ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਯਮਸ੍ਯ ਚ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਥ ਨਿਰृਤੇਃ ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ ਸ਼ਕਰ, ਯਮ, ਸੋਮ, ਵਰੁਣ, ਨਿਰ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪਾਵਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹਨ।
ਵਾਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਲਯਸਮਨ੍ਤਤਃ ਤੇषਾਂ ਤੇषਾਂ ਵਿਮਾਨੇषੁ ਦਿਵ੍ਯੇषੁ ਵਿਵਿਧੇषੁ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮਹਲ ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਮੀਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਿਤ੍ਯਾਰ੍ਚਾ ਚ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੈਸ਼੍ ਚ ਭਗਵਾਞ੍ ਛੈਲਾਦਿਃ ਸ਼ਿष੍ਯਸਂਮਤਃ
ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੈਲਾਦੀ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤੁ ਸੁਖਾਸੀਨਃ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਨਕਸ਼੍ ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ ਚ ਸਦृਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੈਠਾ ਹੈ; ਸਨਕ, ਸਨੰਦ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਉਥੇ ਹਨ।
ਯੋਗਭੂਮਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੋਗਭੂਮਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਵਿਮਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭੋਗ ਦਾ ਖੇਤਰ; ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੁਹਣਾ ਮਹਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲਾਦਿਨਃ ਸ਼ੁਭਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ षਣ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਯ ਗਣਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਸ਼ੈਲਾਦੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ਣਮੁਖ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸੁਯਸ਼ਾਯਾਃ ਸੁਨੇਤ੍ਰਾਯਾਃ ਮਾਤॄਣਾਂ ਮਦਨਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਜਮ੍ਬੂਨਦੀ ਨਾਮ ਮੂਲਮਾਵੇष੍ਟ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਥੇ ਸੁਯਸ਼ਾ, ਸੁਨੇਤਰਾ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਦਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਜੰਬੂਨਦੀ ਨਦੀ ਖੜੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਜਮ੍ਬੂਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਃ ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਕਾਲਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਸਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਸੁਹਣਾ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੋਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ੁਭਂ ਵਰ੍षਮਿਲਾਵृਤਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਜਮ੍ਬੂਫਲਾਹਾਰਾਃ ਕੇਚਿਚ੍ਚਾਮृਤਭੋਜਨਾਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਸ਼ਮਿਲਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੰਬੂ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਂਬੂਨਦਸਮਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ ਚ ਭੋਗਿਨਃ ਮੇਰੁਪਾਦਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦ੍ਵੀਪੋ ऽਯਂ ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ਼ੁਭਃ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭੋਗੀ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਬੂਨਦਾ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੱਧ ਦਵੀਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਵਵਰ੍षਾਨ੍ਵਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਨਦੀਨਦਗਿਰੀਸ਼੍ਵਰੈਃ ਨਵਵਰ੍षਂ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਂ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਇਹ ਨੌ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਦੀ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਨੌ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਯੋਜਨੈਸ਼੍ ਚ ਨਿਬੋਧਤ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ, ਗੋਲਾਈ ਅਤੇ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ਤਮੇਕਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ ਤੁ ਸ੍ਮृਤਃ ਅਨੁ ਦ੍ਵੀਪਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੀ ਮਾਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦਵੀਪ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋਹਣਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਹ ਮਾਪ ਦੋਹਣੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਸਸਮੁਦ੍ਰਾ ਧਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਦ੍ਵੀਪੈਸ਼੍ ਚ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ ਯੁਕ੍ਤਾ ਲੋਕਾਲੋਕਾਵृਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੰਜ ਕ੍ਰੋੜ ਚੌੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੋਕਾਲੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਰੇ ਮੇਰੋਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਪੁਨਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੀਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਹਾੜ, ਹੇ ਸਾਧੂਓ, ਵਰਸ਼ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਜਠਰੋ ਦੇਵਕੂਟਸ਼੍ ਚ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪਰ੍ਵਤੌ ਨਿषਧੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮੇਰੋਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਗਿਰਿਃ ਹੇਮਕੂਟ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਹਿਮਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਠਰ ਤੇ ਦੇਵਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਧ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੇਮਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹਿਮਵਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਮੇਰੋਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰ੍ਵਤੌ ਦ੍ਵੌ ਧਰਾਧਰੌ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਗਨ੍ਧਮਾਦਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਾਵੇਤਾਵੁਦਗਾਯਤੌ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਧਰਾਧਰ ਤੇ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੋ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਗੰਧਮਾਦਨ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪਹਾੜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਃ ਤੇषਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਮੇਕਸ਼ਃ
ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਹੈਮਵਤਂ ਵਰ੍षਂ ਭਾਰਤਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਹੇਮਕੂਟਂ ਪਰਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਿਂਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹਿਮਵਤ ਦਾ ਇਹ ਵਰਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।
ਨੈषਧਂ ਹੇਮਕੂਟਾਤ੍ਤੁ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ ਹਰਿਵਰ੍षਾਤ੍ਪਰਂ ਚੈਵ ਮੇਰੋਃ ਸ਼ੁਭਮਿਲਾਵृਤਮ੍
ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਿਸ਼ਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਵਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੇਰੂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਇਲਾਵृਤਾਤ੍ਪਰਂ ਨੀਲਂ ਰਮ੍ਯਕਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਰਮ੍ਯਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦ੍ਧਿਰਣ੍ਮਯਮ੍
ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਮਯਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਰਮਯਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰਣਮਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਾਤ੍ਪਰਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਚੈਵ ਕੁਰੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਧਨੁਃਸਂਸ੍ਥੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵਰ੍षੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਹਿਰਣਮਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨੁਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਦੀਰ੍ਘਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਮਧ੍ਯਤਸ੍ਤਦਿਲਾਵृਤਮ੍ ਮੇਰੋਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਪੂਰ੍ਵੇਣ ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਦੀਰ੍ਘੇਤਰੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਥੇ ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੋ ਹੋਰ ਲੰਮੇ ਵਰਸ਼ ਹਨ।
ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਤੁ ਨਿषਧਸ੍ਯਾਥ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧਂ ਚੋਤ੍ਤਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਚੋਤ੍ਤਰੇ
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਰਧ ਵੇਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ। ਦੱਖਣੀ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਰਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿੰਨ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯਮਿਲਾਵृਤਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ ਨੀਲਸ੍ਯ ਨਿषਧਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਉਦਗਾਯਤੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਲਯਵਾਨ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਰੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਆਯਾਮਤਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਆਯਾਮਤਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨਿਵ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਤ੍ ਸਮੇਨ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਮਾਲਯਵਾਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗਾਯਤਾਃ ਸੁਪਰ੍ਵਾਣਃ षਡੇਤੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ ਅਵਗਾਢਾਸ਼੍ਚੋਭਯਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੌ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮੌ
ਇਹ ਛੇ ਵਰਸ਼ ਪਹਾੜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਿਮਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੁ ਹਿਮਵਾਨ੍ ਹੇਮਕੂਟਸ੍ਤੁ ਹੇਮਵਾਨ੍ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੋ ਹੈਰਣ੍ਯੋ ਨਿषਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਿਮਵਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿਮ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇਮਕੂਟ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।