ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪਰਿਵਹਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਾਯੋਰ੍ਵੈ ਸਪ੍ਤ ਨੇਮਯਃ ਬਲਾਹਕਾਸ੍ ਤਥਾ ਭਾਨੁਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰਾਸ਼ਯਃ

ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਪਰੀਵਹਾ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ; ਇਹ ਹਨ ਹਵਾ ਦੇ ਸੱਤ ਘੇਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਦਲ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ।

ਗ੍ਰਹਾਣਿ ऋषਯਃ ਸਪ੍ਤ ਧ੍ਰੁਵੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਰਮਾਦਿਹ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਮਹੀਪृष੍ਠਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਆ ਧ੍ਰੁਵਾਤ੍

ਗ੍ਰਹ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤੋਂ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਤੱਕ ਪੰਦਰਾਂ ਯੋਜਨ ਉੱਤੇ।

ਨਿਯੁਤਾਨ੍ਯੇਕਨਿਯੁਤਂ ਭੂਪृष੍ਠਾਦ੍ਭਾਨੁਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਰਥਃ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰੋ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਤਥੋਪਰਿ

ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਤੱਕ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਹਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੋ ਮੇਰੁਸ਼੍ਚੋਪਰਿ ਭੂਤਲਾਤ੍ ਕੋਟਿਯੋਜਨਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਰ੍ਲੋਕੋ ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਃ

ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮੇਰੂ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਫੈਲ ਕੇ ਮਹਰਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਧ੍ਰੂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।

ਜਨਲੋਕੋ ਮਹਰ੍ਲੋਕਾਤ੍ ਤਥਾ ਕੋਟਿਦ੍ਵਯਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਜਨਲੋਕਾਤ੍ਤਪੋਲੋਕਸ਼੍ ਚਤਸ੍ਰਃ ਕੋਟਯੋ ਮਤਃ

ਮਹਰਲੋਕ ਤੋਂ ਜਨਲੋਕ ਤੱਕ ਵੀ ਦੋ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਜਨਲੋਕ ਤੋਂ ਤਪਲੋਕ ਤੱਕ ਚਾਰ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਃ ਕੋਟਿषਟ੍ਕਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕਾਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਣ੍ਡੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਕਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ ਛੇ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹਨ; ਇਹ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਅੰਡ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।

ਅਧਃ ਸਪ੍ਤਤਲਾਨਾਂ ਤੁ ਨਰਕਾਣਾਂ ਹਿ ਕੋਟਯਃ ਮਾਯਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਘੋਰਾਦ੍ਯਾ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵ ਤੁ

ਹੇਠਾਂ ਸੱਤ ਤਲ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ; ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਠਾਈਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ।

ਪਾਪਿਨਸ੍ਤੇषੁ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਨੁਰੂਪਤਃ ਅਵੀਚ੍ਯਨ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰੌਰਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਤੇषੁ ਚ

ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੇ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਵੀਚੀ, ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਹਨ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਞ੍ਚਕਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ ਨਰਕਾਣਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਅਣ੍ਡਮਾਦੌ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਣ੍ਡਸ੍ਯਾਵਰਣਾਨਿ ਚ

ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਪੰਜ ਖਾਸ ਨਰਕ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੰਡ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਸਰ੍ਗਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਸਂਗਾਦ੍ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ ਅਣ੍ਡਾਨਾਮੀਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਤੁ ਕੋਟ੍ਯੋ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਸਮਝੋ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ ਤਥਾ ਅਣ੍ਡੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੁਵਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼

ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—ਅੱਡ, ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਹਨ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਣ੍ਡਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਸ੍ ਤੇषਾਂ ਹੇਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਅਣ੍ਡੇषੁ ਚਾਣ੍ਡਬਾਹ੍ਯੇषੁ ਤਥਾਣ੍ਡਾਵਰਣੇषੁ ਚ

ਹਰ ਅੰਡ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਤਮੋ ऽਨ੍ਤੇ ਚ ਤਮਃਪਾਰੇ ਚਾष੍ਟਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਅਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ

ਹੇਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੇਰਤ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਅਠ-ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਮਹੇਸ਼ਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ।

ਅਦੇਹਿਨਸ੍ ਤ੍ਵਹੋ ਦੇਹਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਅਸ੍ਯਾष੍ਟਮੂਰ੍ਤੇਃ ਸ਼ਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਗृਹਮੇਧਿਨਃ

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ—ਇਸ ਅਠ-ਰੂਪ ਸਰਵ, ਸ਼ਿਵ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ।

ਗृਹਿਣੀ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ ਚ ਮਹਦਾਦਯਃ ਪਸ਼ਵਃ ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਹਾਭਿਮਾਨਿਨਃ

ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਸੰਤਾਨ ਮਹਤ ਆਦਿ ਹਨ; ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਨੌਕਰ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਹੀਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਨਨ੍ਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਧਾਨਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ ਚ ਸਪ੍ਤ ਪ੍ਰਧਾਨਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਥ षੋਡਸ਼ਾਙ੍ਗੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਤਨੁਃ ਸ ਏਵ

ਭਗਵਾਨ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਨੰਤ ਹੈ; ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਦਿ ਸੱਤ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਫਿਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੇ ਅਠ-ਤਨ ਵਾਲਾ—ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।

ਆਜ੍ਞਾਬਲਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰਾ ਸ੍ਥਿਤੇਹ ਧਰਾਧਰਾ ਵਾਰਿਧਰਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸੁਰਾਸ਼੍ ਚ ਵੈਮਾਨਿਕਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਾਸ਼੍ ਚ

ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਆਗੂ ਸੁਰ, ਵਿਮਾਨੀਕ, ਤੇ ਸਥਿਰ-ਚਲਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਹੀਨਮੀਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਕਿਮੇਤਤ੍ਤ੍ਵਿਹੇਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ਪਾਵਕਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸ਼੍ਚਾਭਵਨ੍ ਯਤ੍ਤਤੋ ऽਪਿ

ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਲਕੜੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਇਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਯਕਸ਼ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਘਟ ਗਈਆਂ।

ਦਗ੍ਧੁਂ ਤृਣਂ ਵਾਪਿ ਸਮਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਵਾਯੁਸ੍ਤृਣਂ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ ਸਕਲਾਮਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ

ਉਸ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਇਕ ਤਿੰਨਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਹਵਾ ਵੀ ਤਿੰਨਕਾ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕੇ।

ਤਦਾ ਸ੍ਵਯਂ ਵृਤ੍ਰਰਿਪੁਃ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਿਹੇਤੁਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ਮੁਵਾਚ ਕੋ ਵਾ ਭਵਾਨਿਤੀਤ੍ਥਂ ਸ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍ਮਾ

ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਇਸ਼ ਨੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ।

ਤਦਾ ਹ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਂ ਗਤ ਏਵ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤਦਾਂਬਿਕਾ ਹੈਮਵਤੀ ਸ਼ੁਭਾਸ੍ਯਾ ਉਮਾ ਸ਼ੁਭੈਰਾਭਰਣੈਰਨੇਕੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਮਾਨਾ ਤ੍ਵਨੁ ਚਾਵਿਰਾਸੀਤ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਕਸ਼ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਸੁਭ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਉਮਾ, ਕਈ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

ਕਿਮੇਤਦੀਸ਼ੇ ਬਹੁਸ਼ੋਭਮਾਨੇ ਵਾਂਬਿਕੇ ਯਕ੍ਸ਼ਵਪੁਸ਼੍ਚਕਾਸ੍ਤਿ

ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ? ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਯਕਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਣੇਮੁਰੇਨਾਂ ਮृਗਰਾਜਗਾਮਿਨੀਮੁਮਾਮਜਾਂ ਲੋਹਿਤਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਾਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਿੰਘਣੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਉਮਾ, ਮਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਲਾਲ, ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਹੈ।

ਸਂਭਾਵਿਤਾ ਸਾ ਸਕਲਾਮਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਸੁਰਾਸੁਰਾਣਾਮ੍ ਅਹਂ ਪੁਰਾਸਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ ਚ ਪੁਂਸੋ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚਾਜ੍ਞਾਵਸ਼ਗੇਤ੍ਯਥਾਹ

ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋਏ। 'ਮੈਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ; ਯਕਸ਼ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ,' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵਮਜਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਨਿਯੋਗਤਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਮਭੂਦਜਾਦ੍ਵੈ ਅਜਸ਼੍ ਚ ਅਣ੍ਡਾਦਖਿਲਂ ਚ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣੈਰ੍ਲੋਕਮਜਾਤ੍ਮਕਂ ਤਤ੍

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ; ਤੇ ਅੰਡ ਤੋਂ ਅਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਤੇ ਜੋਤਿ-ਰੂਪ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲ ਅਜ ਹੈ।

ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਪ੍ਰਚਾਰਂ ਵੈ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਾਣ੍ਡੇ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ਦੇਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਲੋਕ੍ਯ ਗ੍ਰਹਚਾਰਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਯੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਤਾਰੇਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵੇਖ ਕੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇਹ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਮਾਨਸੋਪਰਿ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਮੇਰੋਃ ਪੁਰੀ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਨੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ ਵਾਰੁਣੀ

ਮਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਹੇਂਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ; ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭਾਨੁਪੁਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰੁਣੀ ਵੀ ਹੈ।

ਸੌਮ੍ਯੇ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲਾ ਤਾਸੁ ਦਿਗ੍ਦੇਵਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਅਮਰਾਵਤੀ ਸਂਯਮਨੀ ਸੁਖਾ ਚੈਵ ਵਿਭਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍

ਸੋਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ: ਅਮਰਾਵਤੀ, ਸੰਯਮਨੀ, ਸੁਖਾ ਅਤੇ ਵਿਭਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ।

ਲੋਕਪਾਲੋਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ ਕਾष੍ਠਾਂ ਗਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ ਯਾ ਤਾਂ ਨਿਬੋਧਤ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ, ਸੂਰਜ ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।