ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਨ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਨਸੂਯਕਾਃ

ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਜੋ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਧਰਮ ਨਿਰਵੈਰ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਹਨ।

ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਵਾਰ੍षਿਕੋ ਧਰ੍ਮੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਮਾਸਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਯਥਾਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਚਰਨ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ ਤਦਹ੍ਨਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਤੇ ਕਲੌ

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏषਾ ਕਲਿਯੁਗਾਵਸ੍ਥਾ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਤੁ ਨਿਬੋਧ ਮੇ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚ ਹੀਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਪਾਦਾਂਸ੍ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਯਃ

ਇਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਸੰਧਿਆ ਭਾਗ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵਾਃ ਸਂਧ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀਹ ਤੁ ਪਾਦਸ਼ਃ ਸਂਧ੍ਯਾਸ੍ਵਭਾਵਾਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇषੁ ਪਾਦਸ਼ਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ

ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਇੱਥੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕੇ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਯੁਗਾਨ੍ਤਿਕੇ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਹ੍ਯਸਾਧੂਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਿਧਨੋਤ੍ਥਿਤਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਭਾਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਗੋਤ੍ਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਮਿਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਮਾਨਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸੋ ऽਂਸ਼ੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ

ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਮਿਤਿ' ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਸੀ।

ਸਮਾਃ ਸ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਵੈ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ਅਨੁਕਰ੍षਨ੍ ਸ ਵੈ ਸੇਨਾਂ ਸਵਾਜਿਰਥਕੁਞ੍ਜਰਾਮ੍

ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ।

ਪ੍ਰਗृਹੀਤਾਯੁਧੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਸ ਤਦਾ ਤੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਲੇਛਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।

ਸ ਹਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਾਞ੍ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨਿਜਾਨ੍ ਪਾਖਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਃਸ਼ੇषਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ

ਉਹ, ਸ਼ੂਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾ ਯੇ ਚ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਵਰ੍ਣਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਜਾਤਾਸ਼੍ ਚ ਯੇ ਚ ਤਾਨਨੁਜੀਵਿਨਃ

ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਚਕ੍ਰੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨਾਮਨ੍ਤਕृਤ੍ਸ ਤੁ ਅਧृष੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਚਚਾਰਾਥ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍

ਕਰਮ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਕੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹਾ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਨਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸੋ ऽਂਸ਼ੇਨ ਦੇਵਸ੍ਯੇਹ ਵਿਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਮਿਤਿਰ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍

ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਮਿਤਿ' ਨਾਮ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਤਾ ਸੀ।

ਗੋਤ੍ਰਤੋ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕਲਿਯੁਗੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ੇ ऽਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਵਰ੍षੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਸਮਾਃ

ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਬਤੀਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਬੀਜਾਵਸ਼ੇषਾਂ ਤੁ ਪृਥਿਵੀਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਃ

ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੀਜ ਹੀ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਠੋਰ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ।

ਪਰਸ੍ਪਰਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਕੋਪੇਨਾਕਸ੍ਮਿਕੇਨ ਤੁ ਸ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਵृषਲਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ੍ ਤਾਨ੍ ਅਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍

ਆਪਸੀ ਕਾਰਣਾਂ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਅਧਰਮੀ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਹਾਨੁਗਃ ਤਤੋ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸਹਸੈਨਿਕਃ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ; ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਟਿਕ ਗਿਆ।

ਉਤ੍ਸਾਦ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਤਤ੍ਰ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕੇ ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਯੁਗਾਨ੍ਤਿਕੇ

ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਣ ਲੱਗਾ, ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ—

ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਵਲ੍ਪਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸੁ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਿਹ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਅਪ੍ਰਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾ ਵੈ ਲੋਭਾਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ

ਜਦ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਲੋਕ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਭ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਏ।

ਉਪਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ਅਰਾਜਕੇ ਯੁਗਵਸ਼ਾਤ੍ ਸਂਸ਼ਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ

ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਨਮ ਸਕਦੇ; ਰਾਜਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਅਣਸੁਝੇਪਣ ਛਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾ ਵੈ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਰਾਨ੍ ਗृਹਾਣਿ ਚ

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਘਰ ਤੇ ਪਰਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।

ਸ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੋ ਨਿष੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ ਨष੍ਟੇ ਸ਼੍ਰੌਤੇ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਧਰ੍ਮੇ ਪਰਸ੍ਪਰਹਤਾਸ੍ਤਦਾ

ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਦਰਦ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ; ਜਦ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮਾਰਤ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।

ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਨਿਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਾ ਨਿਰਪਤ੍ਰਪਾਃ ਨष੍ਟੇ ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਃ ਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਾਃ

ਉਹ ਬਿਨਾ ਹੱਦਾਂ, ਬਿਨਾ ਠਿਕਾਣੇ, ਬਿਨਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਬਿਨਾ ਲੱਜਾ ਦੇ ਰਹੇ; ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਤਾਕਤ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ, ਕੇਵਲ ਪਚੀਸ, ਰਹਿ ਗਏ।

ਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਦਾਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਵਿਵਾਦਵ੍ਯਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਹਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਰ੍ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦੂਰਤਃ

ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਝਗੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਲਝ ਗਈਆਂ; ਸੁੱਕਾ ਪੈਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਧੰਧਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਨ੍ਤਾਨੁਪਸੇਵਨ੍ਤੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਾਨ੍ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ ਸਰਿਤ੍ਸਾਗਰਕੂਪਾਂਸ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ੍ ਤਥਾ

ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ; ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ, ਕੂਏ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲੱਗੇ।

ਮਧੁਮਾਂਸੈਰ੍ਮੂਲਫਲੈਰ੍ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ ਚੀਰਪਤ੍ਰਾਜਿਨਧਰਾ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਾ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ

ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ; ਛਾਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਚਮੜੀਆਂ ਪਹਿਨਦੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਸਤੂ।

ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਸਂਕਟਂ ਘੋਰਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ਏਵਂ ਕष੍ਟਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਅਲ੍ਪਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਦਾ

ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਲੋਕ ਬਚੇ, ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਸਹਿੰਦੇ।

ਜਰਾਵ੍ਯਾਧਿਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਾ ਦੁਃਖਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਨਸਾਃ ਵਿਚਾਰਣਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਤ੍ ਸਾਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾ ਵਿਚਾਰਣਾ

ਬੁਢਾਪਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਦੁਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ; ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੋਚ ਆਈ, ਤੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਸਮਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ।

ਸਾਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਕੋ ਬੋਧਃ ਸਂਬੋਧਾਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਤਾ ਅਰੂਪਸ਼ਮਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਕਲਿਸ਼ਿष੍ਟਾ ਹਿ ਵੈ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਸਮਤਾ ਵਾਲੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਧਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਆਈ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ, ਭਾਵੇਂ ਰੂਪ ਜਾਂ ਸੰਯਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰੱਖਦੇ।

ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਯੁਗਂ ਤੁ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਂਮੋਹਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਾਸਾਂ ਵੈ ਸੁਪ੍ਤਮਤ੍ਤਵਤ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਚ ਯੁਗ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ।