ਏਤੇष੍ਵੇਵ ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇषੁ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵੈ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਗ੍ਰਹਿ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮੋ ਗ੍ਰਹਃ ਤ੍ਵਿषਿਮਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸੋਮੋ ਦੇਵੋ ਵਸੁਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਵਿਸਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਸੋਮਾ ਦੇਵ, ਵਸੁ ਹੈ।
ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ षੋਡਸ਼ਾਰ੍ਚਿਰ੍ਭृਗੋਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਸੂਰ੍ਯਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ; ਸੋਲਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਭਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਾਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ ਤਿष੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਚਿਰ੍ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਤਾਰਾ-ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਿਸ਼ਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਬਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮਿਆ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨੀषੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪੂਰ੍ਵਾਖ੍ਯਾਸੁ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ ਨਵਾਰ੍ਚਿਰ੍ਲੋਹਿਤਾਙ੍ਗਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤੋ ਗ੍ਰਹਃ
ਪੂਰਵ ਫਾਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਗੁਰੂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਆषਾਢਾਸ੍ਵਿਹ ਪੂਰ੍ਵਾਸੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ ਰੇਵਤੀष੍ਵੇਵ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਃਸ੍ਥਾਨੇ ਸੌਰਿਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਃ
ਪੂਰਵ ਆਸ਼ਾਢਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਸੌਰੀ, ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ, ਟਿਕਿਆ।
ਸੌਮ੍ਯੋ ਬੁਧੋ ਧਨਿष੍ਠਾਸੁ ਪਞ੍ਚਾਰ੍ਚਿਰ੍ ਉਦਿਤੋ ਗ੍ਰਹਃ ਤਮੋਮਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਸੁਤਃ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯਕਰਃ ਸ਼ਿਖੀ
ਸੌਮਿਆ, ਬੁਧ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਮੌਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਖੀ ਜਨਮਿਆ।
ਆਸ਼੍ਲੇषਾਸੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਹਾਰੀ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ ਤਥਾ ਸ੍ਵਨਾਮਧੇਯੇषੁ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ
ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾ-ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
ਤਮੋਵੀਰ੍ਯਮਯੋ ਰਾਹੁਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਕृष੍ਣਮਣ੍ਡਲਃ ਭਰਣੀषੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਮਰ੍ਦਨਃ
ਰਾਹੂ, ਜੋ ਹਨੇਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਗੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਭਰਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਏਤੇ ਤਾਰਾ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਾ ਭਾਰ੍ਗਵਾਦਯਃ ਜਨ੍ਮਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੀਡਾਸੁ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈਗੁਣ੍ਯਤਾਂ ਯਤਃ
ਇਹ ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਦੋषੇਣ ਤਤਸ੍ਤਦ੍ਗ੍ਰਹਭਕ੍ਤਿਤਃ ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਹਾਣਾਮੇਤੇषਾਮ੍ ਆਦਿਰਾਦਿਤ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਾਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕੇਤੂਨਾਂ ਚਾਪਿ ਧੂਮਵਾਨ੍ ਧ੍ਰੁਵਃ ਕਿਲ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਤੁ ਵਿਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍
ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪੁੰਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੂਮਵਾਨ; ਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰੁਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰਵਿष੍ਠਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਯਨਾਨਾਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਾਨਾਮ੍ ਆਦ੍ਯਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਵਿਸ਼ਠਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਅਯਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ; ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਹੀ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਤੂਨਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਾਸਾਨਾਂ ਮਾਘ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਿਥੀਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਥਾ
ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਘ, ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲਪੱਖ, ਤੇ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹਨ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਵਿਭਾਗਾਨਾਮ੍ ਅਹਸ਼੍ਚਾਦਿਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥੈਵਾਦਿਰ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਰੁਦ੍ਰਦੈਵਤਃ
ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੁਹੂਰਤ ਰੁਦਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਮੇषਾਦਿਃ ਕਾਲਃ ਕਾਲਵਿਦਾਂ ਵਰਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਤਂ ਧਨਿष੍ਠਾਦਿ ਯੁਗਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਵਾਰ੍षਿਕਮ੍
ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ; ਹੇ ਕਾਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਯੁਗ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਨੋਰ੍ਗਤਿਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਚਕ੍ਰਵਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ਦਿਵਾਕਰਃ ਸ੍ਮृਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਲਕृਦ੍ਵਿਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਨਿਵਰ੍ਤਕਃ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ
ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਚਲਾਉਣ ਤੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ ਸਿੱਧਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ।
ਇਤ੍ਯੇष ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮੇਵਂ ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ऽਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਲੋਕਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਬਣਾਵਟ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਬਣਾਈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਭਗਵਤਾ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ ਸ ਆਸ਼੍ਰਯੋ ऽਭਿਮਾਨੀ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਕਃ
ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਮੁਖੀ ਤੇ ਜੋਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਏਕਰੂਪਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮੋ ऽਯਮਦ੍ਭੁਤਃ ਨੈष ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਦੇ ਇਹ ਅਜੋਕੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਗਿਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਗਤਾਗਤਂ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਮਾਂਸਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਆਗਮਾਦਨੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਦੁਪਪਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖ, ਪਰੰਪਰਾ, ਤਰਕ, ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਪੁਣਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤਵ੍ਯਂ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਜਲਂ ਲੇਖ੍ਯਂ ਗਣਿਤਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੂਝਵਾਨ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅੱਖ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪਾਣੀ, ਲਿਖਤ ਤੇ ਗਣਨਾ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।
ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਹੇਤਵੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਾਨਵਿਨਿਰ੍ਣਯੇ
ਇਹ ਪੰਜ ਕਾਰਣ ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਪ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕਥਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵੈ ਧ੍ਰੁਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰਃ ਮੇਢੀਭੂਤੋ ਗ੍ਰਾਹਾਣਾਂ ਵੈ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰੁਵ, ਸੂਝਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਬਣਿਆ? ਇਹ ਹੁਣ ਦੱਸੋ।
ਏਤਮਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਪृष੍ਟੋ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਕਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।
ਸਾਰ੍ਵਭੌਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦੋ ਰਾਜਾ ਵੈ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਆਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਦ੍ਵਯਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਸੁਨੀਤਿਃ ਸੁਰੁਚਿਸ੍ ਤਥਾ ਅਗ੍ਰਜਾਯਾਮਭੂਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਸੁਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੁਚਿ। ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਧ੍ਰੁਵੋ ਨਾਮ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਲਦੀਪੋ ਮਹਾਮਤਿਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षੇ ऽਪਿ ਪਿਤੁਰਙ੍ਕਮ੍ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਧ੍ਰੁਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਸੁਰੁਚਿਸ੍ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਧੂਯ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਸਾ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਕਂ ਰੂਪੇਣ ਮਾਨਿਤਾ
ਸੁਰੁਚਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ 'ਚ ਬੈਠਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।