ਸਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ੇषੁ ਹੀਯਨ੍ਤੇ ਯੁਗਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯਃ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵੈ ਕੀਰ੍ਤਿਤੈषਾ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆੰਸ਼ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੋਕ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਸਾਧਨਮ੍ ਏषਾ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਆ ਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ ਗੁਣੀਕृਤਾ
ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ; ਇਹ ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਦਹਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚੈਤਾਵਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਅਨਾਰ੍ਜਵਂ ਜਡੀਭਾਵੋ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਆ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਲੰਬੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤਪਣ ਅਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯੁਗਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਏषਾਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਣਾਂ ਚ ਗੁਣਿਤਾ ਹ੍ਯੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਇਹ ਸਭ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਕੁੱਲ ਇਕਹੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਾ ਤੁ ਮਨੋਰਨ੍ਤਰਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਯਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਤੀਹ ਯਦਾ ਤੁ ਯਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਨਵੰਤਰਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਂਹੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਭਵਤਿ ਪੁਨਸ੍ਤਦ੍ਵੈ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਸਰ੍ਗੇ ਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾ ਭੇਦਾ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਥੈਵ ਤੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਮੁੜ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਪਰਿਮਿਤਾ ਨ ਨ੍ਯੂਨਾ ਨਾਧਿਕਾਸ੍ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਲ੍ਪਾ ਯੁਗੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਪਚੀਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਘੱਟ ਨਾ ਵੱਧ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਪ ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਏਤਦੇਵ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਯੁਗਾਨਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨਾਨਿ ਚਿਰਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ਤਥਾ ਤੁ ਸਂਤਿष੍ਠਤਿ ਜੀਵਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਗਾਨਾਂ ਵੈ ਸਮਾਸਤਃ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਣ ਚੈਕੇਨ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਲ੍ਪਃ ਕਲ੍ਪੇਨ ਚੈਵ ਹਿ
ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕਲਪਾ ਕਲਪਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਗਤੇषੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਤਰ੍ਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ
ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਰੇ।
ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਮਰੂਪੈਰ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ ਦੇਵਾ ਹ੍ਯष੍ਟਵਿਧਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਅਠਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ऋषਯੋ ਮਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਯੋਜਨਾਃ ਏਵਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗੋ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੂ ਵੀ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਾਸ਼੍ ਚ ਯੁਗਾਨਿ ਯੁਗਸਿਦ੍ਧਯਃ
ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ, ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੁਗਾਨਾਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਹਿ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ ਵਦਾਮਿ ਦੇਵੀਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨੇਃ ਸਮਾਸਤਃ
ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਦਮ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਪੁੱਤਰਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਨਃ ਸਸਰ੍ਜ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਹਸ੍ਰਯੁਗਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਖੋਈ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਿਆ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ।
ਏਵਂ ਪਰਾਰ੍ਧੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਤੁ ਤਥਾ ਗਤੇ ਤਦਾ ਧਰਾਮ੍ਭਸਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਆਪੋ ਵਹ੍ਨੌ ਸਮੀਰਣੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਹਵਾ 'ਤੇ।
ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਮੀਰਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਯੁਤਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਦਸ਼ੈਕਂ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ, ਸਭ ਮਿਲ ਗਏ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਲੀਨਾਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਹੋ ਅਭਿਮਾਨਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਅਹੰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ, ਅਭਿਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਹਾਨਪਿ ਤਥਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਲੀਨੋ ऽਭਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਗੁਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਲੀਨਮਭਵਦ੍ਭਵੇ
ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਵਿਕਤ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਭਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸृष੍ਟਿਰਭੂਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪੁਰੁषਾਚ੍ਛਿਵਾਤ੍ ਅਥ ਸृष੍ਟਾਸ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਮਨਸਾ ਤੇਨ ਮਾਨਸਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੁਰੁਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਮਨ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਮਲਯੋਨਿਨਾ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਵੈ ਮਾਨਸੈਃ ਸਹ
ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਪ੍ਰਜਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਨਹੀਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ,
ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਵਿਚਚਾਰੇਸ਼ਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਤਪਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੁ ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਭਵੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਤਪ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਭਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਲਈ।
ਲਲਾਟਮਧ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਰੂਪੋ ऽਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਿਤਾ-ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰੋ ऽਭਵਤ੍ ਦਦਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਅਰਧ-ਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਬਣਿਆ; ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਮੇਤ, ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ਬੁਭੁਜੇ ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਗਤਾਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਦੀ ਸੁਭਾਅਰਧ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗਿਆ, ਜਗਤ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਹਰਿਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸਸਰ੍ਜ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਵਿੱਚ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਹਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ; ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਰਚਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਾਂਸ਼ਜਸ਼੍ ਚ ਹਰਿਸ੍ ਤਥਾ ਅਣ੍ਡਜਃ ਪਦ੍ਮਜਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਾਙ੍ਗਭਵ ਏਵ ਚ
ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹਰੀ, ਅੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ਪਰਾਰ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ਭੂਤਿਃ ਸਮਾਸਤਃ
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ繁ਤੀ ਪਰਾਰਧ ਤਕ ਰਹੀ, ਇਹ ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।