ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਾਧਿष੍ਠਿਤਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਚ ਸਮਾਸਤਃ ਮਰ੍ਯਾਦਾਪਰ੍ਵਤੇष੍ਵਦ੍ਯ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਸੀਮਾ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਸ਼ਿਵਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਥਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਾਲਾਗਿਨਿਸ਼ਿਵ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।
ਦੇਵਕੂਟੇ ਗਿਰੌ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਕੂਟੇ ਸੁਸ਼ੋਭਨੇ ਹੇਮਵੈਡੂਰ੍ਯਮਾਣਿਕ੍ਯਨੀਲਗੋਮੇਦਕਾਨ੍ਤਿਭਿਃ
ਦੇਵਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਕੂਟ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ, ਵੈਡੂਰੀ, ਮਾਣਕ, ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਗੋਮੇਦ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਹੋਈ।
ਤਥਾਨ੍ਯੈਰ੍ਮਣਿਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤੇ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਸ਼ੁਭੇ ਸ਼ਾਖਾਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਢ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਦ੍ਰੁਮਵਿਭੂषਿਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਹੋਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ, ਲੱਖਾਂ ਡਾਲੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।
ਚਮ੍ਪਕਾਸ਼ੋਕਪੁਂਨਾਗਵਕੁਲਾਸਨਮਣ੍ਡਿਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤਕਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ, ਬਕੁਲ ਤੇ ਅਸਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਾਰਜਾਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀ।
ਨੈਕਧਾਤੁਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੁਸੁਮਾਕੁਲੇ ਨਿਤਮ੍ਬਪੁष੍ਪਸਾਲਮ੍ਬੇਨ੍-ਐਕਸਤ੍ਤ੍ਵਗਣਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਅਨੇਕ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਅਜੋਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਵਿਮਲਸ੍ਵਾਦੁਪਾਨੀਯੇਨ੍-ਐਕਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੈਰ੍ਯੁਤੇ ਨਿਰ੍ਝਰੈਃ ਕੁਸੁਮਾਕੀਰ੍ਣੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਸ਼੍ ਚ ਵਿਭੂषਿਤੇ
ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਝਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਨਦੀ-ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਜੂਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ।
ਪੁष੍ਪੋਡੁਪਵਹਾਭਿਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਭਿਰ੍ ਅਲਂਕृਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਣਂ ਮਹਾਮੂਲਮ੍ ਅਨੇਕਸ੍ਕਨ੍ਧਪਾਦਪਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਵਹਿੰਦੇ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਰੰਗ, ਵੱਡੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਡਾਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਰਮ੍ਯਂ ਹ੍ਯਵਿਰਲਚ੍ਛਾਯਂ ਦਸ਼ਯੋਜਨਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਵਨਂ ਨਾਮ ਨਾਨਾਭੂਤਗਣਾਲਯਮ੍
ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਛਾਂ ਨਾਲ, ਦਸ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਇੱਥੇ 'ਭੂਤਵਨ' ਨਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਦੀਪ੍ਤਮਾਯਤਨਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਮਣਿਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਹੇਮਪ੍ਰਾਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਣਿਤੋਰਣਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਸ਼੍ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਗੋਪੁਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਿਂਹਾਸਨੈਰ੍ਮਣਿਮਯੈਃ ਸ਼ੁਭਾਸ੍ਤਰਣਸਂਯੁਤੈਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਵਿਤਸ੍ਤਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ਼ਰ੍ਵੇਣਾਧਿष੍ਠਿਤੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਥ ਨਾਲ।
ਅਮ੍ਲਾਨਮਾਲਾਨਿਚਿਤੈਰ੍ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੈਰ੍ ਗृਹੋਤ੍ਤਮੈਃ ਮਣ੍ਡਪੈਃ ਸੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ੍ ਤੁ ਸ੍ਫਾਟਿਕਸ੍ਤਮ੍ਭਸਂਯੁਤੈਃ
ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮੰਡਪ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ।
ਸਂਯੁਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਪੂਜਿਤੈਃ ਵਰਾਹਗਜਸਿਂਹਰ੍ਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਕਰਭਾਨਨੈਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਅਰ, ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਰਿੱਛ, ਬਾਘ, ਊਠ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ।
ਗृਧ੍ਰੋਲੂਕਮੁਖੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ ਮृਗੋष੍ਟ੍ਰਾਜਮੁਖੈਰਪਿ ਪ੍ਰਮਥੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਥੂਲੈਰ੍ ਗਿਰਿਕੂਟੋਪਮੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਗ੍ਰਿਧ, ਉਲੂ, ਹਿਰਨ, ਊਠ ਆਦਿ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮਥਾਂ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ।
ਕਰਾਲੈਰ੍ਹਰਿਕੇਸ਼ੈਸ਼੍ ਚ ਰੋਮਸ਼ੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਭੁਜੈਃ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਾਕृਤਿਧਰੈਰ੍ ਨਾਨਾਸਂਸ੍ਥਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਭਿਆਨਕ, ਹਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੋਮ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਤੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗ-ਭੰਗੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ।
ਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਯੈਰ੍ ਦੀਪ੍ਤਚਰਿਤੈਰ੍ ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਮੁਖੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿष੍ਣੁਸਂਕਾਸ਼ੈਰ੍ ਅਣਿਮਾਦਿਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਰਤਬ, ਪਵਿੱਤਰ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਮਮਰੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਪਰਿषਦੈਸ੍ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਪਤੇਰ੍ਦੇਵਾਃ ਪੂਜਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜਤੇ
ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਮਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਭਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਝਰ੍ਝਰੈਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪਟਹੈਰ੍ ਭੇਰੀਡਿਣ੍ਡਿਮਗੋਮੁਖੈਃ ਲਲਿਤਾਵਸਿਤੋਦ੍ਗੀਤੈਰ੍ ਵृਤ੍ਤਵਲ੍ਗਿਤਗਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਝੰਜ, ਸ਼ੰਖ, ਪਟਾਹ, ਭੇਰੀ, ਡਿੰਡੀਮਾ, ਗੋਮੁਖ, ਸੋਹਣੀ ਧੁਨ, ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਤੇ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਗੂੰਜਦੇ ਗਰਜ ਨਾਲ।
ਪੂਜਿਤੋ ਵੈ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰਮਥੈਃ ਪ੍ਰਮਥੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਿਦ੍ਧਰ੍षਿਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਮਥਾਂ, ਸਿੱਧ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮੁਖੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਂਕਰਃ ਵਿਭਕ੍ਤਚਾਰੁਸ਼ਿਖਰਂ ਯਤ੍ਰ ਤਚ੍ਛਙ੍ਖਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਟੀ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸੋ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਜਸ੍ਯ ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਨਿਵਾਸਃ ਕੋਟਿਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਕੈਲਾਸ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਯਤਨੇ ਸੋਮਃ ਸਦਾਸ੍ਤੇ ਸਗਣੋ ਹਰਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਭਵ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਨਾਮ ਨਲਿਨੀ ਵਿਪੁਲੋਦਕਾ ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਸੋਪਾਨਾ ਕੁਬੇਰਸ਼ਿਖਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਥੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਲਿਨੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਂਬੂਨਦਮਯੈਃ ਪਦ੍ਮੈਰ੍ ਗਨ੍ਧਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ਨੀਲਵੈਡੂਰ੍ਯਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ ਚ ਗਨ੍ਧੋਪੇਤੈਰ੍ਮਹੋਤ੍ਪਲੈਃ
ਇਹ ਨਦੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ਬੂ, ਛੂਹ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ ਵੈਡੂਰੀ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੁਗੰਧਤ ਉਤਪਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਥਾ ਕੁਮੁਦषਣ੍ਡੈਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਪਦ੍ਮੈਰ੍ ਅਲਂਕृਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਾਰੀਭਿਰ੍ ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ ਚ ਸੇਵਿਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਨਾਰੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕਿਨ੍ਨਰੈਃ ਉਪਸ੍ਪृष੍ਟਜਲਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਨਦੀ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਵਲੋਂ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਭਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਣਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ऽਵ੍ਯਯਃ
ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਭਵ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਡੂਰੀ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਅਟੱਲ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕਨਕਨਨ੍ਦਾਯਾਸ੍ ਤੀਰੇ ਵੈ ਪ੍ਰਾਚਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਨਂ ਦ੍ਵਿਜਸਹਸ੍ਰਾਢ੍ਯਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀ ਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਗਣਃ ਸਾਮ੍ਬਃ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ऽਦ੍ਰਿਸਮੇ ਗृਹੇ ਨਨ੍ਦਾਯਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤੀਰੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼੍ਰਿਤੇ
ਉਥੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਅੰਬਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।