ਅਣਿਮਾਦਿਗੁਣੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਵਤ੍ਸ ਪਰਾਸ਼ਰ ਲਬ੍ਧਮਦ੍ਯਾਨਨਂ ਦृष੍ਟਂ ਤਵ ਬਾਲ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਪਿਆਰੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਸ ਕੀਤਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ, ਬੱਚੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਵਤ੍ਸ ਮਹਾਮਤੇ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਚ ਪਿਤਰਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੂੰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਅਨ੍ਵਯਃ ਸਕਲੋ ਵਤ੍ਸ ਮਮ ਸਂਤਾਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਲੋਕਾਞ੍ਜਯਤੀਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਸਦ੍ਭਿਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਪੁੱਤ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਈਪ੍ਸਿਤਂ ਵਰਯੇਸ਼ਾਨਂ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭਵਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯੇਸ਼ਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵਜੋਂ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮੰਗਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਪੁਤ੍ਰਮੁਪਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸਦਸਿ ਜਗਾਮ ਪਿਤਰਂ ਵਸ਼ੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਪਿਤਰਂ ਤਦਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯੈਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ਤੁष੍ਟਾਵ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ ਇष੍ਟਾਭਿਃ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇਯਃ ਸ਼ਸ਼ਿਭੂषਣਮ੍
ਜਦ ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਨ੍ਮਥਾਨ੍ਧਕਮਰ੍ਦਨਃ ਅਨੁਗृਹ੍ਯਾਥ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇਯਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਫਿਰ ਕਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਮਹਾਦੇਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਤੇਯ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਗਤੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇ ਸਾਂਬੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਦਦਾਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਤੁ ਕੁਲਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਜਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਬੂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਹ ਪੌਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਵृਤਃ ਅਲਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਕੋਪੇਨ ਤਾਤ ਮਨ੍ਯੁਮਿਮਂ ਜਹਿ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੌਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤ, ਹੁਣ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਰੋਕ ਲੈ।'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤੁਸ੍ ਤੇ ਵਿਹਿਤਂ ਤਥਾ ਮੂਢਾਨਾਮੇਵ ਭਵਤਿ ਕ੍ਰੋਧੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਨ ਹਿ
ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀ। ਗੁੱਸਾ ਤਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਹਨ੍ਯਤੇ ਤਾਤ ਕਃ ਕੇਨ ਯਤਃ ਸ੍ਵਕृਤਭੁਕ੍ਪੁਮਾਨ੍ ਸਂਚਿਤਸ੍ਯਾਤਿਮਹਤਾ ਵਤ੍ਸ ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਮਾਨਵੈਃ
ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼ਸਸ੍ਤਪਸਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰੋਧੋ ਨਾਸ਼ਕਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਅਲਂ ਹਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਦਗ੍ਧੈਰ੍ ਦੀਨੈਰ੍ ਅਨਪਰਾਧਿਭਿਃ
ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਤਪ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਦੁਖੀ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਸਤ੍ਰਂ ਤੇ ਵਿਰਮਤ੍ਵੇਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਰਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ ਏਵਂ ਵਸਿष੍ਠਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇਯੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਯਜਨ ਰੋਕ ਦੇ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਖੂਬੀ ਤਾਂ ਮਾਫੀ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ਾਕਤੇਯ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ...
ਉਪਸਂਹृਤਵਾਨ੍ ਸਤ੍ਰਂ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਸ਼੍ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
...ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਰੰਤ ਯਜਨ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਤਦਾ ਸਤ੍ਰਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਤੁ ਦਤ੍ਤਾਰ੍ਘ੍ਯਃ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪੁਲਸਤਿਆ ਯਜਨ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਪਰਾਸ਼ਰਮੁਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮੁਨਿਃ ਵੈਰੇ ਮਹਤਿ ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ ਗੁਰੋਰ੍ ਅਦ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਫੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਯਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਭਵਾਞ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਸਂਤਤੇਰ੍ਮਮ ਨ ਛੇਦਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨਾਪਿ ਯਤਃ ਕृਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਕੋਈ ਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਦਦਾਮ੍ਯਨ੍ਯਂ ਮਹਾਵਰਮ੍ ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਕਰ੍ਤਾ ਭਵਾਨ੍ਵਤ੍ਸ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਬਣੇਂਗਾ।
ਦੇਵਤਾਪਰਮਾਰ੍ਥਂ ਚ ਯਥਾਵਦ੍ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੌ ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤੌ ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਸ੍ ਤੇ ऽਮਲਾ ਮਤਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਕਰਮ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਵੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲਵੋਗੇ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸਂਦਿਗ੍ਧਾ ਤਵ ਵਤ੍ਸ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਤਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ
ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਪੁਲਸਤਯ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ—
ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਂ ਵੈ ਪਰਾਸ਼ਰਃ षਟ੍ਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸਮਸ੍ਤਾਰ੍ਥਸਾਧਕਂ ਜ੍ਞਾਨਸਂਚਯਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁਰਾਣ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਛੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
षਟ੍ਸਾਹਸ੍ਰਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥੇਨ ਚ ਸਂਯੁਤਮ੍ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਹਿ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਸਂਹਿਤਾਸੁ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏष ਵਃ ਕਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਵਾਸਿष੍ਠਾਨਾਂ ਸਮਾਸਤਃ ਪ੍ਰਭਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੂਨੋਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਂਸ਼ਂ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਂ ਵਂਸ਼ਵਿਦਾਂ ਵਰ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ ਰੋਮਹਰ੍षਣ
ਹੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਦਿਤਯ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ।
ਅਦਿਤਿਃ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਚੈਵਾਸੀਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਰਯਮ੍ ਅਥਾਪਰਮ੍
ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਆਦਿਤਯ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ। ਉਸ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੋਈ।
ਸਂਜ੍ਞਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਪ੍ਰਭਾ ਛਾਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਾਸਾਂ ਵਦਾਮਿ ਵਃ ਸਂਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਚ ਸੁषੁਵੇ ਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਮਨੁਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੰਜਨਾ, ਰਾਜਨੀ, ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਛਾਇਆ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਟਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧੀ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ।
ਯਮਂ ਚ ਯਮੁਨਾਂ ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਞੀ ਰੇਵਤਮੇਵ ਚ ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਭਾਤਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਚ੍ ਛਾਯਾਂ ਸਂਜ੍ਞਾਪ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਯਮ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਆਦਿਤਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਛਾਇਆ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਛਾਯਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁषੁਵੇ ਸਾਵਰ੍ਣਿਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਤਃ ਸ਼ਨਿਂ ਚ ਤਪਤੀਂ ਵਿष੍ਟਿਂ ਚੈਵ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਛਾਇਆ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਸਾਵਰਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ਨੀ, ਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਛਾਯਾ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਧਿਕਂ ਸ੍ਨੇਹਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨੌ ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਵੋ ਮਨੁਰ੍ਨ ਚਕ੍ਸ਼ਾਮ ਯਮਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਛਾਇਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨੂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੋਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੂ ਨੇ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਯਮ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।