ਭਾਵਿਨੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਚ ਬਲਾਤ੍ ਤਤਃ ਕृਤਮਵਰ੍ਤਤ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਨਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਤੁ ਵੈ
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦਾ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ; ਜਦ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਆ ਜਾਂਦਾ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕਲਿਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਾਰ੍ਤਯੁਗਾਸ੍ਤਦਾ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੇਹ ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਅਦृष੍ਟਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਚ
ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ; ਜੋ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਸਿਧ ਹੋ ਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ।
ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਤੁ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਬੀਜਾਰ੍ਥਂ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਇਹ
ਉਥੇ ਸੱਤ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲਿਜੈਃ ਸਹ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਸ੍ਤਦਾਭਵਨ੍ ਤੇषਾਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਧਰ੍ਮਂ ਕਥਯਨ੍ਤੀਤਰੇ ऽਪਿ ਚ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਯੁਤਂ ਸ਼੍ਰੌਤਂ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਤੁ ਯਮ੍ ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਕ੍ਰਿਯਾਵਤ੍ਸੁ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕृਤੇ
ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ繁ਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤਕृਤਾਨਾਂ ਚ ਧਰ੍ਮੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤੇ ਕੇਚਿਦ੍ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਕਾਰੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯਸ੍ਤੁ ਵੈ ਯਥਾ ਦਾਵਪ੍ਰਦਗ੍ਧੇषੁ ਤृਣੇष੍ਵਿਹ ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਮੁਨੀਆਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਘਾਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇषਾਂ ਮੂਲੇषੁ ਸਂਭਵਃ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਤਯੁਗਾਨਾਂ ਤੁ ਕਲਿਜੇष੍ਵਿਹ ਸਂਭਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਉਗ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਲਿਜੁਗ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯੁਗਾਦ੍ਯੁਗਸ੍ਯੇਹ ਸਂਤਾਨਂ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਵਰ੍ਤਤੇ ਹ ਵ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦਾਦ੍ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
ਸੁਖਮਾਯੁਰ੍ਬਲਂ ਰੂਪਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਰ੍ਥਃ ਕਾਮ ਏਵ ਚ ਯੁਗੇष੍ਵੇਤਾਨਿ ਹੀਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪਾਦਾਨ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਸੁਖ, ਆਯੁ, ਤਾਕਤ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਧਰਮ, ਧਨ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਘਟਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ੇषੁ ਹੀਯਨ੍ਤੇ ਯੁਗਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯਃ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵੈ ਕੀਰ੍ਤਿਤੈषਾ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆੰਸ਼ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੋਕ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਸਾਧਨਮ੍ ਏषਾ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਆ ਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ ਗੁਣੀਕृਤਾ
ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ; ਇਹ ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਦਹਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚੈਤਾਵਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਅਨਾਰ੍ਜਵਂ ਜਡੀਭਾਵੋ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਆ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਲੰਬੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤਪਣ ਅਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯੁਗਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਏषਾਂ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਣਾਂ ਚ ਗੁਣਿਤਾ ਹ੍ਯੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਇਹ ਸਭ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਂਹੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਕੁੱਲ ਇਕਹੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਾ ਤੁ ਮਨੋਰਨ੍ਤਰਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਯਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਵਤੀਹ ਯਦਾ ਤੁ ਯਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਨਵੰਤਰਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਂਹੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਭਵਤਿ ਪੁਨਸ੍ਤਦ੍ਵੈ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਸਰ੍ਗੇ ਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾ ਭੇਦਾ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਥੈਵ ਤੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਮੁੜ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਪਰਿਮਿਤਾ ਨ ਨ੍ਯੂਨਾ ਨਾਧਿਕਾਸ੍ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਲ੍ਪਾ ਯੁਗੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਪਚੀਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਘੱਟ ਨਾ ਵੱਧ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਪ ਯੁਗਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਏਤਦੇਵ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਯੁਗਾਨਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨਾਨਿ ਚਿਰਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ਤਥਾ ਤੁ ਸਂਤਿष੍ਠਤਿ ਜੀਵਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਗਾਨਾਂ ਵੈ ਸਮਾਸਤਃ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਣ ਚੈਕੇਨ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਲ੍ਪਃ ਕਲ੍ਪੇਨ ਚੈਵ ਹਿ
ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕਲਪਾ ਕਲਪਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਗਤੇषੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਤਰ੍ਕਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ
ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਰੇ।
ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਮਰੂਪੈਰ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ ਦੇਵਾ ਹ੍ਯष੍ਟਵਿਧਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਅਠਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ऋषਯੋ ਮਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਯੋਜਨਾਃ ਏਵਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗੋ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੂ ਵੀ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਸ਼੍ ਚ ਤਥਾ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਾਸ਼੍ ਚ ਯੁਗਾਨਿ ਯੁਗਸਿਦ੍ਧਯਃ
ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ, ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੁਗਾਨਾਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਹਿ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ ਵਦਾਮਿ ਦੇਵੀਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨੇਃ ਸਮਾਸਤਃ
ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਦਮ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਪੁੱਤਰਤਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਨਃ ਸਸਰ੍ਜ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਹਸ੍ਰਯੁਗਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਖੋਈ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਿਆ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ।
ਏਵਂ ਪਰਾਰ੍ਧੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਤੁ ਤਥਾ ਗਤੇ ਤਦਾ ਧਰਾਮ੍ਭਸਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਆਪੋ ਵਹ੍ਨੌ ਸਮੀਰਣੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਹਵਾ 'ਤੇ।
ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਮੀਰਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਯੁਤਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਦਸ਼ੈਕਂ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ, ਸਭ ਮਿਲ ਗਏ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਲੀਨਾਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਹੋ ਅਭਿਮਾਨਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਅਹੰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ, ਅਭਿਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।