ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕृਤਂ ਰਜਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਰਜਸ੍ਤਮਃ ਕਲਿਸ੍ਤਮਸ਼੍ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਯੁਗਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਯੁਗੇषੁ ਚ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸਤਵ ਹੈ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੀ ਰਜਸ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਦੋਵੇਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਤਮਸ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਯੁਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਮਝੋ।

ਧ੍ਯਾਨਂ ਪਰਂ ਕृਤਯੁਗੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਯਜ੍ਞ ਉਚ੍ਯਤੇ ਭਜਨਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਦਾਨਮੇਵ ਕਲੌ ਯੁਗੇ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਭਜਨ; ਤੇ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਯੁਗਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਾਵਚ੍ਛਤੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਤਥਾਵਿਧਃ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਚਾਰ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਾਨੁषਾਣਿ ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਨ ਆਯੁਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਿਹ ਸੁਵ੍ਰਤ

ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਤਤਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ੇ ਚ ਗਤੇ ਤੁ ਵੈ ਪਾਦਾਵਸ਼ਿष੍ਟੋ ਭਵਤਿ ਯੁਗਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ

ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਯੁਗ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਿਰਫ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰ੍ਭਾਗੈਕਹੀਨਂ ਤੁ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਕृਤਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਦਰ੍ਧਂ ਤਿष੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਉੱਤਮ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੁਆਪਰ ਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੈ; ਤੇ ਤਿਸ਼ਯ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਸ਼ਤੀ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਤਥਾ ਚੈਕਸ਼ਤੀ ਮੁਨੇ ਸਂਧ੍ਯਾਂਸ਼ਕਂ ਤਥਾਪ੍ਯੇਵਂ ਕਲ੍ਪੇष੍ਵੇਵਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ

ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤਿੰਨ ਸੌ, ਦੋ ਸੌ, ਤੇ ਇਕ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ; ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹਨ; ਹਰ ਕਲਪ ਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ ਚਤੁष੍ਪਾਦਃ ਸਨਾਤਨਃ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਪਾਦੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ

ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ।

ਤ੍ਰਿਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਧਿष੍ਠਿਤਃ ਕृਤੇ ਤੁ ਮਿਥੁਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰਸੋਲ੍ਲਸਾ

ਤਿਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਕੇ ਸਤਵ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ ਚ ਭੋਗਿਨਃ ਅਧਮੋਤ੍ਤਮਤਾ ਤਾਸਾਂ ਨ ਵਿਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ

ਸਭ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।

ਤੁਲ੍ਯਮਾਯੁਃ ਸੁਖਂ ਰੂਪਂ ਤਾਸਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨ ਚ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਨ ਦ੍ਵੇषੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚ ਕ੍ਲਮਃ

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਸੁਖ ਤੇ ਰੂਪ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ।

ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਿਕੇਤਾਸ਼੍ਰਯਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ ਵਿਸ਼ੋਕਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਬਹੁਲਾ ਏਕਾਨ੍ਤਬਹੁਲਾਸ੍ ਤਥਾ

ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।

ਤਾ ਵੈ ਨਿष੍ਕਾਮਚਾਰਿਣ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਾਃ ਅਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਕਰ੍ਮਣੋਃ ਸ਼ੁਭਪਾਪਯੋਃ

ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਲੀਲਾ ਨਹੀਂ।

ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਚ ਤਦਾਸੀਨ੍ਨ ਚ ਸਂਕਰਃ ਰਸੋਲ੍ਲਾਸਃ ਕਾਲਯੋਗਾਤ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਖ੍ਯੇ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਰਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਅਪਾਂ ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਗਤੇ ਤਦਾ ਮੇਘਾਤ੍ਮਨਾ ਤੁ ਵੈ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਿਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੇਘੇਭ੍ਯਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਸਕृਦ੍ ਏਵ ਤਥਾ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ

ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਗਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗੀ; ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜ ਗਈ।

ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸਂਸ੍ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਵृਤ੍ਤ੍ਯੁਪਭੋਗਸ੍ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ

ਉਸ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਉਹ ਵਿਰਖ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ-ਵਿਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ انہੀ ਵਿਰਖਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ।

ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤਾਸਾਮੇਵ ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਲੋਕ انہੀ ਵਿਰਖਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, انہੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਆਈ।

ਰਾਗਲੋਭਾਤ੍ਮਕੋ ਭਾਵਸ੍ ਤਦਾ ਹ੍ਯਾਕਸ੍ਮਿਕੋ ऽਭਵਤ੍ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਤੇਨ ਤਤ੍ਕਾਲਭਾਵਿਨਾ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ انہੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਈ,

ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਨष੍ਟੇषੁ ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮੈਥੁਨੋਦ੍ਭਵਾਃ

ਸਾਰੇ ਘਰ-ਵਿਰਖ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਵਿਰਖ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਲੋਕ ਹੇਰਾਨ-ਪਰਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੀਲ-ਜੁਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ।

ਅਪਿ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵੁਸ੍ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਰਹੇ; ਤੇ انہਾਂ ਲਈ ਘਰ-ਵਿਰਖ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।

ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਫਲਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ਤੇष੍ਵੇਵ ਜਾਯਤੇ ਤਾਸਾਂ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਵਿਰਖਾਂ ਤੋਂ ਕਪੜੇ, ਫਲ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; انہਾਂ ਲਈ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ ਤੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਜਨਮ ਲੀਆਂ।

ਅਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਮਹੀਵੀਰ੍ਯਂ ਪੁਟਕੇ ਪੁਟਕੇ ਮਧੁ ਤੇਨ ਤਾ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸੁਖਮਾਯੁਃ ਸਦੈਵ ਹਿ

ਹਰ ਗੁੱਛੇ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਰ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਸੀ; انہੀ ਨਾਲ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਾਸ੍ਤਯਾ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾ ਵੈ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ ਤਤਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇਣੈਵ ਪੁਨਰ੍ਲੋਭਾਵृਤਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ

ਉਸ ਸਿਧੀ ਨਾਲ ਲੋਕ ਖੁਸ਼, ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੜ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ।

ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਪਰ੍ਯਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਮਧੁ ਵਾ ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਬਲਾਤ੍ ਤਾਸਾਂ ਤੇਨੋਪਚਾਰੇਣ ਪੁਨਰ੍ਲੋਭਕृਤੇਨ ਵੈ

ਉਹ ਵਿਰਖਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਹਥਿਆ ਲਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਲੋਭ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ,

ਪ੍ਰਨष੍ਟਾ ਮਧੁਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਮੇਵਾਲ੍ਪਸ਼ਿष੍ਟਾਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾਂ ਕਾਲਵਸ਼ਾਤ੍ਤਦਾ

ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਲਪ-ਵਿਰਖ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਜਦ ਉਸ ਸਿਧੀ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਬਚਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ,

ਆਵਰ੍ਤਨਾਤ੍ਤੁ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨ੍ਯਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤਾਨਿ ਵੈ ਸ਼ੀਤਵਰ੍षਾਤਪੈਸ੍ਤੀਵ੍ਰੈਸ੍ ਤਤਸ੍ਤਾ ਦੁਃਖਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਜੋੜੇ-ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੋਏ—ਤਿੱਖਾ ਠੰਡ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਗਰਮੀ; ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।

ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੈਃ ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਆਵਰਣਾਨਿ ਤੁ ਕृਤਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਪ੍ਰਤੀਘਾਤਾਃ ਕੇਤਨਾਨਿ ਗਿਰੌ ਤਤਃ

ਉਹ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਢੱਕਣ ਬਣਾਏ; ਤੇ انہੀ ਵਿਰੋਧਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਘਰ ਬਣਾਏ।

ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਕਾਮਚਾਰਾਸ੍ਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਿਕੇਤਾ ਅਥਾਵਸਨ੍ ਯਥਾਯੋਗਂ ਯਥਾਪ੍ਰੀਤਿ ਨਿਕੇਤੇष੍ਵਵਸਨ੍ਪੁਨਃ

ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ ਫਿਰ, ਲੋੜ ਤੇ ਚਾਹ ਮੁਤਾਬਕ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।