ਵੇਦਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਣਯਨਂ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਂਕਰਸ੍ ਤਥਾ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪਰਿਧ੍ਵਂਸਃ ਕਾਮਦ੍ਵੇषੌ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੇਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਵ, ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜ, ਵਰਣ-ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨਸ਼ਟਤਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ-ਵੈਰ ਵੀ ਹੋਏ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਾਗੋ ਲੋਭੋ ਮਦਸ੍ ਤਥਾ ਵੇਦੋ ਵ੍ਯਾਸੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤੁ ਵ੍ਯਸ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦਿषੁ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ; ਵੇਦ ਨੂੰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਦਵਾਪਰ ਤੇ ਅਗਲੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਸ੍ਵਿਹ ਵਿਧੀਯਤੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਦਾਯੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯਸ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਸਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਵੇਦ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਆਯੁ ਦੀ ਘਟਣ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਉਹ ਹੋਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪੁਨਰ੍ਭੇਦਾ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦृष੍ਟਿਵਿਭ੍ਰਮੈਃ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਨ੍ਯਾਸੈਃ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਵਿਪਰ੍ਯਯੈਃ
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਵੰਡ ਹੋਈ।
ਸਂਹਿਤਾ ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮ੍ਨਾਂ ਸਂਹਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਨੀषਿਭਿਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾ ਵੈਕृਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਰष੍ਟृਭਿਸ੍ਤੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਮ ਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਾਏ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਲ੍ਪਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਚਨਾਨਿ ਚ ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਾਨ੍ਵੈ ਕੇਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਲਪਸੂਤਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ—ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਾਲਗੌਰਵਾਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚ ਸ਼ੈਵਂ ਭਾਗਵਤਂ ਤਥਾ
ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਰ ਕਰਕੇ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮ, ਪਦਮ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਭਾਗਵਤ ਵੀ।
ਭਵਿष੍ਯਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮਤਃ ਪਰਮ੍ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਂ ਲੈਙ੍ਗਂ ਵਾਰਾਹਮੇਵ ਚ
ਭਵਿਸ਼, ਨਾਰਦ, ਮਾਰਕੰਡੇ, ਫਿਰ ਆਗਨੇਯ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਵਾਰਾਹ ਵੀ।
ਵਾਮਨਾਖ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕੂਰ੍ਮਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਗਾਰੁਡਮੇਵ ਚ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਂ ਤਥਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਃ ਪ੍ਰਕਥ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵਾਮਨ, ਕੂਰਮ, ਮਤਸਯ, ਗਾਰੁੜ, ਸਕੰਦ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੈਙ੍ਗਮ੍ ਏਕਾਦਸ਼ਵਿਧਂ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਮਨ੍ਵਤ੍ਰਿਵਿष੍ਣੁਹਾਰੀਤਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਸ਼ਨੋ ऽਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣਾ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ: ਮਨੂ, ਤ੍ਰਿ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਹਾਰੀਤਾ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ, ਉਸ਼ਨਸ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ।
ਯਮਾਪਸ੍ਤਮ੍ਬਸਂਵਰ੍ਤਾਃ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਬृਹਸ੍ਪਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰਵ੍ਯਾਸਸ਼ਙ੍ਖਲਿਖਿਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਗੌਤਮੌ
ਯਮ, ਆਪਸਤੰਬ, ਸੰਵਰਤ, ਕਾਟਿਆਨ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਵਿਆਸ, ਸ਼ੰਖ, ਲਿਖਿਤ, ਦਕਸ਼ ਤੇ ਗੌਤਮ।
ਸ਼ਾਤਾਤਪੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ ਚ ਏਵਮਾਦ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਅਵृष੍ਟਿਰ੍ਮਰਣਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ
ਸ਼ਾਤਾਤਪ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਨ। ਸੁੱਕਾ, ਮੌਤ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਜੈਰ੍ ਦੁਃਖੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਵੇਦੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤਃ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਚਾਰਣਾ
ਬੋਲ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਅਸਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਣਾਚ੍ਚ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਦੋषਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਜ੍ਞਾਨਸਂਭਵਃ
ਖੋਜ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ; ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਰਜਸ੍ਤਮੋਯੁਕ੍ਤਾ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਵੈ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਹ ਰਾਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਚਲਣ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਦਵਾਪਰ ਵਿਚ ਧਰਮ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿष੍ਯੇ ਮਾਯਾਮਸੂਯਾਂ ਚ ਵਧਂ ਚੈਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਮਸਾ ਵ੍ਯਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਤਿਸ਼ਯ ਤੇ ਮਾਯਾਮਸੂ, ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿਚ, ਲੋਕ ਤਮਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਲਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਲੌ ਪ੍ਰਮਾਦਕੋ ਰੋਗਃ ਸਤਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਭਯਾਨਿ ਚ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਭਯਂ ਘੋਰਂ ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਬੇਧਿਆਨਤਾ, ਰੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ, ਭਿਆਨਕ ਸੁੱਕਾ ਦਾ ਡਰ, ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਾਮਾਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤੇਰਸ੍ਤਿ ਨृਣਾਂ ਚਾਧਰ੍ਮਸੇਵਨਮ੍ ਅਧਾਰ੍ਮਿਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨਾਚਾਰਾ ਮਹਾਕੋਪਾਲ੍ਪਚੇਤਸਃ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਣਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਧ ਗਿਆ। ਅਧਰਮੀ ਲੋਕ ਬੇਕਾਬੂ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਨृਤਂ ਬ੍ਰੁਵਤੇ ਲੁਬ੍ਧਾਸ੍ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਤਾਸ਼੍ ਚ ਦੁष੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਦੁਰਿष੍ਟੈਰ੍ਦੁਰਧੀਤੈਸ਼੍ ਚ ਦੁਰਾਚਾਰੈਰ੍ਦੁਰਾਗਮੈਃ
ਲੋਭੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਤਿਸ਼ਯ ਵਿਚ ਮਾੜੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਮਾੜਾ ਚਲਣ ਤੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ।
ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮ ਦੋषੇਣ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਜਾਯਤੇ ਭਯਮ੍ ਨਾਧੀਯਨ੍ਤੇ ਤਦਾ ਵੇਦਾਨ੍ ਨ ਯਜਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਗਲਤੀ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼ਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੋਗੇਨ ਸਂਬਨ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਮਰਦ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਤੀਹ ਕਲੌ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ਯਨਾਸਨਭੋਜਨੈਃ ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਭੂਯਿष੍ਠਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਬਾਧਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਰਾਜੇ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਗਤ ਸੋਣ, ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾ ਵੀਰਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚਾਰਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਚਾਰਾਸ਼੍ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਵੀਰ ਹੱਤਿਆ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ ਚੌਰਾਸ਼੍ ਚੌਰਾਚਾਰਾਸ਼੍ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਏਕਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਨ ਸ਼ਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਰ੍ਧਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਭਿਸਾਰਿਕਾਃ
ਚੋਰ ਰਾਜਕਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਇਕ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੋ ਜਾਯਤੇ ਨृषੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ਤਦਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਫਲਾ ਭੂਮਿਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਫਲਾ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤੀ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਘੱਟ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰੋ ਹਰ੍ਤਾਰਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰਭਿਵਨ੍ਦਿਤਾਃ
ਹੇ ਪਥਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚੋਰ ਤੇ ਲੁੱਟੇਰੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਦਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨਃ ਆਸਨਸ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਚਲਨ੍ਤ੍ਯਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਰਾਜੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ; ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੂਰਖ ਉਠਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤਾਡਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਵੈ ਸ੍ਵਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਯਃ ਆਸ੍ਯੇ ਨਿਧਾਯ ਵੈ ਹਸ੍ਤਂ ਕਰ੍ਣਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੁੱਧ ਬੁੱਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਕੰਨ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਨੀਚਸ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੇਨ ਤਮ੍ ਉਚ੍ਚਾਸਨਸ੍ਥਾਨ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਦ੍ਵਿਜਮਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਉੱਚੀ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।