ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਥਂ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸੋ ऽਨੁਜੈਃ ਸਹ ਵਾਸਿष੍ਠੋ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੂਤ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ

ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ? ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਹੋ।

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰੁਧਿਰੋ ਨਾਮ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਤਂ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸਹਾਨੁਜੈਃ

ਰਾਖਸ਼ਸ ਰੁਧਿਰ ਨਾਮ ਦਾ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਖਾ ਗਿਆ।

ਵਸਿष੍ਠਯਾਜ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ ਤਦਾਦਿਸ਼੍ਯੈਵ ਭੂਪਤਿਮ੍ ਕਲ੍ਮਾषਪਾਦਂ ਰੁਧਿਰੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਚੋਦਿਤਃ

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਰੁਧਿਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਭੋਗ ਲਿਆ।

ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍

ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯਾ ਸਹ ਮੁਨਿਃ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਦੁਃਖਿਤਃ

‘ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ’ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ, ਮੁਨਿ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਨष੍ਟਂ ਕੁਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਰ੍ਤੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਤਿਂ ਤਦਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਚੈਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍

ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ।

ਨ ਤਂ ਵਿਨਾਹਂ ਜੀਵਿष੍ਯੇ ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਃ

ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ, ‘ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗਾ।’

ਆਰੁਹ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮ੍ ਅਜਾਤ੍ਮਜੋ ऽਸੌ ਤਯਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ ਆਤ੍ਮਵਿਚ੍ਚ ਧਰਾਧਰਸ੍ਯੈਵ ਤਦਾ ਧਰਾਯਾਂ ਪਪਾਤ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸਾਸ਼੍ਰੁਦृष੍ਟਿਃ

ਉਹ, ਜੋ ਅਜਾਤਮਜਾ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਸੂ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਧਰਾਧਰਾਤ੍ਤਂ ਪਤਿਤਂ ਧਰਾ ਤਦਾ ਦਧਾਰ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕਣ੍ਠੀ ਕਰਾਂਬੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਕਰਿਖੇਲਗਾਮਿਨੀ ਰੁਦਨ੍ਤਮਾਦਾਯ ਰੁਰੋਦ ਸਾ ਚ

ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ; ਉੱਥੇ ਵੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਗਲ ਵਾਲੀ, ਹਾਥਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਰੋਦੇ ਮੁਨਿ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਰੋਈ।

ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਨੁषਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪਤ੍ਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਰੁਦਨ੍ਤੀ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਸੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।

ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵ ਦੇਹਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਪਾਲਯਸ੍ਵ ਵਿਭੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਵ ਪੌਤ੍ਰਂ ਮਮਾਤ੍ਮਜਮ੍

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਬਚਾ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੌਤ੍ਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੋ।

ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੇਹਮੇਤਤ੍ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਮਮ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜੋ ਯਤਃ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਨਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮृਜ੍ਯ ਵਾਰਿਣਾ

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੱਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੋਂਛੀਆਂ।

ਦੁਃਖਿਤਾਪਿ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਤਦਾ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍

ਦੁੱਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨੇਕ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਸ੍ਨੁषਾਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠ ਉਤ੍ਥਾਯ ਭੂਤਲਾਤ੍ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ੍ਯ ਚਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਸਾ ਪਪਾਤ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ

ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਢਹਿ ਪਈ।

ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਾਸ੍ਰਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ ਰੁਰੋਦ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲਃ

ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਰੋ ਪਿਆ।

ਅਥ ਨਾਭ੍ਯਂਬੁਜੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਯਥਾ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਆਸੀਨੋ ਗਰ੍ਭਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਕੁਮਾਰ ऋਚਮਾਹ ਸਃ

ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚਲੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਰਿਗ ਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਤੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠ ऋਚਮਾਦਰਾਤ੍ ਕੇਨੋਕ੍ਤਮਿਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਦਾਤਿष੍ਠਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਵ੍ਯੋਮਾਙ੍ਗਣਸ੍ਥੋ ऽਥ ਹਰਿਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਵਸਿष੍ਠਮਾਹ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਘृਣਯਾ ਸ ਘृਣਾਨਿਧਿਃ

ਫਿਰ ਹਰੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।

ਭੋ ਵਤ੍ਸ ਵਤ੍ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਸਿष੍ਠ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲ ਤਵ ਪੌਤ੍ਰਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਾਦ੍ ऋਗ੍ ਏषਾਦ੍ਯ ਵਿਨਿਃਸृਤਾ

ਹੇ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇਰੇ ਪੌਤ੍ਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਇਹ ਰਿਗ ਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਿਕਲੀ ਹੈ।

ਮਤ੍ਸਮਸ੍ਤਵ ਪੌਤ੍ਰੋ ऽਸੌ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਮੁਨੇ ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੋਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋਤ੍ਤਮ

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੀ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋ।

ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਰੁਦ੍ਰਪੂਜਾਪਰਾਯਣਃ ਰੁਦ੍ਰਦੇਵਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਕੁਲਂ ਤੇ ਸਂਤਰਿष੍ਯਤਿ

ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਬਚ ਜਾਵੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਘृਣੀ ਵਿਪ੍ਰਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਰਿਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋਦਰਮਾਦਰਾਤ੍

ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ।

ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਪਪਾਤ ਚ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ ਲਲਾਪਾਰੁਨ੍ਧਤੀ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਦਾਸੌ ਰੁਦਤੀਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਹਾਏ ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਦੁਃਖਾਤ੍ ਪੁਨਰੇਹ੍ਯੇਹਿ ਪੁਤ੍ਰਕ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਮਿਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋ ਸ਼ਕ੍ਤੇ ਕੁਲਧਾਰਣਮ੍

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁੜ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਆ ਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ! ਵੇਖ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'

ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਮਾਤ੍ਰਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੁਦਨ੍ਵਿਪ੍ਰ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯਾਰੁਨ੍ਧਤੀਂ ਤਦਾ

'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਜਰੂਰ ਆਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਪਾਤ ਤਾਡਯਨ੍ਤੀਵ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ ਕਰੇਣ ਵੈ ਅਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਜਘਾਨਾਥ ਸ਼ਕ੍ਤਿਜਸ੍ਯਾਲਯਂ ਸ਼ੁਭਾ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਮਾਰਦੀ ਹੋਈ ਜਿਵੇਂ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਡਿੱਗ ਪਈ। ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਸ੍ਵੋਦਰਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਭੂਮੌ ਲਲਾਪ ਚ ਪਪਾਤ ਚ ਅਰੁਨ੍ਧਤਿ ਤਦਾ ਭੀਤਾ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮਤਿਃ

ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੋਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਡਰ ਗਈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੀ।