ਨਵਵਰ੍षਾਨ੍ਵਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਨਦੀਨਦਗਿਰੀਸ਼੍ਵਰੈਃ ਨਵਵਰ੍षਂ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਂ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਇਹ ਨੌ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਦੀ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਨੌ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਯੋਜਨੈਸ਼੍ ਚ ਨਿਬੋਧਤ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ, ਗੋਲਾਈ ਅਤੇ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ਤਮੇਕਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ ਤੁ ਸ੍ਮृਤਃ ਅਨੁ ਦ੍ਵੀਪਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੀ ਮਾਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦਵੀਪ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋਹਣਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਹ ਮਾਪ ਦੋਹਣੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਸਸਮੁਦ੍ਰਾ ਧਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਦ੍ਵੀਪੈਸ਼੍ ਚ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ ਯੁਕ੍ਤਾ ਲੋਕਾਲੋਕਾਵृਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੰਜ ਕ੍ਰੋੜ ਚੌੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੋਕਾਲੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਰੇ ਮੇਰੋਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੀਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਹਾੜ, ਹੇ ਸਾਧੂਓ, ਵਰਸ਼ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਜਠਰੋ ਦੇਵਕੂਟਸ਼੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪਰ੍ਵਤੌ ਨਿषਧੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮੇਰੋਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਗਿਰਿਃ ਹੇਮਕੂਟ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਹਿਮਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਠਰ ਤੇ ਦੇਵਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਧ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੇਮਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹਿਮਵਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਮੇਰੋਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਤੌ ਦ੍ਵੌ ਧਰਾਧਰੌ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਗਨ੍ਧਮਾਦਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਾਵੇਤਾਵੁਦਗਾਯਤੌ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਧਰਾਧਰ ਤੇ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੋ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਗੰਧਮਾਦਨ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪਹਾੜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਃ ਤੇषਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਮੇਕਸ਼ਃ
ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਹੈਮਵਤਂ ਵਰ੍षਂ ਭਾਰਤਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਹੇਮਕੂਟਂ ਪਰਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਿਂਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹਿਮਵਤ ਦਾ ਇਹ ਵਰਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।
ਨੈषਧਂ ਹੇਮਕੂਟਾਤ੍ਤੁ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ਹਰਿਵਰ੍षਾਤ੍ਪਰਂ ਚੈਵ ਮੇਰੋਃ ਸ਼ੁਭਮਿਲਾਵृਤਮ੍
ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਿਸ਼ਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਵਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੇਰੂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਇਲਾਵृਤਾਤ੍ਪਰਂ ਨੀਲਂ ਰਮ੍ਯਕਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਰਮ੍ਯਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦ੍ਧਿਰਣ੍ਮਯਮ੍
ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਮਯਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਰਮਯਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰਣਮਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਾਤ੍ਪਰਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਚੈਵ ਕੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਧਨੁਃਸਂਸ੍ਥੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵਰ੍षੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਹਿਰਣਮਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨੁਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਦੀਰ੍ਘਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਮਧ੍ਯਤਸ੍ਤਦਿਲਾਵृਤਮ੍ ਮੇਰੋਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਪੂਰ੍ਵੇਣ ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਦੀਰ੍ਘੇਤਰੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਥੇ ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੋ ਹੋਰ ਲੰਮੇ ਵਰਸ਼ ਹਨ।
ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਤੁ ਨਿषਧਸ੍ਯਾਥ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧਂ ਚੋਤ੍ਤਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਚੋਤ੍ਤਰੇ
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਰਧ ਵੇਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ। ਦੱਖਣੀ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿੰਨ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯਮਿਲਾਵृਤਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ ਨੀਲਸ੍ਯ ਨਿषਧਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਉਦਗਾਯਤੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਲਯਵਾਨ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਰੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਆਯਾਮਤਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਆਯਾਮਤਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨਿਵ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਤ੍ ਸਮੇਨ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਮਾਲਯਵਾਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗਾਯਤਾਃ ਸੁਪਰ੍ਵਾਣਃ षਡੇਤੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ ਅਵਗਾਢਾਸ਼੍ਚੋਭਯਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੌ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮੌ
ਇਹ ਛੇ ਵਰਸ਼ ਪਹਾੜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਿਮਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੁ ਹਿਮਵਾਨ੍ ਹੇਮਕੂਟਸ੍ਤੁ ਹੇਮਵਾਨ੍ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੋ ਹੈਰਣ੍ਯੋ ਨਿषਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਿਮਵਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿਮ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇਮਕੂਟ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਃ ਸਸੌਵਰ੍ਣੋ ਮੇਰੁਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਾਯਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਵृਤ੍ਤਾਕृਤਿਪਰੀਣਾਹਸ਼੍ ਚਤੁਰਸ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਾਰ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਘੇਰਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਨੀਲਸ਼੍ ਚ ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੋ ਹਿਰਣ੍ਮਯਃ ਮਯੂਰਬਰ੍ਹਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਤਕੁਂਭਸ੍ ਤ੍ਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਵਾਨ੍
ਇਹ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਵੈਡੂਰੀ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ, ਮੋਰ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੁਨਃ ਸ਼ृਣੁ ਗਿਰੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ ਮਨ੍ਦਰੋ ਦੇਵਕੂਟਸ਼੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪਰ੍ਵਤੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫਿਰ ਸੁਣੋ: ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਕੂਟ ਦੋ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਕੈਲਾਸੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਸ਼੍ ਚ ਹੇਮਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਤੌ ਪੂਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚਾਯਤਾਵੇਤਾਵ੍ ਅਰ੍ਣਵਾਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਕੈਲਾਸ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਅਤੇ ਹੇਮਵਾਨ ਵੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਇਹ ਲੰਮੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਨਿषਧਃ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਵਰਪਰ੍ਵਤੌ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵੌ ਤਥਾ ਯਾਮ੍ਯਾਵ੍ ਏਤੌ ਪਸ਼੍ਚਿਮਤਃ ਸ਼੍ਰਿਤੌ
ਨਿਸ਼ਧ ਅਤੇ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਦੋ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਜਾਰੁਚਿਸ਼੍ਚੈਵ ਉਤ੍ਤਰੌ ਵਰਪਰ੍ਵਤੌ ਪੂਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚਾਯਤਾਵੇਤਾਵ੍ ਅਰ੍ਣਵਾਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਰੁਚਿ ਦੋ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਨ; ਇਹ ਵੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੰਮੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਮਰ੍ਯਾਦਾਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ ਏਤਾਨ੍ ਅष੍ਟਾਵਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ ਯੋ ऽਸੌ ਮੇਰੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਕਨਕਪਰ੍ਵਤਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਨੂੰ ਸੀਮਾ ਪਹਾੜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੂ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉੱਚਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਦਾਸ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਃ ਯੈਰ੍ਵਿष੍ਟਬ੍ਧਾ ਨ ਚਲਤਿ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਵਤੀ ਮਹੀ
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਤ ਟਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਦਸ਼ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਮ੍ ਆਯਾਮਸ੍ ਤੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਮਨ੍ਦਰੋ ਨਾਮ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਹੈ।
ਵਿਪੁਲਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਮृਤਃ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਦ੍ਵੀਪਕੇਤਵਃ
ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਵਿਪੁਲਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਟਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।