ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੇਦਂ ਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮুনি ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਸੁਣ, ਤੂੰ ਉਹ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਜਰੂਰ ਪਾਵੇਂਗਾ।'
ਆਰਾਧ੍ਯ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਗਭਵਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਜਪ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਇष੍ਟਦਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਮਲਂ ਪਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਹ ਮੰਤਰ ਜਪ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਮਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਮੰਤਰ, ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਚਾਰ: 'ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ!'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਸਨਾਤਨਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਪਹੋਮਪਰਾਯਣਃ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੈਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੱਦਾ।
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਨਿਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਜਾਪ ਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਹਾਰਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਸਿਆਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਕ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਜਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਜਾਪ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨਿਸ਼ਮ੍ ਅਜਸ੍ਰਂ ਸ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਵੇਤਾਲਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਘੋਰਾਃ ਸਿਂਹਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮृਗਾਃ
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਬੇਅੰਤ ਵਾਰ, ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤ, ਰਾਖਸ਼, ਤੇ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਏ।
ਤਮਭ੍ਯਯੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮੋਹਾਯ ਭੀषਣਾਃ ਜਪਨ੍ ਸ ਵਾਸੁਦੇਵੇਤਿ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਆਏ; ਪਰ ਉਹ 'ਵਾਸੁਦੇਵ' ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ذਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ।
ਸੁਨੀਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਯ ਯਾ ਮਾਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਸਂਵृਤਾ ਪਿਸ਼ਾਚਿ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰੁਰੋਦ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁਨੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪਿਸਾਚੀ ਬਣ ਕੇ ਆਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗੀ।
ਮਮ ਤ੍ਵਮੇਕਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਸਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਭਵਾਨ੍ ਮਾਮਨਾਥਾਮਪਹਾਯ ਤਪ ਆਸ੍ਥਿਤਵਾਨਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਇੰਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਆਪਣੀ ਬੇਸਹਾਰਾ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਭਾषਮਾਣਾਂ ਮਹਾਤਪਾਃ ਅਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮ ਜਜਾਪ ਸਃ
ਉਹ ਜਦ ਇਹ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਤਪਵੀ, ਉਸ ਵੱਲ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ੇਮੁਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਘ੍ਨਰੂਪਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਤਤੋ ਗਰੁਡਮਾਰੁਹ੍ਯ ਕਾਲਮੇਘਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਫਿਰ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਮਿਟ ਗਈਆਂ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆਏ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ਆਯਯੌ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਧ੍ਰੁਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ਅਰਾਤਿਹਾ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰੂਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ।
ਸਮਾਗਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਥ ਕੋ ऽਸਾਵਿਤ੍ਯੇਵ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਪਿਬਨ੍ਨਿਵ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਨਯਨਾਭ੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਉਹਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?' ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀਕੇਸ਼, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਜਪਨ੍ ਸ ਵਾਸੁਦੇਵੇਤਿ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸ੍ਯਂ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਧਰੂਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੀ, 'ਵਾਸੁਦੇਵ' ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਖੜਾ ਸੀ; ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਛੂਹਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਫਿਰ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰ ਲੋਕਾਤ੍ਮਨ੍ ਵੇਦਗੁਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋ ऽਸ੍ਮਿ ਕੇਸ਼ਵ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਆਤਮਾ, ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ।
ਨ ਵਿਦੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ ਤਤ੍ਕਥਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਨਮਸ੍ਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰ
ਸਨਕ ਆਦਿ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਭੂਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਮਾਹ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਏਹਿ ਵਤ੍ਸ ਧ੍ਰੁਵੋ ਭਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮ੍ ਅਗ੍ਰਭੁਗ੍ ਭਵ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ: 'ਆ, ਪੁੱਤਰ ਧਰੂਵ। ਤੂੰ ਥਿਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾ।'
ਮਾਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਂ ਸਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮਾਪ੍ਨੁਹਿ ਮਤ੍ਸ੍ਥਾਨਮੇਤਤ੍ਪਰਮਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਥੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਰਮ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਤਪਸਾਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪੁਰਾ ਲਬ੍ਧਂ ਹਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ ਵਾਸੁਦੇਵੇਤਿ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਤਪ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ: ਜੋ 'ਵਾਸੁਦੇਵ' ਦਾ ਜਪ ਸਦਾ ਓਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨਮਸ੍ਕਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਭਗਵਚ੍ਛਬ੍ਦਸਂਯੁਤਮ੍ ਜਪੇਦੇਵਂ ਹਿ ਯੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
—ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, 'ਭਗਵਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਧਰੂਵ ਦਾ ਥਿਰ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਨੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਨ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਸ ਗਏ।
ਵਿष੍ਣੋਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਸ੍ਥਾਨਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਏਵਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਅਵਾਪ ਮਹਤੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ ਸ ਯਾਤਿ ਧ੍ਰੁਵਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਧ੍ਰੁਵਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਧ੍ਰੁਵ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੂਤਾਦ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।
ਸਂਕਲ੍ਪਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਸृष੍ਟਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਮੈਥੁਨਸਂਭਵਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਰਾਦੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਛੂਹ ਤੋਂ ਹੋਈ; ਪਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ।
ਯਦਾ ਤੁ ਸृਜਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ ਨ ਵृਦ੍ਧਿਮਗਮਲ੍ਲੋਕਸ੍ ਤਦਾ ਮੈਥੁਨਯੋਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਵਾਧਾ ਆਇਆ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਞ੍ਚ ਸੂਤ੍ਯਾਮਜੀਜਨਤ੍ ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਜਨਮ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗਾ ਹੋਇਆ।