ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਤਚਕ੍ਰੇਰਿਤਾਨਿ ਤੁ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਹਤਿ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਪ੍ਰਵਹਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਅਲਾਤ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਵਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਗ੍ਰਹਤਾਰਾਗਣੈਃ ਸਹ ਉਨ੍ਮੁਖਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਭੂਤਾਃ ਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਿਵਿ
ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵੇਣਾਧਿष੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਰੁਵਮੇਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮੇਢੀਭੂਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਦਿਵਿ
ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣ ਲਈ।
ਨਵਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰੋ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਃ ਸਵਿਤੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸੂਰ੍ਯਵਿਸ੍ਤਾਰਾਦ੍ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ
ਚੰਦ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਛਾਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਮਣ੍ਡਲਾਕृਤਿਮ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਬृਹਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਤृਤੀਯਂ ਯਤ੍ ਤਮੋਮਯਮ੍
ਪृथਵੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਜੋ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਥਾਂ ਤੀਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ षੋਡਸ਼ੋ ਭਾਗੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਯੋਜਨਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ, ਆਕਾਰ ਤੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਗਵਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵੈ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਪਾਦਹੀਨੌ ਵਕ੍ਰਸੌਰੀ ਤਥਾਯਾਮਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਵੀ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬੁਧਃ ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੀਹ ਯਾਨਿ ਵੈ
ਮੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਗੋਲ ਤੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਬੁਧ ਹੈ; ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ,
ਬੁਧੇਨ ਤਾਨਿ ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਦਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਯੋਗੀਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਦृਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਉਹ ਬੁਧ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੇ ਗੋਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਹੀਨਾਨਿ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਚੈਵ ਯੋਜਨੇ
ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸੌ, ਚਾਰ ਸੌ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਘੱਟ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੋਪਰਿ ਨਿਕृष੍ਟਾਨਿ ਤਾਰਕਾਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਛੋਟੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਗ੍ਰਹਾ ਯੇ ਦੂਰਸਰ੍ਪਿਣਃ ਸੌਰੋ ऽਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ ਚ ਵਕ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨ੍ਦਵਿਚਾਰਿਣਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਰ ਚਲਦੇ ਹਨ: ਸ਼ਨੀ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਵਕ੍ਰ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਹੌਲੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਧਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਮਹਾਗ੍ਰਹਾਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸੋਮੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੈਵ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ: ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਬੁਧ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਾਰਕਾਃ ਕੋਟ੍ਯੋ ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਧ੍ਰੁਵਾਤ੍ ਤੁ ਨਿਯਮਾਚ੍ਚੈषਾਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਨੀ ਕੋਟੀਆਂ ਹੈ ਜਿੰਨੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਧਰੂ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਵ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨੀਚੋਚ੍ਚਤ੍ਵਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਯਦਾ ਪਰ੍ਵਸੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਚ-ਨੀਚ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਰਵਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਉਚ੍ਚਤ੍ਵਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਾਤਿਵ੍ਯਕ੍ਤੈਰ੍ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ਤਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਨੀਚਾਂ ਵੀਥਿਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਚਾਈ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਰੇਖਾਵृਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਵਾਸ੍ਯਯੋਸ੍ ਤਦਾ ਦਦृਸ਼ੇ ਚ ਯਥਾਕਾਲਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸ੍ਤਮੁਪੈਤਿ ਚ
ਸੂਰਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਰਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ਦਦृਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਨਿਯਮਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਤਿਯੋਗੇਨ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਮਸਾ ਵृਤਃ ਸਮਾਨਕਾਲਾਸ੍ਤਮਯੌ ਵਿषੁਵਤ੍ਸੁ ਸਮੋਦਯੌ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਲਣ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰਾਸੁ ਚ ਵੀਥੀषੁ ਵ੍ਯਨ੍ਤਰਾਸ੍ਤਮਨੋਦਯੌ ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਵਾਸ੍ਯਯੋਰ੍ ਜ੍ਞੇਯੌ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੌ
ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਚੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ, ਇਹ ਚਾਨਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਯਦਾ ਚਰਤਿ ਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨ੍ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ
ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਰਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸੋਮਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ
ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਬਣਾਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬੁਧਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਃ ਵਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਕ੍ਰਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬੁਧ ਹੈ; ਬੁਧ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਕਰ; ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ; ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਨੈਸ਼੍ਚਰਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ऋषੀਣਾਂ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਪਰ ਧ੍ਰੂਵ ਦੀ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇषੁ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੇषੁ ਚ
ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਤਾਰਾਸੁ ਉਪਰਿष੍ਟਾਦ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਯੁਤੌ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਗ੍ਰਹਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੋਵੇਂ ਦਿਵਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਮृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ऽਹਰ੍ਨਿਸ਼ਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਸ੍ ਤੇ ਨੀਚੋਚ੍ਚऋਜੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ ਸਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਗ੍ਰਹਾਂ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉੱਚ, ਨੀਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਮਾਗਮੇ ਚ ਭੇਦੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੁਗਪਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ऋਤਵਃ षਟ੍ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਿਲਦੇ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਛੇ ਮੌਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਪਰਾਸ੍ਥਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਅਸਂਕਰੇਣ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ ਤੇषਾਂ ਯੋਗਸ੍ਤੁ ਵੈ ਬੁਧੈਃ
ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਗੜਬੜ ਦੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।