ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕਲਂ ਕਾਲਂ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਤਸ੍ਯ ਕਲਾ ਤੁ ਯਾ ਨਿਸृਤਂ ਤਦਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਗਭਸ੍ਤਿਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਧਾਮृਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਕਲਾ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੀਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭੋਗ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਮਾਸਤृਪ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਯਾਗ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇ ऽਮृਤਮ੍ ਪਿਤृਭਿਃ ਪੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਲਾ ਤੁ ਯਾ
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਪਿਤਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ,
ਯਾਵਤ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਭਾਗਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸ੍ਤੁ ਸਃ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪੂਰ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਪੰਦਰਵੇਂ ਭਾਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ, ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਮੁੜ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯੌ ਵੈ ਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌ षੋਡਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਸ੍ਮृਤੌ ਏਵਂ ਸੂਰ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤੈषਾ ਪਕ੍ਸ਼ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ
ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਸੋਲਵੇਂ ਦਿਨ, ਚੰਦ ਦੀ ਵਾਧ-ਘਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਪੱਖ ਦੀ ਵਾਧ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਭਿਸ਼੍ ਚ ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਰਥਃ ਵਾਰਿਤੇਜੋਮਯਸ਼੍ਚਾਥ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੋਭਨੈਃ
ਸੋਮਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਰਥ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚਾਕृਸ਼ੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੈ ਰਥਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਰਥ ਦਸ ਪਤਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਚਾਰਯ ਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚਾਥ ਭੌਮਸ੍ਯ ਰਥੋ ਹੈਮਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਃ ਜੀਵਸ੍ਯ ਹੈਮਸ਼੍ਚਾष੍ਟਾਸ਼੍ਵੋ ਮਨ੍ਦਸ੍ਯਾਯਸਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਮੰਗਲ ਦਾ ਰਥ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ; ਜੀਵ ਦਾ ਰਥ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤੇ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦਾ ਰਥ ਲੋਹੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਰਥ ਆਪੋਮਯੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤੁ ਸਿਤੇਤਰੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਰੇਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਚਾष੍ਟਹਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਰਾਹੂ ਦਾ ਰਥ ਦਸ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ, ਕੇਤੂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਵੀ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵਨਿਬਦ੍ਧਾ ਵੈ ਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤੇ ਵਾਤਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਏਤੇਨ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ ਚ ਯਥਾਯੋਗਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਾਸ਼੍ ਚ ਤਾਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਰਸ਼੍ਮਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵਨਿਬਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਜਿੰਨੀ ਤਾਰਾਂ ਹਨ, ਉਨੀ ਹੀ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਘੁੰਮਦੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਤਚਕ੍ਰੇਰਿਤਾਨਿ ਤੁ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਹਤਿ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਪ੍ਰਵਹਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਅਲਾਤ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਵਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਗ੍ਰਹਤਾਰਾਗਣੈਃ ਸਹ ਉਨ੍ਮੁਖਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਭੂਤਾਃ ਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਿਵਿ
ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵੇਣਾਧਿष੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਰੁਵਮੇਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮੇਢੀਭੂਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਦਿਵਿ
ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣ ਲਈ।
ਨਵਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰੋ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਃ ਸਵਿਤੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸੂਰ੍ਯਵਿਸ੍ਤਾਰਾਦ੍ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ
ਚੰਦ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਛਾਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਮਣ੍ਡਲਾਕृਤਿਮ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਬृਹਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਤृਤੀਯਂ ਯਤ੍ ਤਮੋਮਯਮ੍
ਪृथਵੀ ਦੀ ਛਾਂ, ਜੋ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਥਾਂ ਤੀਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ षੋਡਸ਼ੋ ਭਾਗੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਯੋਜਨਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ, ਆਕਾਰ ਤੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਗਵਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵੈ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਪਾਦਹੀਨੌ ਵਕ੍ਰਸੌਰੀ ਤਥਾਯਾਮਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਵੀ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬੁਧਃ ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੀਹ ਯਾਨਿ ਵੈ
ਮੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਗੋਲ ਤੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਬੁਧ ਹੈ; ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ,
ਬੁਧੇਨ ਤਾਨਿ ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਦਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਯੋਗੀਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਦृਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਉਹ ਬੁਧ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੇ ਗੋਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਹੀਨਾਨਿ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਚੈਵ ਯੋਜਨੇ
ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸੌ, ਚਾਰ ਸੌ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਘੱਟ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੋਪਰਿ ਨਿਕृष੍ਟਾਨਿ ਤਾਰਕਾਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਛੋਟੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਗ੍ਰਹਾ ਯੇ ਦੂਰਸਰ੍ਪਿਣਃ ਸੌਰੋ ऽਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ ਚ ਵਕ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨ੍ਦਵਿਚਾਰਿਣਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਰ ਚਲਦੇ ਹਨ: ਸ਼ਨੀ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਵਕ੍ਰ ਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਹੌਲੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਧਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇ ਮਹਾਗ੍ਰਹਾਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸੋਮੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੈਵ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ: ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਬੁਧ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਾਰਕਾਃ ਕੋਟ੍ਯੋ ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਧ੍ਰੁਵਾਤ੍ ਤੁ ਨਿਯਮਾਚ੍ਚੈषਾਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਨੀ ਕੋਟੀਆਂ ਹੈ ਜਿੰਨੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਧਰੂ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਵ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨੀਚੋਚ੍ਚਤ੍ਵਮਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਯਦਾ ਪਰ੍ਵਸੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਚ-ਨੀਚ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਰਵਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਉਚ੍ਚਤ੍ਵਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਾਤਿਵ੍ਯਕ੍ਤੈਰ੍ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ਤਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਨੀਚਾਂ ਵੀਥਿਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਚਾਈ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਰੇਖਾਵृਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਵਾਸ੍ਯਯੋਸ੍ ਤਦਾ ਦਦृਸ਼ੇ ਚ ਯਥਾਕਾਲਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸ੍ਤਮੁਪੈਤਿ ਚ
ਸੂਰਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਰਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ਦਦृਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਨਿਯਮਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਤਿਯੋਗੇਨ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤਮਸਾ ਵृਤਃ ਸਮਾਨਕਾਲਾਸ੍ਤਮਯੌ ਵਿषੁਵਤ੍ਸੁ ਸਮੋਦਯੌ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਲਣ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।