ਅਹਰ੍ਭਵਤਿ ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਚਰਤੇ ਮਨ੍ਦਵਿਕ੍ਰਮਃ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਰ੍ਧਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਨਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਰਵਿਃ ਮੁਹੂਰ੍ਤੈਸ੍ ਤਾਵਦ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਦਿਵਾष੍ਟਾਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚਰਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਅੱਧਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨੇ ਮੁਹੂਰਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਠਾਰਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮਨ੍ਦਤਰਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰਂ ਭ੍ਰਮਤਿ ਵੈ ਯਥਾ ਮृਤ੍ਪਿਣ੍ਡ ਇਵ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਧ੍ਰੁਵੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਵੈ ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਚੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਢੁੱਕਣ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੈਰ੍ ਏਵਾਹੁਰ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਪੁਰਾਵਿਦਃ ਉਭਯੋਃ ਕਾष੍ਠਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਭ੍ਰਮਤੋ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ
ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਮਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੀਹ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਅੰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਕੁਲਾਲਚਕ੍ਰਨਾਭਿਸ੍ਤੁ ਯਥਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਰ੍ਤਤੇ ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਗ੍ਰਹੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਗ੍ਰਹਾਗ੍ਰਣੀਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਮ੍ਹਾਰ ਦੇ ਚੱਕ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਾਨਪਾਦਾ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਗਣੋ ਮੁਨਿਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਤੁ ਮਨਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਤਿ ਅਧਿष੍ਠਿਤਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਭਾਨੁਸ੍ਤ੍ਵਾਦਾਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਣੈਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤੋਯਂ ਦੇਵੋ ਵੈ ਸਸਮੀਰਣਃ ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਯ ਸਦਾ ਧ੍ਰੁਵਤ੍ਵਂ ਵੈ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਹਵਾ ਸਮੇਤ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਉੱਤਾਨਪਾਦਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰੌਤ੍ਤਾਨਪਾਦੇਨ ਚਾਪ੍ਤਂ ਤਾਤਸ੍ਯ ਹੇਤੁਨਾ ਆਪਃ ਪੀਤਾਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਕ੍ਰਮਨ੍ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਾਰਨ, ਪਾਣੀਆਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਚੰਨ੍ਹ ਦੇ ਵੱਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਸ਼ਾਕਰਾਨ੍ਨਿਸ੍ਰਵਨ੍ਤੇ ਜੀਮੂਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਵृਨ੍ਦਂ ਜਲਮੁਚਾਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਵਸਨੇਨਾਭਿਤਾਡਿਤਮ੍
ਚੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੜੀਵਾਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਂਦੇ ਦੀ ਟੋਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯਾਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਸृਜਤੇ ऽਭਾਸਯਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਤੋਯਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਨਾਸ਼ਃ ਤਦੈਵ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਸੂਰਜ ਉਸ ਨਾਲ ਚਮਕ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿਤਾਯ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਗਤਿਃ ਸ਼ਰ੍ਵੇਣ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ ਤਥਾ ਹ੍ਯਾਪੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨਂ ਚਾਮृਤਮੇਵ ਚ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਇਹ ਚੱਕਰ ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਬਣਾਇਆ: ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਪਾਣੀ, ਅੰਨ ਤੇ ਅਮਰਤਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾ ਵੈ ਜਗਤਾਮਾਪੋ ਭੂਤਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਚ ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਚਰਾਚਰਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਪਾਣੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ; ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਏਸੇ ਹੀ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਧਿਪਤ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਧਿਪਤਿਰ੍ਦੇਵੋ ਭਵ ਇਤ੍ਯੇਵ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਹਨ; ਦੇਵਤਾ ਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਵਾਤ੍ਮਕਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤਿ ਕਿਂ ਚੇਹ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ ਨਾਰਾਯਣਤ੍ਵਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰੇਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਿਃ ਕृਤਂ ਵਿਭੋਃ ਜਗਤਾਮਾਲਯੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਪਸ੍ਤਸ੍ਯਾਲਯਾਨਿ ਤੁ
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਵ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਕੀ ਹੈ? ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਦਿਵਤਾ ਪਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਉਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਦਨ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਚਰਾਚਰੇषੁ ਗੋਧੂਮਭੂਤਾਸ੍ ਤ੍ਵਥਨਿष੍ਕ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਯਾ ਯਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਾਰੁਤੇਨੇਰਿਤਾ ਵੈ ਤਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਭ੍ਰਾਣ੍ਯਗ੍ਨਿਨਾ ਵਾਯੁਨਾ ਚ
ਜਦੋਂ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਸੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੋ ਗੋਧੂਮ (ਗਹੂੰ) ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤੋ ਧੂਮਾਗ੍ਨਿਵਾਤਾਨਾਂ ਸਂਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਭ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਾਰੀਣਿ ਵਰ੍षਤੀਤ੍ਯਭ੍ਰਮ੍ ਅਭ੍ਰਸ੍ਯੇਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਦृਕ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੂੰਆਂ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਦਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਧੂਮੋਦ੍ਭਵਂ ਚਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕृਤ੍ਸਦਾ ਦਾਵਾਗ੍ਨਿਧੂਮਸਮ੍ਭੂਤਮ੍ ਅਭ੍ਰਂ ਵਨਹਿਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਬੱਦਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬਣੇ ਬੱਦਲ ਜੰਗਲ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮृਤਧੂਮੋਦ੍ਭਵਂ ਤ੍ਵਭ੍ਰਮ੍ ਅਸ਼ੁਭਾਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਅਭਿਚਾਰਾਗ੍ਨਿਧੂਮੋਤ੍ਥਂ ਭੂਤਨਾਸ਼ਾਯ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਬੱਦਲ ਅਸ਼ੁਭ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬਣੇ ਬੱਦਲ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਧੂਮਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਜਗਤਾਂ ਵੈ ਹਿਤਾਹਿਤਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਾਚ੍ਛਾਦਯੇਦ੍ਧੂਮਮ੍ ਅਭਿਚਾਰਕृਤਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੂੰਏ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਦੇ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਛਾਦ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਧੂਮਂ ਯਸ਼੍ਚਾਭਿਚਾਰਿਕਮ੍ ਏਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਕृਚ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਦੇ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਢੱਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਨਿਧਾਨਂ ਜੀਮੂਤਾਃ षਣ੍ਮਾਸਾਨਿਹ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ਵਰ੍षਯਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਜਗਤਾਂ ਹਿਤਾਯ ਪਵਨਾਜ੍ਞਯਾ
ਹੇ ਨੇਕ ਲੋਕੋ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬੱਦਲ ਇੱਥੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਪਵਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤਨਿਤਂ ਚੇਹ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਵੈਦ੍ਯੁਤਂ ਪਾਵਕੋਦ੍ਭਵਮ੍ ਤ੍ਰਿਧਾ ਤੇषਾਮਿਹੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਅਭ੍ਰਾਣਾਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਹਵਾ ਤੋਂ, ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ। ਇਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਨ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ऽਭ੍ਰਾਣਿ ਮੇਹਨਾਨ੍ਮੇਘ ਉਚ੍ਯਤੇ ਕਾष੍ਠਾਵਾਹਾਸ਼੍ ਚ ਵੈਰਿਞ੍ਚ੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਦਲ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਮੇਘ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪੰਖ, ਜੋ ਲੱਕੜ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਜ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾष੍ਠਸਂਯੋਗਾਦ੍ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਧੂਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਨਾਂ ਚ ਸਂਭੂਤਿਰ੍ ਵਿਰਿਞ੍ਚੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਵਾਯੁਨਾ
ਘੀ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆ ਉਪਜਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਧੂੰਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਭੂਭृਤਾਂ ਤ੍ਵਥ ਪਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤੁ ਮਘਵਚ੍ਛੇਦਿਤੈਸ੍ਤਤਃ ਵਾਹ੍ਨੇਯਾਸ੍ਤ੍ਵਥ ਜੀਮੂਤਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਵਹਸ੍ਥਾਨਗਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਫਿਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੰਖ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੱਦਲ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਵਿਰਿਞ੍ਚੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਵਹਸ੍ਕਨ੍ਧਜਾਸ੍ਤਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਜਾਃ ਪੁष੍ਕਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਚ ਯਦਾ ਜਲਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ, ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਦਿ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਕਾਃ ਸਸ਼ਬ੍ਦਦੁष੍ਟਾਸ਼ਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤੈਃ ਕृਤ੍ਯਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਾਮਵृष੍ਟਿਪ੍ਰਦਾ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਂ ਸ਼ੀਤਸਮੀਰਿਣਃ
ਚੁੱਪ, ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਸ਼ੁਧ ਬੱਦਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਕਾਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਧ੍ਵਨਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯਾਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਧਰਾਪृष੍ਠਾਦਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਜੀਵਕ' ਬੱਦਲ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਧਕ੍ਰੋਸ਼ੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਜੀਮੂਤਾ ਗਿਰਿਵਾਸਿਨਃ ਮੇਘਾ ਯੋਜਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਬਹੁਤੋਯਦਾਃ
ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਬੱਦਲ ਅੱਧਾ ਕੋਸ਼ ਦੂਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਧੇਰੇ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਆਪਣੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹਨ।
ਧਰਾਪृष੍ਠਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ਤੇषਾਂ ਤੇषਾਂ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਗਂ ਤ੍ਰੇਧਾ ਕਥਿਤਮਤ੍ਰ ਤੁ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ਜਾਃ ਕਲ੍ਪਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਮਹਤ੍ਤਮਾਃ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਤੇ ਚ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਾਸ਼ਾਯ ਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਪੰਖਾਂ ਤੇ ਕਲਪ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ; ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।