਿਤਿ ਸਂਸ੍ਮृਤਃ
ਨਾਗ, ਕੂਰਮ, ਕ੍ਰਕਲ, ਦੇਵਦੱਤ ਤੇ ਧਨੰਜਯ — ਇਹ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਾਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ਅਪਾਨਯਤ੍ਯਪਾਨਸ੍ਤੁ ਆਹਾਰਾਦੀਨ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਹਵਾ ਚਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਪਾਨ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਂਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨਾਮਯਤ੍ਯਙ੍ਗਂ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਕੋਪਕਃ ਉਦ੍ਵੇਜਯਤਿ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਉਦਾਨੋ ऽਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵਿਆਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਗ ਆਦਿ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; marmāṇi ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉਦਾਨ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਂ ਨਯਤਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਮਾਨਃ ਪਞ੍ਚ ਵਾਯਵਃ ਉਦ੍ਗਾਰੇ ਨਾਗ ਆਖ੍ਯਾਤਃ ਕੂਰ੍ਮ ਉਨ੍ਮੀਲਨੇ ਤੁ ਸਃ
ਸਮਾਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੰਜ ਹਵਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਗ ਡਕਾਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕੂਰਮ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਣ ਲਈ ਹੈ।
ਕृਕਲਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤਕਾਯੈਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਵਿਜृਮ੍ਭਣੇ ਧਨਂਜਯੋ ਮਹਾਘੋषਃ ਸਰ੍ਵਗਃ ਸ ਮृਤੇ ऽਪਿ ਹਿ
ਕ੍ਰਕਲ ਭੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਦੱਤ ਹੰਘਾਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ।
ਇਤਿ ਯੋ ਦਸ਼ਵਾਯੂਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ऽਸ੍ਯ ਤੁਰੀਯਾ ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁष੍ਟਯੇ
ਇਹ ਦਸ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਨਾਮ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਚਾਰਾਂ ਲਈ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਵਰਸ੍ਤੁ ਮਹਾਨ੍ ਪ੍ਰਜ੍ਞੋ ਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਿਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਖ੍ਯਾਤਿਃ ਸਂਵਿਤ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਮਤਿਰੇਵ ਚ
ਵਿਸ਼ਵ, ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਜਨਾ, ਮਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਚਿਤਿ, ਸਿਮਰਣ, ਖਿਆਤੀ, ਸੰਵਿਤ, ਤੇ ਫਿਰ ਈਸ਼ਵਰ ਤੇ ਮਤੀ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧੇਰੇਤਾਃ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਂਜ੍ਞਾ ਮਹਤਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਅਸ੍ਯਾ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਮ ਹਨ; ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਵਰੋ ਵਿਸ੍ਵਰੀਭਾਵੋ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾਨਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਅਗ੍ਰਜਃ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਮਹਾਨ੍ਯਃ ਪਰਿਮਾਣਤਃ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਗੁਹਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮਨਸ੍ਤੁ ਮਨੁਤੇ ਯਤਃ ਬृਹਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ਬृਂਹਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂਵਰਾਃ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਪ ਤੇ ਗੁਫਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਯਚ੍ਚਿਨੋਤਿ ਚਿਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਸ੍ਮਰਤੇ ਯਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਵਿਦ੍ਵੈ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਯਤਃ
ਚਿਤਿ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸੁਖ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸਿਮਰਣ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਵਿਤ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖ੍ਯਾਯਤੇ ਯਤ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ ਜ੍ਞਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ ਅਨੇਕਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਾਧਿਪਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਯਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਖਿਆਤੀ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ; ਈਸ਼ਵਰ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁਤੇ ਮਨ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਤਿਰ੍ਮਤਿਮਤਾਂਵਰਾਃ ਅਰ੍ਥਂ ਬੋਧਯਤੇ ਯਚ੍ਚ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਮਤੀ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਜੋ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਦੋषਾਨ੍ਵਿਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਦਸੌ ਯਮੀ
ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਯਮ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਤਕਂ ਧਾਰਣਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰੇਣ ਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍ ਵਿषਯਾਨ੍ਵਿषਵਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਨੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍
ਪਾਪ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਸਮਝ ਕੇ, ਅ-ਈਸ਼ਵਰੀ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਧਿਨਾ ਯਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵृਦ੍ਧਿਂ ਵਿਵਰ੍ਧਯੇਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵੈਵ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯੋਗਾष੍ਟਾਙ੍ਗਾਨਿ ਵੈ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਯਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਾਧੂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਠੀਕ ਹਾਲਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਅਠ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਸਨਾਨਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਿਤ੍ ਆਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਯੋਗਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਹਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਜਦੋਂ ਆਤਮ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਸਨ ਲਿਆ, ਉਹ ਯੋਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਗਲਤ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਗ੍ਨ੍ਯਭ੍ਯਾਸੇ ਜਲੇ ਵਾਪਿ ਸ਼ੁष੍ਕਪਰ੍ਣਚਯੇ ਤਥਾ ਜਨ੍ਤੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚ ਜੀਰ੍ਣਗੋष੍ਠੇ ਚਤੁष੍ਪਥੇ
ਚਾਹੇ ਅੱਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਜੰਤੂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਉਜੜੇ ਗੋਸ਼ਾਲੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਚੌਰਾਹੇ ਉੱਤੇ—
ਸਸ਼ਬ੍ਦੇ ਸਭਯੇ ਵਾਪਿ ਚੈਤ੍ਯਵਲ੍ਮੀਕਸਂਚਯੇ ਅਸ਼ੁਭੇ ਦੁਰ੍ਜਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਮਸ਼ਕਾਦਿਸਮਨ੍ਵਿਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਚੀਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਥਾਂ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਆਦਿ ਹੋਣ—
ਨਾਚਰੇਦ੍ਦੇਹਬਾਧਾਯਾਂ ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਾਦਿਸਮ੍ਭਵੇ ਸੁਗੁਪ੍ਤੇ ਤੁ ਸ਼ੁਭੇ ਰਮ੍ਯੇ ਗੁਹਾਯਾਂ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਤੁ
ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰਕ ਤਕਲੀਫ ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਲੁਕਿਆ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ—