ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਨੁषਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪਤ੍ਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਰੁਦਨ੍ਤੀ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਸੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵ ਦੇਹਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਪਾਲਯਸ੍ਵ ਵਿਭੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਵ ਪੌਤ੍ਰਂ ਮਮਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਬਚਾ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੌਤ੍ਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੋ।
ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੇਹਮੇਤਤ੍ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਮਮ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜੋ ਯਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਨਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮृਜ੍ਯ ਵਾਰਿਣਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੱਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੋਂਛੀਆਂ।
ਦੁਃਖਿਤਾਪਿ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਤਦਾ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਦੁੱਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨੇਕ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਨੁषਾਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠ ਉਤ੍ਥਾਯ ਭੂਤਲਾਤ੍ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ੍ਯ ਚਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸਾ ਪਪਾਤ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਢਹਿ ਪਈ।
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਾਸ੍ਰਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ ਰੁਰੋਦ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਰੋ ਪਿਆ।
ਅਥ ਨਾਭ੍ਯਂਬੁਜੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਯਥਾ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਆਸੀਨੋ ਗਰ੍ਭਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਕੁਮਾਰ ऋਚਮਾਹ ਸਃ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚਲੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਰਿਗ ਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠ ऋਚਮਾਦਰਾਤ੍ ਕੇਨੋਕ੍ਤਮਿਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਦਾਤਿष੍ਠਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵ੍ਯੋਮਾਙ੍ਗਣਸ੍ਥੋ ऽਥ ਹਰਿਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਵਸਿष੍ਠਮਾਹ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਘृਣਯਾ ਸ ਘृਣਾਨਿਧਿਃ
ਫਿਰ ਹਰੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਭੋ ਵਤ੍ਸ ਵਤ੍ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਸਿष੍ਠ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲ ਤਵ ਪੌਤ੍ਰਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਾਦ੍ ऋਗ੍ ਏषਾਦ੍ਯ ਵਿਨਿਃਸृਤਾ
ਹੇ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇਰੇ ਪੌਤ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਇਹ ਰਿਗ ਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਿਕਲੀ ਹੈ।
ਮਤ੍ਸਮਸ੍ਤਵ ਪੌਤ੍ਰੋ ऽਸੌ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਮੁਨੇ ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੋਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੀ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋ।
ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਰੁਦ੍ਰਪੂਜਾਪਰਾਯਣਃ ਰੁਦ੍ਰਦੇਵਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਕੁਲਂ ਤੇ ਸਂਤਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਬਚ ਜਾਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਘृਣੀ ਵਿਪ੍ਰਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਰਿਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋਦਰਮਾਦਰਾਤ੍
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ।
ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਪਪਾਤ ਚ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ ਲਲਾਪਾਰੁਨ੍ਧਤੀ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਦਾਸੌ ਰੁਦਤੀਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹਾਏ ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਦੁਃਖਾਤ੍ ਪੁਨਰੇਹ੍ਯੇਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਮਿਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋ ਸ਼ਕ੍ਤੇ ਕੁਲਧਾਰਣਮ੍
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁੜ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਆ ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ! ਵੇਖ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਮਾਤ੍ਰਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੁਦਨ੍ਵਿਪ੍ਰ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯਾਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਤਦਾ
'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਜਰੂਰ ਆਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਪਾਤ ਤਾਡਯਨ੍ਤੀਵ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ ਕਰੇਣ ਵੈ ਅਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਜਘਾਨਾਥ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜਸ੍ਯਾਲਯਂ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਮਾਰਦੀ ਹੋਈ ਜਿਵੇਂ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਡਿੱਗ ਪਈ। ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸ੍ਵੋਦਰਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਭੂਮੌ ਲਲਾਪ ਚ ਪਪਾਤ ਚ ਅਰੁਨ੍ਧਤਿ ਤਦਾ ਭੀਤਾ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੋਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਡਰ ਗਈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੀ।
ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਬਾਲਾਮ੍ ਊਚਤੁਰ੍ਭਯਵਿਹ੍ਵਲੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਚਾਰਮੁਗ੍ਧੇ ਤਵ ਗਰ੍ਭਮਣ੍ਡਲਂ ਕਰਾਂਬੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਹਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ਕੁਲਂ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਮਪ੍ਯਹੋ ਨਿਹਨ੍ਤੁਮਾਰ੍ਯੇ ਕਥਮੁਦ੍ਯਤਾ ਵਦ
ਹੇ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ? ਤੂੰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਖਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ? ਦੱਸ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ।
ਤਵਾਤ੍ਮਜਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੁਤਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਮृਤਮ੍ ਆਰ੍ਯਸੂਨੋਃ ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਯਤੋ ਦੇਹਮਿਮਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ ਪਾਹਿ ਤਤਃ ਸ਼ਰੀਰਮ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਚੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲ।
ਏਵਂ ਸ੍ਨੁषਾਮੁਪਾਲਭ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਚਾਰੁਨ੍ਧਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹ ਚਾਰ੍ਤੇਤਿ ਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤ੍ਵਯ੍ਯੇਵ ਜੀਵਿਤਂ ਚਾਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ ਯਤ੍ ਸੁਵ੍ਰਤੇ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਦੇਹਸ੍ਯ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਕੁਰੁ ਯਦ੍ਧਿਤਮ੍
ਹੇ ਨੇਕ ਨਾਰੀ, ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲਕ ਬਣ ਕੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰ।
ਮਯਾ ਯਦਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਵੈ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ ਮਮਾਸ਼ੁਭਂ ਸ਼ੁਭਂ ਦੇਹਂ ਕਥਂਚਿਤ੍ ਪਾਲਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਵਾਂਗੀ।
ਪ੍ਰਿਯਦੁਃਖਮਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਤੀ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ਮੁਨੇ ਦੁਃਖਾਦਹਂ ਦਗ੍ਧਾ ਯਤਃ ਪੁਤ੍ਰੀ ਮੁਨੇ ਤਵ
ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪਾਪੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹੋ ऽਦ੍ਭੁਤਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਦੁਃਖਪਾਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਹਂ ਵਿਭੋ ਦੁਃਖਤ੍ਰਾਤਾ ਭਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਨੋ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ।
ਤਥਾਪਿ ਭਰ੍ਤृਰਹਿਤਾ ਦੀਨਾ ਨਾਰੀ ਭਵੇਦਿਹ ਪਾਹਿ ਮਾਂ ਤਤ ਆਰ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਰਿਭੂਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰ ਏਵ ਚ ਏਤੇ ਨ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧੁਃ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਪਿਓ, ਮਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਤੇ ਸੱਸੁਰ—ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਪਤੀ ਹੀ ਅਸਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।