ਪਿਤਰੋ ऽਮृਤਪਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ ਤੇषਾਂ ਚੈਵੇਹ ਵਿਸ੍ਤਰਃ ऋषੀਣਾਂ ਚ ਕੁਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਪਿਤਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਵਦਾਮਿ ਪृਥਗਧ੍ਯਾਯਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਤਃ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਸਤੀ ਯਾਤਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੱਖਰੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਉੱਪਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਦਾਖਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸਤੀ ਰੁਦਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਗਈ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯੈषਾ ਪਤਿਂ ਲੇਭੇ ਭਵਂ ਤਥਾ ਤਾਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸृਜਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਅਨੇਕਾਨ੍ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਵਾ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਨੇ ਕਈ ਰੁਦਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਸਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਾਨ੍ ਯਾਚਿਤੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਸ੍ਤੁ ਸਂਛਾਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਂ ਜਗਤ੍ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨ੍ਨੀਲਲੋਹਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਚੌਦਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਨਿਰਮਲ, ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ,
ਜਰਾਮਰਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ਪਿਤਾਮਹਃ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਵੋ ਮਹਾਦੇਵਾਸ੍ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਨੀਲਲੋਹਿਤਾਃ
ਜੋ ਬੁਢੇਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਦੇਵੋ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ।'
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵਗਾ ਦੀਰ੍ਘਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾ ਵਾਮਨਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ਹਿਰਣ੍ਯਕੇਸ਼ਾ ਦृष੍ਟਿਘ੍ਨਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਾਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਲੰਬੇ, ਛੋਟੇ, ਨੱਟੇ, ਸੁਭਾਵਨ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਜ਼ਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨਿਰਮਲ।
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾ ਵੀਤਰਾਗਾਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭਵਾਤ੍ਮਜਾਃ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਂ ਚਾਹ ਭਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਤਦਾ ਭਗਵਾਨ੍ਕਨਕਾਣ੍ਡਜਃ
ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰਾਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਭਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਭਵਾ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਜਣੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਸ਼ਂਕਰ ਮृਤ੍ਯੁਹੀਨਾ ਵਿਭੋ ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮृਤ੍ਯੁਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸृਜ ਪ੍ਰਭੋ
ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਦੇਵ; ਤੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰ, ਸ਼ੰਕਰ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ।
ਤਤਸ੍ਤਮਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਨ ਹਿ ਮੇ ਤਾਦृਸ਼ੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸ ਤ੍ਵਂ ਸृਜ ਯਥਾਕਾਮਂ ਮृਤ੍ਯੁਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ।'
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਸਰ੍ਜ ਸਕਲਂ ਸ਼ਂਕਰਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ ਜਰਾਮਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਚੌਹਾਂ-ਮੁਖੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ, ਬੁਢੇਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਂਕਰੋ ऽਪਿ ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰੈਰ੍ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਕਰ, ਰੁਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦੇਹਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਥਾਣੂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਇਹ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਲਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਧृਤਸ਼ਰੀਰਿਣਃ ਸ਼ਂ ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਰੋਤਿ ਘृਣਯਾ ਯਤਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕਰਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਵਿਦ੍ਯਯਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯਸ੍ਥਂ ਵਿਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਯਚ੍ਛਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਯੋਗ ਦੀ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮੁਕਤੀ 'ਸ਼ਮ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਣੋਸ੍ਤੁ ਵਿषਯਤ੍ਯਾਗਃ ਸਂਸਾਰਭਯਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਪੁਂਸੋ ਵਿਰਾਗੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਛੱਡਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੈਰਾਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਮੁਖ੍ਯੋ ਵਿਗੁਣਤ੍ਯਾਗੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਵਿਚਾਰਤਃ ਤਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯ ਚ ਸਂਧਾਨਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜਨਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ, ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸ਼ਂਕਰਾਦਿਹ ਸ ਏਵ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਿਨਾਕੀ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਸਰਤਾਜੀ—all ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਇੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਹਨ; ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਪਿਨਾਕੀ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ਂਕਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਰਕਂ ਪਾਪਿष੍ਠਾ ਅਪਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸ਼ਂਕਰਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ਮਾਯਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਘੋਰਾਦ੍ਯਾ ਹ੍ਯ੍ ਅष੍ਟਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਅਠਾਈਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਯੋ ਨਰਕਾਣਾਂ ਤੁ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਸੁ ਪਾਪਿਨਃ ਅਨਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸ਼ਿਵਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍
ਕੋਟੀਆਂ ਨਰਕਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਆਸ਼੍ਰਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਂ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੁਹੂਤਂ ਪੁਰੁष੍ਟੁਤਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ, ਪੁਰੁਹੂਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸਭ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਮਸਾ ਕਾਲਰੁਦ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਰਜਸਾ ਕਨਕਾਣ੍ਡਜਮ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਰ੍ਵਗਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਤ੍ਵੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਕਾਲਰੁਦ੍ਰ ਕਹਾਇਆ; ਰਜਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਸਤਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ; ਨਿਰਗੁਣਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਕੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ ਨਰਾਃ ਕੇਨ ਮਹਾਮਤੇ ਕਰ੍ਮਣਾਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ? ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਕਰਮ ਨਾਲ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਰਹਸ੍ਯਂ ਵਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਵਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਵ ਜੀ ਦੇ ਅਤਿ ਤੇਜ ਦੇ ਰਾਜ਼, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਦੇ ਵੇਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਯੋਗਿਨਃ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਪਰਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਯੋਗੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾष੍ਟਸਾਧਨੈਃ ਸਹਚਾਰਿਣਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਆਦਿ ਅਠ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ, ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਰੁਣਾਦਿਗੁਣੋਪੇਤਾਃ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਤੇ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਰਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਕਰੁਣਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯੋਗਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਯੋਗੇਨ ਜਾਯਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਖਿਲਂ ਤਤਃ
ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ ਯਦਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚੈਵ ਯੋਗਂ ਯੋਗਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਜੇਕਰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ, ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਯੋਗ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਕਥਂ ਕਰੋਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਰਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੇਣ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਨृਣਾਂ ਵਿਭੁਃ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ?