ਦੁਦੋਹ ਗਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤਾਯ ਵੈ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਚੌषਧ੍ਯਃ ਫਾਲਕृष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਪਿਤਾਮਹਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਦੁੱਧਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਕृषਿਂ ਸਮਾਯਾਤਾ ਵਰ੍ਤੁਕਾਮਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ਵਾਰ੍ਤਾ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਕृषਿਕਾਮਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ; ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਨ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਜੀਵਿਤਂ ਤਾਸਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਾਤ੍ਯਯੇ ਹਸ੍ਤੋਦ੍ਭਵਾ ਹ੍ਯਪਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤਦਾ
ਅਜੇਕਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਬੂਟੀਆਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀਆਂ; ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਗਾਈਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਜਗृਹੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾਃ ਸੁਤਦਾਰਧਨਾਦ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਬਲਾਦ੍ਯੁਗਬਲੇਨ ਤੁ
ਉਥੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਯੁਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ।
ਮਰ੍ਯਾਦਾਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਦਖਿਲਂ ਵਿਭੁਃ ਸਸਰ੍ਜ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਤਾਤ੍ਕਮਲਸਂਭਵਃ
ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਚ ਚਕਾਰ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਵृਤ੍ਤਿਨਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਬਣਾਈ; ਚਲਣ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਰੀਤ ਬਣਾਈ।
ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਂ ਚੈਵ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਭਵਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਪਸ਼ੁਯਜ੍ਞਂ ਨ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਕੇਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਈ; ਉਥੇ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਪਸ਼ੂ-ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਬਲਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਾ ਯਜ੍ਞਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ਸਰ੍ਵਦृਕ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਹਿਂਸਕਂ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਯਜਨ ਜਬਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ; ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿੰਸਾ ਰਹਿਤ ਯਜਨ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇष੍ਵਪਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਤਿਭੇਦਾਸ੍ਤਦਾ ਨृਣਾਮ੍ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਆਈ; ਮਨ, ਕੰਮ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲੀ।
ਤਦਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਯਕ੍ਲੇਸ਼ਵਸ਼ਾਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਲੋਭੋ ਭृਤਿਰ੍ਵਣਿਗ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਦੁਖਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਾਲਚ, ਮਜਦੂਰੀ, ਵਪਾਰ, ਜੰਗ ਤੇ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਵੇਦਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਣਯਨਂ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਂਕਰਸ੍ ਤਥਾ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪਰਿਧ੍ਵਂਸਃ ਕਾਮਦ੍ਵੇषੌ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੇਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਵ, ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜ, ਵਰਣ-ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨਸ਼ਟਤਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ-ਵੈਰ ਵੀ ਹੋਏ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਾਗੋ ਲੋਭੋ ਮਦਸ੍ ਤਥਾ ਵੇਦੋ ਵ੍ਯਾਸੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤੁ ਵ੍ਯਸ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦਿषੁ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ; ਵੇਦ ਨੂੰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਦਵਾਪਰ ਤੇ ਅਗਲੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਸ੍ਵਿਹ ਵਿਧੀਯਤੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਦਾਯੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯਸ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਸਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਵੇਦ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਆਯੁ ਦੀ ਘਟਣ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਉਹ ਹੋਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪੁਨਰ੍ਭੇਦਾ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦृष੍ਟਿਵਿਭ੍ਰਮੈਃ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਨ੍ਯਾਸੈਃ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਵਿਪਰ੍ਯਯੈਃ
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਵੰਡ ਹੋਈ।
ਸਂਹਿਤਾ ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮ੍ਨਾਂ ਸਂਹਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਨੀषਿਭਿਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾ ਵੈਕृਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਰष੍ਟृਭਿਸ੍ਤੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਮ ਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਾਏ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਲ੍ਪਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਚਨਾਨਿ ਚ ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਾਨ੍ਵੈ ਕੇਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਲਪਸੂਤਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ—ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਾਲਗੌਰਵਾਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚ ਸ਼ੈਵਂ ਭਾਗਵਤਂ ਤਥਾ
ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਰ ਕਰਕੇ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮ, ਪਦਮ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਭਾਗਵਤ ਵੀ।
ਭਵਿष੍ਯਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮਤਃ ਪਰਮ੍ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਂ ਲੈਙ੍ਗਂ ਵਾਰਾਹਮੇਵ ਚ
ਭਵਿਸ਼, ਨਾਰਦ, ਮਾਰਕੰਡੇ, ਫਿਰ ਆਗਨੇਯ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਵਾਰਾਹ ਵੀ।
ਵਾਮਨਾਖ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕੂਰ੍ਮਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਗਾਰੁਡਮੇਵ ਚ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦਂ ਤਥਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਃ ਪ੍ਰਕਥ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵਾਮਨ, ਕੂਰਮ, ਮਤਸਯ, ਗਾਰੁੜ, ਸਕੰਦ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੈਙ੍ਗਮ੍ ਏਕਾਦਸ਼ਵਿਧਂ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਮਨ੍ਵਤ੍ਰਿਵਿष੍ਣੁਹਾਰੀਤਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਸ਼ਨੋ ऽਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣਾ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ: ਮਨੂ, ਤ੍ਰਿ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਹਾਰੀਤਾ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ, ਉਸ਼ਨਸ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ।
ਯਮਾਪਸ੍ਤਮ੍ਬਸਂਵਰ੍ਤਾਃ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਬृਹਸ੍ਪਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰਵ੍ਯਾਸਸ਼ਙ੍ਖਲਿਖਿਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਗੌਤਮੌ
ਯਮ, ਆਪਸਤੰਬ, ਸੰਵਰਤ, ਕਾਟਿਆਨ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਵਿਆਸ, ਸ਼ੰਖ, ਲਿਖਿਤ, ਦਕਸ਼ ਤੇ ਗੌਤਮ।
ਸ਼ਾਤਾਤਪੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ ਚ ਏਵਮਾਦ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਅਵृष੍ਟਿਰ੍ਮਰਣਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ
ਸ਼ਾਤਾਤਪ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਨ। ਸੁੱਕਾ, ਮੌਤ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਜੈਰ੍ ਦੁਃਖੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਵੇਦੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤਃ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਚਾਰਣਾ
ਬੋਲ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਅਸਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਣਾਚ੍ਚ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਦੋषਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਜ੍ਞਾਨਸਂਭਵਃ
ਖੋਜ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ; ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਰਜਸ੍ਤਮੋਯੁਕ੍ਤਾ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਵੈ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਹ ਰਾਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਚਲਣ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਦਵਾਪਰ ਵਿਚ ਧਰਮ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿष੍ਯੇ ਮਾਯਾਮਸੂਯਾਂ ਚ ਵਧਂ ਚੈਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਮਸਾ ਵ੍ਯਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਤਿਸ਼ਯ ਤੇ ਮਾਯਾਮਸੂ, ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਿਚ, ਲੋਕ ਤਮਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਲਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਲੌ ਪ੍ਰਮਾਦਕੋ ਰੋਗਃ ਸਤਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਭਯਾਨਿ ਚ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਭਯਂ ਘੋਰਂ ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਬੇਧਿਆਨਤਾ, ਰੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ, ਭਿਆਨਕ ਸੁੱਕਾ ਦਾ ਡਰ, ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਾਮਾਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤੇਰਸ੍ਤਿ ਨृਣਾਂ ਚਾਧਰ੍ਮਸੇਵਨਮ੍ ਅਧਾਰ੍ਮਿਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨਾਚਾਰਾ ਮਹਾਕੋਪਾਲ੍ਪਚੇਤਸਃ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਣਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਧ ਗਿਆ। ਅਧਰਮੀ ਲੋਕ ਬੇਕਾਬੂ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਨृਤਂ ਬ੍ਰੁਵਤੇ ਲੁਬ੍ਧਾਸ੍ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਤਾਸ਼੍ ਚ ਦੁष੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਦੁਰਿष੍ਟੈਰ੍ਦੁਰਧੀਤੈਸ਼੍ ਚ ਦੁਰਾਚਾਰੈਰ੍ਦੁਰਾਗਮੈਃ
ਲੋਭੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਤਿਸ਼ਯ ਵਿਚ ਮਾੜੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਮਾੜਾ ਚਲਣ ਤੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ।